Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/24943 K.2023/4974

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı Davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 30/03/2008 tarihinde davacıların desteğinin sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halindeyken direksiyon hakimiyetini kaybettiğini ve karşı taraftan gelen aracın çarpması sonucu vefat ettiğini, davacıların kaza nedeniyle fiili desteklerini yitirdiklerini, olay ile ilgili açılan ceza davasında kusurun tamamı ile müteveffada olduğunun tespit edildiğini ve sanığın beraatine karar verildiğini iddia ederek tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazaya karıştığı iddia edilen aracın ... poliçesiyle sigortalı bulunduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı bulunduğunu, davacıların taleplerinin poliçe teminatı dışında yer aldığını çünkü dava konusu trafik kazasının tamamen sürücü müteveffanın kusurlu olması nedeniyle meydana geldiğini, ayrıca davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte destekten yoksunluk tazminatı hesabının uzman bilirkişiler tarafından hesaplanması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.02.2016 tarihli ve 2014/806 Esas, 2016/129 Karar sayılı kararıyla; davacıların desteğinin meydana gelen kazada hayatını kaybettiği, ölene ait aracın sigortacısının davalı olduğu, davacıların desteğin eşi ve çocukları olup 3. kişi sıfatıyla tazminatı talep etme hakkı bulunduğu gerekçeleri ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili, temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi 07.03.2019 tarih 2016/7504 Esas 2019/2666 Karar sayılı Bozma kararında;

"...mahkemece; davacı tarafın desteklerin yaptığını iddia ettiği kalıpçı ustalığı işinin bir işverenin yanında hizmet sözleşmesi ile yürütülebileceği ya da bağımsız olarak çalışılıyorsa vergi mükellefi olarak çalışmanın gerekeceği gözetilmek suretiyle, davacılar desteklerinin varsa kaza tarihinden önceki SGK hizmet dökümü ile bağlı olarak çalıştığı işyerinden en son gelirlerine ilişkin belgelerin ya da bağımsız olarak çalışmaları söz konusuysa, ilgili vergi dairesinden kazançlarına ilişkin belgelerin getirtilmesi,

bu suretle temin edilen resmi belgelerdeki net kazançları dikkate alınarak tazminat hesabına esas gelirin net biçimde belirlenmesi, anılan yollarla gelirin saptanamadığı durumda ise, müteveffanın çalıştığı Antalya'da yılın kaç ayında inşaat işlerinde çalışılabileceği ilgili meslek odalarından sorularak ayrıca; müteveffanın düzenli olarak çalışıp çalışmadığı,

kalıpçılık işinden günlük/aylık ne kadar gelir elde ettiği/edebileceği hususlarında gerekiyorsa tanık ve bilirkişi deliline başvurularak belirlenebilecek gelir üzerinden tazminatın hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, soyut gelir tespitine göre eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

...Somut olayda; davacılar desteğinin sürücüsü olduğu ve dava konusu kazayı yapan araç için, davalı ... tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiği; poliçeye göre ölüm halinde kişi başına teminat limitinin 80.000,00 TL. olduğu anlaşılmaktadır. Davaya konu kazada ölen davacılar desteğinin hak sahibi olan tüm yakınlarının talep edebileceği tazminatlardan, davalı sigortacının bu limitle sınırlı olarak sorumlu olacağı açıktır.

Hükme esas alınan aktüerya raporunda, davacılar için destekten yoksun kalma tazminatı olarak 145.860,19 TL hesaplanmış ve Mahkemece bu miktar hüküm altına alınmıştır. Hesaplanan toplam tazminat, davalının düzenlediği poliçedeki kişi başı teminat limiti olan 80.000,00 TL'yi aştığı halde, esas alınan bilirkişi raporunda garame hesabı yapılarak zarar belirlenmediğinden rapor bu yönden de hükme esas alınamaz,

Açıklanan maddi ve hukuki vakıalar karşısında mahkemece; hak sahibi durumuna göre raporda hesaplanan toplam tazminat, davalının düzenlediği ... poliçesindeki 80.000,00 TL'lik limiti aştığı için, tüm hak sahiplerinin payları dikkate alınıp tazminatlarının hesaplanması ve tüm hak sahipleri arasında garameten paylaştırma yapılması konularında, ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (usuli kazanılmış haklar da dikkate alınarak) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle, yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir." gerekçeleri ile bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kazada hayatını kaybeden desteğin anne ve babasının hayatta olup olmadıklarının hesaplamada dikkate alınması gerektiğini, alacaklı ve borçlu sıfatlarının birleşmesi nedeniyle davanın reddi gerektiğini, desteğin ehliyeti olmadan araç kullandığını, davacıların desteğinin aynı zamanda zarardan sorumlu kişiler olduğunu savunarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 86, 88,89,90 ıncı maddeleri, Karayolları Zorunlu Trafik Sigortası Genel Şartları . 3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukuken imkân bulunmadığı ve özellikle Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 04.02.1959 gün ve 1959/13 esas, 1959 karar ve 09.05.1960 gün 1960/21 esas, 1960/9 karar sayılı kararında açıklandığı üzere Yargıtayca maddi hataya dayanan bozma ya da onama kararının usulü kazanılmış hak oluşturmayacağı belirlenmiştir.

07.03.2019 günlü bozma ilamında poliçe limiti olarak esas alınan miktarın sehven 100.000,00-TL yerine 80.000,00-TL olarak yazıldığı anlaşılmasına göre bu hususun taraflar yönünden usulü müktesep hak oluşturmayacağı da anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı vekilinini yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,