Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/24800 K.2023/2185

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu konumunda olduğu araç ile davalıca zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı aracın 29.10.2016 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacının yaralandığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik toplam 5.100,00 TL sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini 67.960,84 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline usule uygun başvuru yapılmadığından talebin usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, aktüer hesaplamasında %1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, maluliyet raporunun Özürlülük Ölçütü Yönetmeliğine göre ve tazminatın davacının son 3 aylık vergilendirilmiş gelirine ait belgeler esas alınarak hesaplanması gerektiğini, talebin zamanaşımına uğradığını, rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, kusur oranlarının bilirkişi raporu ile belirlenmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. ... KARARI

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...dosya arasında bulunan 26.02.2020 tarihli maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olduğu, TRH-2010 Yaşam Tablosu ve progresif ranta göre yapılan hesaplamanın denetime uygun olduğu , kusur bilirkişisinden alınan rapora göre davalıya sigortalı aracın %75 kusurlu olmasının olaya uygun olduğu" gerekçesiyle davanın kabulü ile toplam 67.960,84 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatının yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; usulüne uygun başvuru olmadığından davanın reddi gerektiğini, zamanaşımı definin değerlendirilmediğini, geçici bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, maluliyet oranının yüksek olduğunu, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, %1,8 teknik faiz kullanılması gerektiğini, SGK tarafından herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, faize ancak dava tarihinden itibaren hükmedilebileceğini, rapor ücretinin teminat dışında olduğunu ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

...'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “…davacı tarafından yeterli bilgi ve belgeler ile davalıya başvurulduğu, yaralanmalı trafik kazalarında zamanaşımının 8 yıl olduğu, geçici bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik giderlerinden davalının sorumlu olduğu, davacının kendisine ait motorsiklette yolculuk ederken yaralandığından hatır taşımasından söz edilemeceği, tazminat hesaplamasının Yargıtay uygulamalarına uygun olduğu, SGK' dan ödeme alıp almadığına ilişkin dosyada bilgi ve belge bulunmadığı, davalının temerrüde düştüğünün açık olduğu, kusur oranına ilişkin dosyada mevcut raporun denetime elverişli bulunduğu,

rapor ücretinden davalının sorumlu olduğu, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle davalının bu yöne ilişkin itirazlarının reddine, "...kaza tespit tutanağında davacının kaskının takılı olmadığı tespitinin yapıldığı, maluliyetinin kafa bölgesinden olduğunun anlaşıldığı" gerekçesiyle %20 müterafık kusur indirimi yapılması ile yeniden hüküm tesisine, davanın kısmen kabulüyle 54.368,67 TL tazminatın yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetin'in yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalıya usule uygun başvuru yapıladığından talebin usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, eksik başvuru ile başvuru yapıldığından temerrüde düşmediklerini bu nedenle de faiz başlangıç tarihinin yanlış hesaplandığını, maluliyet raporunun yanlış yönetmeliğe göre alındığını, tazminat hesaplamasında %1,8 teknik faiz yönteminin uygulanması gerektiğini, aktüer raporunda yanlışlıkların bulunduğunu, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, SGK' dan ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, kendilerine sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) poliçesi ile teminat altına alınan araç ile davacının yolcu konumunda bulunduğu motorsikletin karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu', Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3.Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli kararı gereğince davacının zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlenmiş olmasının yerinde olmasına, davalıya hakemden evvel başvuru yapılmış olmasına,

kaza tespit tutanağı ve dosyada mevcut kusur raporundaki değerlendirmeler nedeniyle kusur oranlarının netleşmiş olmasına ve hatır taşıması indiriminin ancak yolcu konumunda olan kişinin içinde bulunduğu araca dava açması halinde söz konusu olabilmesine, kazanın iş kazası olduğu yönünde dosyada bilgi ve belge olmamasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda, davacının maluliyet oranının belirlenmesi açısından düzenlenen ve Hakem Heyetince hükme esas alınan Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'ndan alınan 26.02.2020 tarihli raporda Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine davacıda %5 oranında sürekli maluliyetin bulunduğuna yönelik belirleme yapıldığı anlaşılmaktadır. 29.10.2016 kaza tarihi itibari ile Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlüktedir.

İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Ana Bilim Dalı bölümlerinden olay tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun rapor alınarak, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak (usuli kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

3.Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, ...'nce fazla vekalet ücretine karar verilmesi ve ... tarafından bu hususa yönelik itirazın reddedilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın ...'ne iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,