Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23033 K.2023/563

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu konumunda bulunduğu davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın dava dışı araçla çarpışması neticesinde 27.08.2018 tarihli trafik kazasının meydana geldiğini ve davacının malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatı, 500,00 TL geçici iş gücü kaybı tazminatı ile 500,00 TL geçici bakıcı gideri zararının temerrüt tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini toplam 173.779,73 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça başvuru öncesinde sigorta şirketine gerekli belgelerle müracaat edilmediğinden başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunu ve kusuru kabul etmediklerini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davalı ... şirketinin poliçe limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, geçici iş göremezlik zararı ile geçici bakıcı gideri talebinin teminat dışında olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Davacının sunduğu raporda, davacının maluliyet oranının % 52 olarak tespit edildiği ve bu raporun karara esas alındığı" gerekçesiyle, davanın kabulü ile , 166.196,18 TL sürekli iş göremezlik zararı ile 5.687,45 TL geçici iş göremezlik zararı ve 1.896,09 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 173.779,73 TL’nin 14.12.2020 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacı tarafça başvuru öncesinde sigorta şirketine gerekli belgelerle müracaat edilmediğinden başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunu ve kusuru kabul etmediklerini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davalı ... şirketinin poliçe limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu, geçici iş göremezlik zararı ile geçici bakıcı gideri talebinin teminat dışında olduğunu, başvuran lehine AAÜT gereğince hesaplanan nispi ücretin 1/5'ine karar verilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "....Kaza tarihi itibariyle uygulanması gereken yönetmeliğin Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik olması gerektiği, buna göre davacının maluliyet oranının % 28 olarak belirlendiği, bu oran üzerinden tazminat hesabı yapılması gerektiği" gerekçesiyle Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 14.06.20211 tarih ve K-2021/74220 sayılı kararına karşı yaptığı itirazın kısmen kabulü ile itiraza konu kararın kaldırılmasına,

başvurunun kısmen kabulüne, 89.913,75 TL sürekli iş göremezlik zararı (% 28 maluliyet oranına göre) ve 5.687,45 TL geçici iş göremezlik zararı ile 1.896,09 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 97.497,29 TL’nin 14.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigorta şirketine başvuru esnasında ibraz edilen ve hükme esas alınan Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi’nin 27.05.2019 tarihli raporunun taraf mütalaası olup Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e uygun olmadığını, 2918 sayılı Kanun’un muaddel 97. maddesinde;

sigorta şirketine usulüne uygun belgelerle başvuru özel bir dava şartı olarak düzenlendiğinden bu şartın noksanlığı halinde davanın HMK 115./2 gereği usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, her ne kadar gerekçeli kararda davalı ... şirketinin rapora itiraz dilekçesi sunmadığı beyan edilmiş ise de, ... tarafından alınan hesap bilirkişi raporunun tebliğ edilmemiş olup bu nedenle adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, başvuru konusu olayda başvuru sahibi sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğundan hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, kazanın oluş şekli incelenerek başvuruya konu kazada,

başvuranın kendi can güvenliği açısından gerekli tedbirleri alıp almadığının, emniyet kemeri takmış olup olmadığının tespiti gerektiğini, yolcu olan başvuranın trafik kazasının meydana gelmesinde kusuru yok ise de kaza sırasında zararın artmasını önleyecek güvenlik tedbiri olan emniyet kemeri takmamış olmasının müterafik kusur oluşturacağını, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Genel Şartlar gereği geçici iş göremezlik zararının sağlık giderleri teminatına alındığını, sağlık giderleri tazminatının Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu ve sigorta şirketlerinin sorumluluğunun bulunmadığının açıkça belirtildiğini,

yine başvuranın tedavi gideri kapsamında değerlendirilen bakıcı giderine yönelik taleplerinden sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, başvuru sahibi tarafından davalı ... şirketine yapılan başvuru usulüne uygun bir başvuru sayılamayacağından herhangi bir temerrütten bahsedilemeyeceğini, davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yer alan Asliye Mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olması gerektiğini belirterek, ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.06.2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak 26.11.2020 tarihli Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Adli Tıp ABD raporuna göre maluliyet oranı % 52 olarak belirlenmiştir. Bu rapor Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliği hükümlerine göre hazırlanmıştır. Aynı tarihli raporda Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının maluliyet oranı % 28 olarak belirlenmiştir.

Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince, davacı tarafından dosyaya sunulan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Yönetmeliğine göre düzenlenen rapora göre aktüer raporu alınmış ve 173.779,73 TL maddi tazminata karar verilmiştir. ... davalı vekilinin itirazını kabul ederek Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki cetveller kullanılarak maluliyet oranının belirlendiği raporu hükme esas almış ve 97.497,29 TL maddi tazminata karar vermiştir.

Kaza tarihi (27.08.2018) itibariyle Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri geçerli olup, hukuki ve maddi vakıalar karşısında; davacının aldığı ve dosyaya sunulu 26.11.2020 düzenleme tarihli maluliyet raporunu düzenleyen heyetten ya da en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından, 30.03.2013 tarihli Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, ile ekindeki cetvellere uygun biçimde düzenlenmiş maluliyet raporunun alınması için davacı tarafa makul bir süre verilip raporun temin edilmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

3. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51 inci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Somut olayda, davacı davalıya trafik sigortalı araçta yolcu konumundadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde; olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvuran yararına bir taşıma olmadığından hatır indirimi uygulanmamış.

İtiraz Hakem Heyetince de kazaya ilişkin belge ve ifadelerden sigortalı araç sürücüsü ile davacının ve diğer yolcuların akraba oldukları, ailevi bağ nedeni ile taşındığının anlaşıldığı, dosyada davacının hatır için bedelsiz taşındığını kabule elverişli başka bir delil yer almadığı gerekçesi ile hatır taşıması indirimi yapılması yerinde görülmemiş davalı tarafın hatır indirimi yapılmasına yönelik itirazı reddedilmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru değildir.

Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, ceza dosyasının tamamının celbi, hatır savunmasına ilişkin taraf delilleri toplanmak suretiyle davalı tarafın hatır taşıması savunması üzerinde durularak, taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartları göz önüne alınarak, tazminattan % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılıp yapılmaması gerektiği hususları tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

4-Somut olayda, ... tarafından davacı yararına davalı aleyhine tam nispi vekalet ücretine hükmedilmiş; davalı vekilinin ... nezdinde vekalet ücretine dair yapmış olduğu itiraz reddedilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16/13 maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında ücrete hükmedilmesi (hesaplanan miktarın maktu vekalet ücretin altında kalmadığı da dikkate alınarak) gerekirken yazılı şekilde tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi ve davalı ... şirketi vekilinin bu yönleri amaçlayan itiraz başvurusunun reddi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın, İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,