Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/25355 K.2023/8069

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ve davalı Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.10.2008 tarihinde davalı Ergo Sigorta A.Ş.'nin zorunlu trafik sigortacısı olduğu ve davalı Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'nin maliki olduğu otobüsün karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu bu araçta yolcu olan davacının yaralanıp malul kaldığını ve bakım ihtiyacının oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL maddi tazminatın ve 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 22.03.2016 tarihli ıslah ile dava değerini 27.888,97 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; maluliyeti kabul etmediklerini, davalı ... şirketinin poliçe limiti ve araç sürücüsünün kusuru oranında sınırlı sorumlu olduğunu, davacının müterafik kusuru olup olmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kusuru kabul etmediklerini, davacının maddi zararının dayanağının olmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... ... cevap dilekçesinde; müteveffa eşi...'ın sevk ve yönetimindeki otobüsün karıştığı çift taraflı trafik kazasında eşinin kusurunun bulunmadığını, kusur tespiti yapılması gerektiğini, davacının talep ettiği manevi tazminat miktarının çok yüksek olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.03.2016 tarihli ve 2014/167 Esas, 2016/115 Karar sayılı kararıyla; davanın manevi tazminat yönünden kabulü ile 20.000,00 TL'nin davalılar Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd.

Şti. ile... mirasçıları ...'a velayeten kendi adına asaleten ...'tan tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen olay tarihi 06.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, maddi tazminat yönünden kabulü ile 27.888,97 TL'nin davalılar Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd.

Şti. ile... mirasçıları ...'a velayeten kendi adına asaleten ...'tan 10.000,00 TL bakımından olay tarihi 06.10.2008 tarihinden itibaren, 17.888,97 TL bakımından ıslah tarihi 22.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan Ergo Sigorta A.Ş.'den 10.000,00 TL yönünden dava tarihi 07.06.2010 tarihinden itibaren, 17.888,97 TL yönünden ıslah tarihi 22.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Ergo Sigorta A.Ş. vekili, davalı Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekili, davalılar Turan ... ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 29.05.2019 tarihli ve 2016/13859 Esas, 2019/6999 Karar sayılı ilamı ile "...O halde mahkemece; meydana gelen trafik kazası sonucu davacının yaralanması nedeniyle duyduğu acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; zararın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurularak davacı için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, yüksek miktarda manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maluliyet nedeni ile tazminat istemine ilişkindir. Davalı Ergo Sigorta A.Ş. davacının içinde yolcu olarak bulunduğu aracın trafik sigortacısıdır. Davaya konu trafik kazası Antalya-Fetiye karayolunda ticari taşıma sırasında meydana gelmiştir. 4925 sayılı Yasanın 18 inci maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Yasanın 17 nci maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar.

Anılan Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.

Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, limit aşımında sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır.

Somut olayda,riziko tarihi itibarıyle taşımacılık sigortası olup olmadığı araştırılıp sonucuna göre değerlendirme yapılması gerekirken eksik incelemeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kazanın olduğu tarihte taşımayı yapan otobüsün zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısının ...

Sigorta A.Ş. olduğunun belirlendiği, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 08.10.2009 tarihli kusur raporuna göre davalı taraf sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 05.10.2015 tarihli rapora göre davacının % 3,2 oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı, geçici iş görmezlik süresinin 15 ay olduğu,

davacının yaralanması nedeniyle duyduğu acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla zararın ağırlığı, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve kazanın meydana geldiği tarih ve olay tarihindeki paranın alım gücü göz önünde bulundurularak davacı için hak ve nasafet kuralları çerçevesinde 10.000,00 TL manevi tazminat miktarının uygun olduğu gerekçesiyle davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalılar Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San.

Tic. Ltd. Şti. ile... mirasçıları ... ve ...'tan tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile müştereken ve müteselsilen olay tarihi olan 06.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine, davacının maddi tazminat davasının kabulü ile 27.888,97 TL'nin davalılar Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd.

Şti. ile... mirasçıları ... ve ...'tan 10.000,00 TL'ye olay tarihi olan 06.10.2008 tarihinden itibaren 17.888,97 TL'ye ıslah tarihi olan 22.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ve Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... yönünden davacının tazminat davasının usulden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğunu, davalı ... yönünden davanın reddi kararının hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafından sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmadığını, hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarlarının yüksek olduğunu, davalı taraf sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, bu nedenle davalının işleten olarak sorumlu tutulamayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıların işleteni/sürücüsü/zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41, 46 ve 47 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının davacı ve davalı Pamtur Pamukkale Halkla İlişkiler Metal İşleri Taşımacılık Turizm Petrol Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.'ne yükletilmesine,