Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23499 K.2023/814

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

25.06.2020 tarihinde müvekkillerinin oğlu-kardeşi yayanın karşıdan karşıya geçerken davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın çarpması neticesi vefat ettiğini, müvekkilerinin desteklerini yitirdiklerini, sigorta şirketince yapılan ödemenin zararı karşılamaktan uzak olduğunu bu nedenle bakiye zararın karşılanması için sigorta şirketlerine başvuru yapıldığını ancak olumlu yanıt verilmediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacı ... için 1.000,00 TL, davacı ... için 1.000,00 TL,

davacı ... ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihiden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 18.05.2021 tarihinde talebini davacı ... için 87.777,07 TL’ye, davacı ... Üzer için 142.413,21 TL’ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken TRH-2010 Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile hesaplama yapılması gerektiğini, başvuran tarafa 04.11.2020 tarihinde 29.473,50 TL ödeme yapıldığını, ödeme tarihi itibariyle hesaplama yapıldığında yapılan ödemenin yeterli olduğunun görüleceğini, aksi kanatte ise ödemenin güncellenerek düşülmesi gerektiğini, kusurun ispat edilmesi gerektiğini, ceza mahkemesi evraklarının dosyaya eklenmesi gerektiğini, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin yerinde olmadığını, vekalet ücretinin AAÜT’ne göre belirlenecek rakamın 1/5'i olarak hesaplanması gerektiğini savunarak talebin reddini istemiştir.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, ... için 142.413,21 TL, Muzaffer için 87.777,07 TL toplam 230.190,28 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01.02.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ... ... için 1.000,00 TL talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; bilirkişi raporunda hesaplama yapılırken Progresif Rant Yöntemi uygulanmasının hatalı olduğunu % 41,8 teknik faiz kullanılarak hesaplanması gerektiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan ödemelerin yerinde olup olmadığının tespiti için ödeme tarihindeki veriler dikkate alınarak değerlendirme yapılması gerektiğini, hesaplanacak destekten yoksun kalma tazminatından yetiştirme giderlerinin tenzil edilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen % 475 kusur oranının fahiş olduğunu, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13. maddesi icabı hesaplanacak ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "TRH-2010 Yaşam Tablosu ve Progresif Rant Yöntemi ile yapılan hesaplamanın doğru olduğunu, ödeme tarihindeki veriler dikkate alınarak yapılan değerlendirmede ödenen rakamın eksik olduğunun görüldüğünü, başvuru sahiplerinin paylarının yargı kararlarına uygun belirlendiğini, alınan kusur raporunun detaylı, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğunu, vekalet ücretinin belirlenmesinde hata bulunmadığı" gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; TRH Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz kullanılarak hesap yapılmamasının hatalı olduğunu, bu durumun Genel Şartlar'a aykırı olduğunu, ödeme tarihindeki verilere göre hesap yapıldığında sigorta şirketinin tüm sorumluluğunu yerine getirdiğinin görüleceğini, müterafik kusurun da düşülmesi gerektiğini, yetiştirme giderinin düşülmesi gerektiğini, evlilik ihtimalinin değerlendirilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğunun kabulünün hatalı olduğunu, vekalet ücretinin 1/5 oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası (...) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazasında yayanın hayatını kaybetmesi nedeniyle desteğini yitiren anne, baba ve kardeşinin bakiye destekten yoksun kalma tazminatı taleplerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 95 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 185, 327 inci maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Dava, trafik kazası nedeniyle destekleri olan çocuklarını kaybeden anne ve babanın destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

Eşler çocuklarının bakımına, eğitim ve gözetimine beraberce katılmak ve çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderlerini birlikte yapmakla yükümlüdürler. Türk Medeni Kanunu çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi hususunda ana ve babanın ortak sorumluluğu ilkesini benimsemiştir. Anılan sorumluluk için ana ve babanın gelir getirici bir işte çalışması veya sürekli gelir elde etmesi aranmamıştır. Çocuğun bakımı ve yetiştirilmesi için yapılacak katkı parasal olabileceği gibi hiç şüphesiz emek ve mesai harcanması suretiyle de olabilir. Katkının emek ve mesai harcanması şeklinde gerçekleştirilmesi emek ve mesainin parasal bir karşılığının bulunmadığı veya para ile değerlendirilemeyeceği anlamına gelmemektedir.

Bu durumda destek çocuğun yetiştirme giderlerinden anne ve baba birlikte sorumlu olduklarına göre her ikisinin de destek zararından eşit oranda indirim yapılması gerektiği açıktır.

Somut olayda ise yetiştirme gideri sadece baba payından düşülmüştür. Oysa açıklanan nedenlerle anne payından da yetiştirme gideri düşülmesi gerektiğinden bu şekilde hesap hatalı olup kararın bu nedenle bozulması gereklidir.

3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi'nde yer alan Asliye Mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümünde Asliye Mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarife'nin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarife'ye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarife'nin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın, ...'ne iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,

23.01.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

4721 sayılı TMK’nun 185. madde hükmü gereğince, anne-baba birlikte çocukların bakımından sorumludur, aynı yasanın 327. maddesinde ise; “Çocuğun bakımı, eğitimi ve korunması için gerekli giderler ana ve baba tarafından karşılanır.” denilmektedir.

Her baba ve annenin çocuğunu belli bir yaşa kadar büyütmek, yetiştirmek ödevi olup çocuğun ölümü nedeni ile artık yapılması gerekmeyecek yetiştirme giderlerinin belirlenecek destekten yoksun kalma tazminatından düşülmesi (anne ve babadan birinin ya da her ikisinin çalışıp çalışmadığına ilişkin ayrıksı durumlar da göz önüne alınarak) gerekmektedir.

Yetiştirme gideri indiriminin yapılabilmesi için davacının çalışan, geliri olan, desteğin yetiştirme giderlerini kısmen de olsa üstlenmiş olan kişilerden olması gerekmektedir. Dosya kapsamında davacı annenin çalıştığına dair bir iddia ve delil bulunmayıp davacı anne bakımından hesaplanan tazminattan yetiştirme giderinin indirilmemesi yerinde olmakla kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilerek onanması görüşünde olduğumdan, sayın çoğunluğun (2) numaralı bentteki bozma gerekçesine katılmıyorum.