Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/23892 K.2023/11551

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı İETT Genel Müdürlüğü vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ... sevk ve idaresindeki diğer davalı İETT'ye ait otobüse bindiğini, otobüsün dolu olması sebebi ile ayakta yolculuk eden müvekkilinin aracın ani fren yapmasından dolayı otobüsün ön paneline çarparak yaralandığını, halen tam olarak sağlığına kavuşamadığını, kazanın meydana gelmesinde sürücü ...'nin kusurlu olduğunu, zarardan diğer davalı İETT'nin işleten sıfatı ile sorumlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 300,00 TL maddi 20.000,00 TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiş; 24.09.2014 tarihli dilekçesiyle maddi tazminat talebini 90.163,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; talebin zamanaşımına uğradığını, kazanın davacının Belediye otobüsünden indikten sonra dengesini kaybederek yere düşmesi neticesinde meydana geldiğini, müvekkiline atfedilebilecek kusur bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı İETT Genel Müdürlüğü vekili; kazanın davacının ön kapıdan indikten sonra dengesini kaybetmesi nedeniyle oluştuğunu, kazanın meydana gelmesinde sürücüye atfedilebilecek kusur bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19.10.2015 tarihli ve 2008/68 Esas 2015/401 Karar sayılı kararıyla; 300,00 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte poliçe teminat limiti dahilinde olmak üzere, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı İETT Genel Müdürlüğü ve Liberty Sigorta A.Ş. yönünden ıslah edilen maddi tazminat isteminin zamanaşımı nedeniyle reddine, 69.662,25 TL maddi tazminatın davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline, 6.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı İETT Genel Müdürlüğü ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı İETT Genel Müdürlüğü vekili ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 19.03.2019 tarihli ve 2016/5151 Esas, 2019/3217 Karar sayılı ilamıyla. "BK'nın 47. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır.

Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır.

(HGK 23/06/2004, 13/291-370. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, takdir olunan manevi tazminatın bir miktar fazla olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun şekilde manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiş; bu kez davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından kararın düzeltilmesi istenmiştir.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 24.12.2020 tarihli ve 2019/4741 Esas, 2020/9138 Karar sayılı ilamıyla; manevi tazminat bakımından davacı vekili ile davalı ... vekilinin karar düzeltme dilekçesinin reddine, maddi tazminat bakımından karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; olayın özelllikleri, davacının yaralanma derecesi, kusur oranları, olay tarihi, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile hak ve nesafet ilkeleleri gözetilerek kesinleşen konularda yeniden karar verilmesine gerek olmadığına, davanın kısmen kabulü ile 4.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı İETT Genel Müdürlüğü vekili ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı İETT Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediklerini, davacının tam kusurlu olduğunu, miktarın fahiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediklerini, davacının da kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu ve miktarın fahiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı İETT Genel Müdürlüğüne ait diğer davalı ... sevk ve idaresindeki aracın karıştığı 25.12.2004 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi ve 56 ncı maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalıların temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı İETT Genel Müdürlüğü vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar İETT Genel Müdürlüğü ve ...'a yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,