Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/22782 K.2023/9979

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı, davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı Bedaş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılardan ... ... ...'ın, 28.11.2007 günü idaresindeki motosiklet ile seyir halinde iken yol kenarında tedbir almadan uyarı işaretleri konulmadan yapılmış bulunan kazının toprak yığınına çarptığını ve kazanın etkisi ile ağır biçimde yaralandığını, hayati tehlike geçirdiğini, tehlikeyi atlattığını ancak sağ kolu omuz kısmından koptuğu için sağ kolunu kullanamaz halde olduğunu, davacının elektrik-elektronik bölümü mezunu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 50.000,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken tahsilini,

100.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi haricindeki tüm davalılardan müşterek tahsilini, olay sonucu mağdur olan baba ... için 10.000,00 TL, anne ... için 10.000,00 TL, kardeş ... için 5.000,00 TL ve birleşen dava ile de kardeş ... için 5.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi hariç tüm davalılardan alınarak müvekkillerine verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminat talebini 08.02.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle 125.477,25 TL geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı olarak arttırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ...Ş vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketi nezdinde sigortalının Bedaş olduğu, sigorta ettirenin ... şirketi olduğu 3. şahıs mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunduğunu sorumluluğun azami 100.000,00 TL ile sınırlı olup davayı kabul etmediklerini, kusura ilişkin tespitin Trafik İhtisas Kurulu veya Adli Tıp Kurumu (ATK) tarafından yapılması gerektiğini belirtmiştir.

Davalılar ... İnş. Elk. Trz. San. ve Tic. Ltd. Şti., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı itirazında bulunarak kazada kusurlarının bulunmadığını, istenilen tazminatların fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı Bedaş vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunarak kazaya konu olayda Bedaşa ait hatların arıza bakım ve onarımının davalı Karen şirketine ihale edildiğini, sorumluluklarının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, davacı ... ... ...'ın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 114.200,00 TL maddi tazminatın 28.11.2007 olan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile sigorta aleyhine açılan davanın ise dava tarihinden (04.09.2009) işleyecek yasal faizi ile, sigorta şirketi yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere (100.000,00 TL) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin maddi tazminat talebinin reddine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile davacı ... ... ... için 35.000,00 TL, davacı baba için 5.000,00 TL, davacı anne için 5.000,00 TL, davacı kardeşler ... ve ... için 2.000,00'er TL olmak üzere toplam 49.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 28.11.2007'den itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı şigorta şirketi haricindeki tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak, davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili ve davalı Bedaş vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; kazada davacı sürücünün kusuru bulunmadığını, elektrik elektronik teknikeri meslek lisesi mezunu olup elini kullanamayacak ... geldiğinden gelirin ortalama alınması halinde dahi asgari ücretin iki katı olması gerektiğini, tek kolunu kullanamayan davacı için hükmedilen manevi tazminatın çok az olduğunu belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; poliçede her bir hasar için minimum %10 'u veya 750 dolar muafiyet uygulanacağı yazılı olmasına rağmen dikkate alınmadan karar verildiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sigorta şirketine gönderilen yazıda davacıya 9.994,51 TL rücuya tabi ödeme yapıldığının belirtildiğini, sigorta şirketince yapılan ödeme nedeniyle davanın reddi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Bedaş vekili temyiz dilekçesinde; elektrik hattı arıza onarım bakım işinin ihale usulü ile diğer davalı ... firmasına verildiğini, ihale işinde üst-alt işveren ilişkisi olmadığını bu nedenle sorumluluklarının bulunmadığını, kazanın davacının dikkatsizliği nedeniyle olduğunu bu nedenle kusuru kabul etmediklerini, talep edilen maddi ve manevi tazminatların fahiş olduğunu ileri sürerek hükmün bozulmasının talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, trafik kazası nedeniyle sürücü olan davacıda oluşan bedensel zarardan kaynaklı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409, 1427 ve 1473 üncü maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Bedaş vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki (2) ve (3) numaralı bentler dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, davacılar vekilinin aşağıdaki (4) numaralı bent dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Dosyanın incelemesinde; davalı/sigortalı Boğaziçi Elektrik Dağıtım A.Ş. ve davalı/sigorta ettiren ... İnşaat Elektrik Turizm Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. adlarına düzenlenen 3. şahıs Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile Sigorta süresi içerisinde meydana gelebilecek bir olay neticesinde 3. şahısların ölümleri veya bedeni ve maddi kayıpları nedeniyle sigortalının hukuki sorumlulukları poliçede belirtilen koşullara bağlı olarak 28.06.2007- 28.06.2008 tarihleri arasında davalı ... tarafından sigorta teminatı altına alındığı anlaşılmaktadır.

Davalı ...Ş. vekili ise itirazlarında, düzenlenen poliçede “İşbu poliçede her bir hasarda hasarın % 10 min. 750 USD muafiyet uygulanacaktır.” şeklinde özel şartın bulunduğunu belirtmiş, ancak mahkemece poliçe özel şartlarına ilişkin davalı itirazı karar yerinde tartışılmadan eksik inceleme ile karar verilmiş olduğundan hükmün bu yönden bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3. Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun davacıya 9.994,51 TL geçici iş göremezlik ödemesi yaptığını, bunu da rücuen davalı ... şirketinden talep ettiğini belirtmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya rücuya tabi ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması için dosyanın geri çevrilmesine karar verilmiş, geri çevirme kararının gereği Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından mahkemeye sunulan 28.04.2021 tarihli cevabi yazıda davacı ... ... ...'a davaya konu kaza nedeniyle 09.12.2007-09.04.2009 arası 6.822,53 TL iş göremezlik raporu karşılığı ödeme yapıldığı, ödemenin ise rücuya tabi olduğu belirtilmiştir.

Bu durumda mahkemece, kaza nedeniyle davacıya ödenmiş veya ödenecek geçici iş göremezlik ödemelerinin tam olarak tespiti ile hükme esas alınan 06.06.2014 tarihli ek hesap raporunda hesaplanan geçici iş göremezlik tazminat hesabından mahsup edilerek karar verilmesi için hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca davaya konu kazanın iş kazası olup olmadığı yönünde mahkemece Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan araştırma yapılarak, kazanın iş kazası olması halinde davacıya rücuya tabi sürekli iş göremezlik geliri bağlanıp bağlanmadığı; rücuya tabi gelir bağlanmış ise, 5510 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi hükmü de değerlendirilerek tazminatın belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verildiğinden hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

4. 6098 sayılı TBK.'nın md. 56 ncı maddesi hükmüne göre, hâkimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, Türk Medeni Kanununun 4 üncü maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hâkimin hukuka ve hakkaniyete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Somut olayda; olayın oluş şekli, tarihi, davacı ... ... ...'ta oluşan maluliyet ve yukarıdaki ilkeler göz önüne alındığında davacı ... ... ... yararına hükmedilen manevi tazminatın bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

5. 6100 sayılı HMK'nın 297 nci maddesinde; hüküm sonucu kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, istek sonuçlarından her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, mümkünse sıra numarası altında birer birer, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesinin zorunlu olduğu açıklanmıştır.

Somut olayda asıl davada davacı olan sürücünün kardeşi ...'ın birleşen dava ile manevi tazminat talebinde bulunduğu görülmekle mahkemece,yukarıda izah edilen yasal düzenlemeye göre, asıl dava yönünden ayrı, birleşen dava yönünden ayrı karar verilmesi gerekirken iki dava hakkında tek hüküm kurması isabetli olmayıp hükmün bu yönden de bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı Bedaş vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının, davalı ...Ş. vekilinin ve davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, (4) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, (5) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kararın re'sen BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacılara ve davalı ...Ş.'ye iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı Bedaş'a yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,