Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26424 K.2023/7685

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazasından kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının desteğinin davalıya trafik sigortalı aracın sürücüsü iken gerçekleşen kazada öldüğünü açıklayıp belirsiz alacak davası olarak açtığı davada 2.500,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talep artırım dilekçesi ile talebini 109.929,16 TL'ye, ıslah dilekçesi ile de 158.981,20 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; desteğin tam kusurlu hareketi ile gerçekleşen kaza nedeni ile davacının taleplerinin teminat dışında kaldığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2015 tarihli kararıyla; davanın kabulü ile 109.929,16 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

IV,A. Bozma Kararı İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 17.09.2018 tarih, 2015/14580 Esas, 2018/7846 Karar sayılı ilamı ile davalının diğer temyiz itirazları reddedilerek hüküm, desteğin gelirinin daha net bir şekilde tespit edilmesi gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "yapılan araştırmaya göre SGK kayıtlarında yer alan gelir durumu esas alındığında, davacının gelirinin 2013 Nisan ayı itibariyle 1.573,21 TL brüt (1.198,10 TL Net) ücrete karşılık geldiği, 2013 nisan ayı itibariyle uygulanan net asgari ücretin 773,01 TL olmakla murisin olay tarihi itibariyle net gelirinin asgari ücretin 1,55 katı olduğu, hesaplamanın bu ücret üzerinden yapılması gerektiği, bilirkişi tarafından bu verilere göre düzenlenen 2. ek rapor ile davacının talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 88.856,92 TL olacağının belirlendiği anlaşılmakla belirlenen bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Öte yandan, davacı vekili her ne kadar karar tarihine en yakın tarihteki asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini belirterek talebini 158.981,20 TL olarak ıslah etmiş ise de; davacı tarafça bozma öncesinde alınan bilirkişi kök raporundaki verilere ve ücrete itiraz edilmediğinden ve karar yalnızca davalı tarafça temyiz edilip, davacı tarafça temyiz edilmediğinden, bu hususta davalı taraf lehine usulü kazanılmış hak oluşmuş olup, davacının bu yöndeki ıslah talebi bakımından davanın reddine karar verilmiştir." gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile 88.856,92 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; Yargıtay bozma ilamı sonrasında alınan tazminat bilirkişi ek raporunda karar tarihine en yakın güncel asgari ücret miktarlarının esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalmaya dayalı tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd. maddeleri; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 vd maddeleri TBK'nin 53. maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Davacı vekili meydana gelen kazada desteğin öldüğünü açıklayıp tazminat talebinde bulunmuş, mahkemece destekten yoksun kalma zararının tespitine yönelik tazminat raporu alınarak 26.05.2015 tarihli karar ile davanın kabulü ile 109.929,16 TL maddi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

Anılan karara karşı davacı tarafça temyiz yoluna başvurulmamış davalı tarafça hüküm tazminat hesabına esas alınan gelirin hatalı olduğu ve diğer yönlerden temyiz edilmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 17.09.2018 tarihli ilamı ile hüküm, tazminata esas alınan gelir tam tespit edilerek yeniden bilirkişi raporu alınması gerektiği gerekçesi ile bozulmuştur.

Mahkemece bozma ilamından sonra alınacak raporda karar yalnızca davalı tarafından temyiz edildiğinden davalı yararına usuli kazanılmış hak oluştuğu bu nedenle karar tarihine en yakın tarihteki asgari ücretin esas alınamayacağı gerekçesi ile 2. ek rapor ile davacının talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 88.856,92 TL olacağı gerekçesi ile bu miktar tazminata karar verilmiştir.

Her ne kadar mahkemenin ilk hükmü davacı tarafça temyiz edilmeyerek davacı yönünden kesinleşmiş ve hüküm davalı yararına bozulmakla davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuş ise de hükmün tazminat hesabına esas alınan gelirin hatalı olduğu gerekçesi ile bozulması durumunda bu durum davalı yararına kazanılmış hak teşkil etmemektedir. Asgari ücret kamu düzeniyle ilgili olduğundan gelire ilişkin bozma yapılması halinde usuli kazanılmış haktan söz edilemeyeceği gibi, hakim bu durumu duruşmanın her aşamasında kendiliğinden gözetmelidir.

Bu durumda mahkemece yapılması gereken bozma ilamı doğrultusunda yapılan araştırma sonucunda elde edilen bilgilere göre tazminat hesabına esas alınacak gelir belirlenerek tazminat hesabında bu gelir esas alınarak karar tarihine en yakın asgari ücretlerin uygulandığı tazminat hesabının yapılması, tazminat miktarının davacı tarafça temyiz edilmeyen ilk hükümdeki tazminat miktarından düşük hesaplanması durumunda bu miktara; ilk hükümdeki miktardan daha yüksek bir tazminat belirlenmesi durumunda davacının ilk hükmü temyiz etmediği gözetilerek 26.05.2015 tarihli karardaki tazminat miktarına (109.926,16 TL) karar vermekten ibaret olup hükmün bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

08.06.2023 tarihinde Başkan ... ve Üye ...'ın karşı oyları ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Yargıtayca bozulmasına karar verilen hususlar yönünden yeniden yapılan yargılamada, kesinleşen kısımlar hakkında hüküm kurulamaz. Yalnızca bozulan kısımlar hakkında inceleme yapılarak hüküm kurulması gerekir. Bozma ilamına uyulmakla, bozma ilamı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşur ve bozma ilamının gereğinin yerine getirilmesi gerekir.

Mahkemece bozma öncesi 02.03.2015 tarihli hesap bilirkişi raporuna göre dava kabul edilerek 109.929,16 TL maddi tazminata hükmedilmiş, hükmün yalnızca davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine desteğin geliri yönünden hükmün davalı lehine bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkeme tarafından bozmaya uyulmuş, bozma öncesi gibi 2015 rapor tarihindeki verileri esas alarak hesaplama yapan tarihsiz 2. ek bilirkişi raporu doğrultusunda dava kısmen kabul edilerek 88.856,92 TL maddi tazminata hükmedilmiş ve bu kez davacı tarafça temyiz yoluna başvurulmuştur.

Mahkemece davalı lehine oluşan kazanılmış haklar doğrultusunda bozma öncesi gibi 2015 rapor tarihindeki veriler esas alınarak hesaplama yapan bilirkişi raporuna göre karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından bozmaya uygun olan hükmün onanması kanaatinde olduğumuzdan, sayın çoğunluğun karar tarihine en yakın asgari ücretlere göre hesaplama yapılması için rapor alınması yönündeki bozma kararına katılmıyoruz.