Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23847 K.2023/1003

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılardan ...'in sevk ve idaresindeki otomobilin kırmızı ışıkta beklediği esnada davalılardan ...'nın sevk ve idaresindeki araç ile diğer davalıların da içerisinde yolcu olarak bulunduğu araca çarpması sonucu gerçekleşen trafik kazasında tüm davacıların yaralandıklarını iddia ederek ... için 9.400,00 TL, ... için 10.100,00 TL,davacılardan ... için 1.000,00 TL maddi tazminat ile davacılardan ... için 20.000,00 TL, davacılardan ... için 30.000,00 TL, davacılardan ... için 50.000,00 TL,

davacılardan ... için 10.000,00 TL manevi tazminat ile tüm davacılar için yapmış oldukları sağlık gideri 2.000,00 TL ve Ceyda ile Hasibe için bakıcı gideri olarak 4.000,00 TL tazminat olmak üzere toplam 136.500,00 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ...Ş şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın kendilerine davadan önce başvurmadığını, manevi tazminat taleplerinin poliçe teminatı dışında olduğunu iddia ederek davanının reddini istemiştir.

2. Davalılar Alkan Grup Turizm İşletmeleri A.Ş (TEZ Turizm A.Ş) vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan otobüsün maliki ya da işleteni olmadığını, bu nedenle tazminat sorumluluğu bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kaza nedeniyle davacıların tedavi giderlerini karşıladığını savunarak davanın reddini istemiştir.

4. Davalı Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kaza yapan otobüsün malikinden müvekkil şirket tarafından 4,5 aylık süre ile kiralandığını, müvekkil şirketin işleten sıfatının bulunmadığını, kazada davacı tarafın da kusuru bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

5. Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.07.2014 tarihli ve 2010/197 Esas, 2014/390 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, davalı Alkan Grup Turizm İşletmeleri AŞ (TEZ Turizm A.Ş) vekili, davalı Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic San. Ltd. Şti. vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi bozma kararında; tedavi giderlerine ilişkin talebin yargılama sırasında yürürlüğe giren 6111 sayılı Kanun kapsamında bulunup bulunmadığının belirlenmesi ve sonucuna göre Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) davaya dahil edilmesi gerektiği, davalı ...Ş. vekilinin daha önce başvuru yapılmaması nedeni ile davadan dava tarihinde haberi olduğundan sigorta şirketi aleyhine faiz başlangıcının kaza tarihinden başlatılmasının hatalı olduğu, sigorta şirketi tarafından davacı ...'e yapılan bir kısım ödemenin araştırılarak niteliğine göre mahsup edilmesi gereken ödeme ise mahsup yoluna gidilmesi,

davacı ... lehine takdir edilen manevi tazminatın tarafların ekonomik ve sosyal durumları dikkate alınarak bir miktar fazla olduğu, hakkaniyete uygun ölçüde manevi tazminat belirlenmesi gerektiği gerekçeleri ile bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ... bakımından, toplamda 1.148,99 TL'nin davalı ...Ş bakımından 16.04.2010 tarihinden, diğer davalılar Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd.

Şti. ... ve ... bakımından 22.08.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine; davacı ... bakımından, toplamda 116.205,29 TL'nin 10.100,00 TL'sinin davalı ...Ş bakımından 16.04.2010 tarihinden, diğer davalılar Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd.

Şti., Tez-Tour A.Ş, ... ve ... bakımından 22.08.2009 tarihinden 106.105,29 TL'sine ise tüm davalılar bakımından ıslah tarihi olan 22.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine; davacı ... bakımından, toplamda 139.480,65 TL'nin 1.000,00 TL'sinin davalı ...Ş bakımından 16.04.2010 tarihinden, diğer davalılar Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd.

Şti., Tez-Tour A.Ş, ... ve ... bakımından 22.08.2009 tarihinden 138.480,65 TL'sine tüm davalılar bakımından ıslah tarihi olan 22.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen tüm davalılardan alınarak davacı ...'e verilmesine; tedavi giderleri bakımından, davacı ... bakımından, toplamda 365,50 TL'sinin diğer davalılar ... Sigorta A.Ş, Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti., Tez-Tour A.Ş, ... ve ...

16.04.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine. Davacı ... bakımından, toplamda 332,50 TL'sinin diğer davalılar ... Sigorta A.Ş, Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti., Tez-Tour A.Ş, ... ve ...

16.04.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... bakımından, toplamda 65,00 TL'nin davalılar ... Sigorta A.Ş, Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti.

Tez-Tour A.Ş, ... ve ...'dan 16.04.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, bakıcı masrafları bakımından, toplamda 2.079,00 TL'nin 16.04.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber davalılardan davalılar ... Sigorta A.Ş, Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd.

Şti., Tez-Tour A.Ş, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılar ... ve ...'e verilmesine; manevi tazminat bakımından, ... Sigorta A.Ş'e yöneltilen manevi tazminat talebinin tümden reddine, ... bakımından toplamda 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalılardan Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd.

Şti., Tez-Tour A.Ş, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine, ... bakımından toplamda 25.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalılar Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd.

Şti., Tez-Tour A.Ş, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine; ... bakımından toplamda 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalılar Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd.

Şti., Tez-Tour A.Ş, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine; ... bakımından toplamda 3.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 22.08.2009 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalılar Sena Tur Taş. İnş. Taah. Tic. San. Ltd. Şti., Tez-Tour A.Ş, ... ve ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; bozma kararı sonrasında faiz başlangıcına ilişkin olarak verilen hükmün hatalı olduğunu, ... Sigorta A.Ş. dışındaki diğer davalılar bakımından bozma ile usulü kazanılmış hak oluştuğunu, bozma sonrası ilk derece mahkemesince verilen kararda faiz başlangıcının hatalı belirlendiğini, tedavi giderleri taleplerine ilişkin bozma sonrası alınan bilirkişi raporu ile SGK'nın sorumlu olduğu belirlenen tedavi giderlerine ilişkin taleplerinden vazgeçildiğini, 6111 sayılı Kanun'un dava açıldıktan sonra yürürlüğe girdiği dikkate alındığında vazgeçilen kısım bakımından yargılama gideri ile vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince tedavi masraflarına ilişkin talebin kabul edilmesinin 6111 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi gereğince hatalı olduğunu, şirketlerinin tedavi masrafına ilişkin yükümlülüğünün sona erdiğini, bu sebeplerle tedavi masraflarına ilişkin taleplerin kendileri bakımından reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan, davalıların sürücü ve işleten olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacıların uğradığı sürekli iş göremezlik ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedinci fıkrası ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90 ve 111 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Temyizen incelenen mahkeme kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ...Ş. vekillinin tüm, davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacıların diğer temyiz itirazlarına gelince; mahkemece davalılar lehine hükmedilen maddi tazminat için faiz işletilmiştir. Bozma sonrasında bozmaya uyularak ... Sigorta A.Ş. bakımından dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinde hata yoktur. Ancak diğer davalılar bakımından bozma kararı öncesinde dava dilekçesi ve ıslah ile talep edilen tüm maddi tazminat için temerrüt tarihinden itibaren faiz işletilmiş ve bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

Ancak bozma sonrasında verilen kararda davacıların maddi tazminat taleplerine dava ile talep edilen kısımlar için temerrüt tarihinden itibaren, ıslah ile artırılan kısımlar için ise ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.

Bir mahkemenin Yargıtay Dairesi'nce verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak yine o kararda belirtilen hukukî esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğacağı gibi bazı konuların bozma kararı kapsamı dışında kalması yolu ile de usulî kazanılmış hak gerçekleşebilir. Bozma kararına uymuş olan mahkeme, kesinleşen bu kısımlar yönünden yeniden inceleme yaparak aksine karar veremez.

Bir başka anlatımla, kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulî kazanılmış hak oluşturur.

(Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 04.02.1959 tarihli ve 1957/13 E., 1959/5 K. sayılı kararı) Bu hali ile davacı lehine oluşan usulî kazanılmış hak ihlal edilmişse de ne var ki bu (hatanın/yanlışlığın) giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin tüm, davacıların diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin Mahkeme kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Mahkeme kararının, hüküm fıkrasının (A2) bendinde yer alan "10.100,00 TL'sinin" ile "106.105,29 TL 'sine ise tüm davalılar bakımından ıslah tarihi olan 22.05.2014 tarihinden" ve (A3) numaralı bendinde yer alan "1.000,00 TL'sinin" ile "138.480,65 TL 'sine ise tüm davalılar bakımından ıslah tarihi olan 22/05/2014 tarihinden" ibarelerin hükümden çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının davacılara iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,