Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/24282 K.2023/5383

... ...

SAYISI : 2021/İHK-26225

DAVALILAR

1-... vekili ... ..., 2-... vekili ... ...

HÜKÜM/KARAR : Davacı ve davalı ...Ş.'nin itirazının kısmen kabulü Davalı ...Ş.'nin itirazının reddine

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı ve davalı ...Ş.'nin itirazının kısmen kabulü ile yeni hüküm kurulmasına, davalı ...Ş. vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların zorunlu trafik sigortacısı olduğu araçların çarpışması sonucu oluşan 12.02.2020 tarihli trafik kazası sonucunda yolcu konumundaki davacının yaralanıp, malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye 5.000,00 TL sürekli ... gücü kaybı tazminatı ve 472,00 TL rapor ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talebini 45.472,00 TL'ye arttırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava şartı yokluğundan davanın reddini, ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini, geçici ... göremezlik, tedavi gideri ve rapor ücretinin poliçe teminatı kapsamında olmadığını, genel şartlar gereği tazminat hesabının yapılmasını, kusur oranlarının tespitini, maluliyet oranın %7 değil %5 olduğunu, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasını, faizin hatalı talep edildiğini, vekalet ücretine tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava şartı yokluğundan davanın reddini, TRH 2010 ... tablusu ve %1,8 teknik faize göre hesaplamanın yapılmasını, kusur oranlarının tespitini, medikal firma görüşü ile davacı tarafça sunulan raporun çeliştiğini, çelişkinin giderilmesini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasını, ... ödemesi varsa mahsunu, tahkime başvuru yapıldığı tarihten yasal faize hükmedilebileceğini, vekalet ücretine tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile 10.730,88 TL sürekli ... gücü kaybı tazminatının 08.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince ayrı ayrı itiraz başvurusunda bulunulmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1.Davacı vekili itiraz dilekçesinde; karara esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 ... Tablosu ve % 0 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, hesaba esas alınan davacı gelirinin düşük olarak hesaplandığını, davanın belirsiz alacak olarak nitelendirilmemesinin usul hukukuna aykırı olduğunu, maluliyet raporu masrafının kabul edilmemesinin hukuk aykırı olduğunu belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; 27.05.2020 tarihinde 4.252,2 TL ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini, müşterek müteselsilen sorumluluğa hükmedilmesinin doğru olmadığını, vekalet ücretine tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davalının sorumluluğunun poliçe limiti ve kusur oranı ile sınırlı olduğunu, vekalet ücretine tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek, Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...... kararına esas alınan maluliyet raporunun, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine uygun biçimde düzenlendiği ve karara esas alınmasında usulsüzlük görülmediği; hesaplamanın TRH 2010 ... tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiği, davacı vekilinin ... tablosuna yönelik itirazının yerinde olduğu, teknik faize yönelik itirazının yerinde olmadığı, davalı ...Ş.'nin yaptığı ödemenin mahsubu gerektiğini, tazminat hesabında alınan gelirin davacının yaşı itibariyle pasif dönemde olduğundan bu yöne ilişkin itirazın yerinde görülmediği;

başvuru dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olduğunda dair beyan bulunmadığının sunulan beyanın ıslah beyanı olarak kabulü ve yasal faize hükmedilmesinin yerinde olduğu, kaza tespit tutanağında davacının emniyet kemeri takıp takmadığının belirsiz olarak işaretlendiği ve araç sürücünün davacının ablasının torunu olduğundan taşımanın hatır taşıması niteliğinde olmadığından müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasına yönelik talebin yerinde olmadığı, hükme esas alınmayan rapora ilişkin ücret talebinin yerinde olmadığı,

nispi tam vekalet ücretine hükmedilmesinin uygun bulunduğu" gerekçesiyle, davalı ...Ş. vekilinin itirazının reddine, davacı vekili ve davalı ...Ş. Vekilinin itirazının kısmen kabulü ile ... kararının kaldırılarak yeni hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulü ile 6.611,46 TL sürekli ... gücü kaybı tazminatının 08.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ... kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluk Sigortası (...) poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı kaza sonucu yolcu konumundaki davacının yaralanması nedeniyle uğradığı sürekli ... göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı ... Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir.

Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 11.10.2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013-01.....2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.....2015-20.02.2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda, kaza 12.02.2020 tarihinde meydana gelmiştir. Olay tarihi itibari ile Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre rapor alınması gerekir. Anılan yönetmeliğin 6. maddesi 5. bendinde "... bir uzmanlık dalını ilgilendiren engel durumlarının tespitinde, ilgili uzmanlık dalından üç uzman hekimin katılımıyla kurul oluşturulur. " denilmektedir.

Davacı tarafından sunulan 11.09.2020 tarihli ... Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca hazırlanan raporun Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacının %7 malul olduğu belirlenmiştir. ...'nce davacı tarafça sunulan raporun kaza tarihinden itibaren 12 ... geçmeden düzenlendiğinden yönetmeliğe uygun olmadığı gerekçesiyle yeni rapor alınmış ve hükme de esas alınan bu rapor 1 adli uzmanı tarafından düzenlenerek davacının maluliyeti Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %2 olarak belirlenmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, daha önce düzenlenen raporlar arasındaki çelişkiyi de giderir, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak kazanılmış hak ilkesi de dikkate alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir.

3. Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak işgücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda...'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, ... Danışmanlık, ... Üniversitesi ve ... Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "... ... Tablosu" hazırlanmıştır.

Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda. Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Diğer yandan; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih- 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ... Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve İHH tarafından da karara esas kabul edilen aktüer raporunda; TRH 2010 ... Tablosu'na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; İHH tarafından bu hesaba göre karar verildiği görülmektedir. Davacı için, TRH 2010 Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminat hesaplamasının gerektiği dikkate alınmak suretiyle, bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekir.

4. Davacı tarafça alınarak dosyaya sunulan maluliyet raporuna yönelik ücretin de TTK 1426. maddesi kapsamında davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile reddedilmesi doğru değildir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2), (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,