Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/26923 K.2023/5018

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan davacıya ait aracın karıştığı trafik kazası sonucu maddi hasara uğradığını, bu zararın tazmini hususunda davalı ... şirketinin sorumlu olduğunu, bu bağlamda yargılama öncesi davalı ... şirketine yazılı olarak başvuruda bulunduklarını ancak taleplerinin hasarın poliçe teminat kapsamı dışında olduğu gerekçesiyle karşılanmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 81.563,97 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuranın taleplerinin teminat dışı olduğunu, dava konusu poliçede kiralık (rent-a car) amaçlı kullanım esnasında meydana gelen tüm hasarlar ile hasar anında aracın ticari amaçla kullanıldığının tespiti durumlarında oluşan hasarların teminat dışı olacağının düzenlendiğini, başvuruya konu olayda da sigortalı aracın, başka şirketin şantiye alanında çalışması için sözleşme yapıldığını ve bu faaliyet kapsamında dava konusu aracın zarara uğradığını belirterek davanın reddine karar verilmesi istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... tarafından başvuranın aracının kiralık araç olarak kullandırıldığı gerekçesiyle talebin teminat dışı olduğunun ileri sürüldüğü, ancak dosya muhteviyatına davalı vekili tarafından kaza tarihinde bahse konu aracın kiralık araç olarak kullandırıldığını ispatlayan somut bir delil sunulmadığı, dosyaya sunulan kiralama sözleşmesinin bir nüshasının ekte gönderildiği iddia edilmiş ise de sunulan kiralama sözleşmesinin imza tarihinin 15.07.2020 olup tazminat talebine konu trafik kazasının gerçekleşme tarihi olan 15.04.2020 tarihinden sonra olduğu,

bu nedenle tazminat talebine konu kaza tarihinde aracın kiralık araç olarak kullandırıldığını kanıtlar nitelikte somut bir belgenin olduğundan bahsedilemeyeceği, aktüer bilirkişiden alınan raporda araçtaki toplam hasarın, parça ve işçilik bedelleri ile birlikte olmak üzere KDV hariç 69.122,02 TL, KDV dahil 81.563,99 TL olarak hesaplandığı, davalı ... tarafından davacının hasar tazminat talebinin teminat dışı olduğu gerekçesiyle tümden reddedilmiş olması nedeniyle davacı tarafın hasarı kendi imkanlarıyla onarılmasını sağlamaktan başka çaresinin kalmadığı,

bu nedenle muafiyet klozunun somut uyuşmazlıkta uygulama alanı bulamayacağı gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 81.564,00 TL hasar tazminatının 05.05.2020 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvuranın taleplerinin teminat dışı olduğunu, dava konusu poliçede rent-a car (kiralık araç) amaçlı kullanım esnasında meydana gelen tüm hasarlar ile hasar anında aracın ticari amaçla kullanıldığının tespiti durumlarında oluşan hasarların teminat dışı olacağının düzenlendiğini, başvuruya konu olayda da sigortalı aracın, başka şirketin şantiye alanında çalışması için sözleşme yapıldığını ve sözleşmede açıkça kiraya veren olarak sigortalı şirket tarafından imzalandığını,

başvuruya konu kazanın gerçekleştiğinin iddia edildiği alanda da sigortalı aracı kullanan şoförün polis ifadesinde diğer alt yüklenici firma BRB Gup İnşaatta şoför olarak çalıştığını ifade ettiği, dava konusu hasarın kiralama sırasında ve aracın ticari amaçla kullanıldığı sırada meydana geldiği yönünde şüphe bulunmadığını, Hakem Heyetince gerekli inceleme ve araştırma yapılmaksızın hüküm kurulduğunu ve davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; her ne kadar davalı ... vekili tarafından başvuranın aracının kiralık araç olarak kullandırıldığı gerekçesiyle talebin teminat dışı olduğu ileri sürülmüş ise de, dosya muhteviyatına davalı vekili tarafından kaza tarihinde bahse konu aracın kiralık araç olarak kullandırıldığını ispatlayan somut bir delil sunulmadığı ve ... kararında başvuran lehine tam ve nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle ... kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ... kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1401 vd. maddeleri, Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Dosya içeriğinden; davacı vekili tarafından sunulan başvuru dilekçesinde; ''...Hasar poliçe teminatında olup davalının savunduğu gibi herhangi bir kiralamaya konu değildir. Zira araç müvekkilin taşeronluk sözleşmesi yaptığı Ayhanlar firmasının Ankara-Niğde otoyol inşaatında çalışırken hasarlanmıştır.

Bu bakımdan davalının iddia ettiği gibi Nasıroğlu firması ile Konya-llgın daki kiralama işi ile ilgisi yoktur, ekte sunmuş olduğumuz kira sözleşmesinden de görüleceği üzere kiralamaya konu yer ile hasarın gerçekleştiği yer farklıdır. Bu bakımdan hasarın meydana geldiği yer Ankara-Niğde otoyol inşaatı olduğundan davalının iddiaları mesnetsizdir.

Hasarın gerçekleştiği yerin Ankara-Niğde otoyol inşaatı olduğu Olay Yeri Görgü Tespit Tutanağı’ndan da açıkça görülmektedir, bu durum da davalının iddialarının aksini ispat etmektedir.

Bununla birlikte her ne kadar aracı kullanan şoför Menderes Yeşilgöz ifadesinde BRB Grup inşaat firmasının sigortalı çalışanı olduğunu belirtmişse de bunun sebebi Ankara-Niğde otoyol şantiyesinde müvekkil şirketin personeli olan Abdullah Yoldaş’ın hasarın gerçekleştiği gün izinli olmasından dolayı Ayhanlar firmasının diğer taşeronu olan BRB Grup İnşaat firmasından personel temin edilmesidir.

Temin edilen personel ise dava konusu aracı kullanmış olup kazaya sebebiyet vermiştir.’’ şeklinde beyanda bulunduğu ve davalı vekili tarafından kiraya veren davacı şirket ile kiralayan Nasıroğlu Madencilik İnşaat A.Ş arasında kaza tarihinden sonra (15.07.2020 tarihinde) düzenlendiği anlaşılan İş Makinesi/Kamyon Kiralama Sözleşmesinin sunulduğu anlaşılmaktadır.

Davacıya ait 06 GC 5966 plakalı 2017 model kamyon birden fazla aracın karıştığı trafik kazasında hasar görmüştür. Bahse konu aracın ruhsatı üzerinde yapılan incelemede kullanım amacı “yük nakli-ticari” olarak belirtilmiş ve ilgili sigorta poliçesinde de kullanım şekli “Damperli- Hafriyat Kamyonu” olarak düzenlenmiştir.

Sigorta poliçesinin düzenleme tarihinde yürürlükte bulunan Türk Ticaret Kanunu’nun 1425 inci maddesine göre sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Aynı Yasanın 1423 üncü maddesi uyarınca poliçenin yapılmasına ondört gün içinde itiraz edilmemiş ise sözleşme poliçede yazılı şartlarla yapılmış olur.

Somut olayda, taraflar arasında düzenlenen 30.10.2019/2020 vadeli Tüm Oto Sigorta Poliçesinin 4.7 sigorta teminatına ilişkin özel belirlemeler başlıklı kısmının ilk iki paragrafında.

“Sigortalı aracın, sigorta süresince hiçbir şekilde rent-a-car ve ticari amaçla (ticari amaç, taşımacılık maksadıyla yolculuk masraflarının paylaşımı amaçlı yapılan kullanımlar veya aracı ortaklaşa kullanma (car sharing - "bireylerin kişiden kişiye araç kiralama uygulaması" durumunu ifade etmektedir.) kullanılmayacağı taraflarca kararlaştırılmıştır.

Rent-a- car amaçlı kullanım esnasında meydana gelen tüm hasarlar ile hasar anında aracın ticari amaçla kullanıldığının tespiti durumlarında oluşan hasar, poliçe teminat kapsamı dışındadır.” şeklinde özel şart bulunduğu, söz konusu özel şart metninin kanun hükmüne uygun olarak poliçede açıkça belirtildiği anlaşılmaktadır.

Şu durumda, itiraz Hakem Heyetince öncelikle davacı şirkete ait aracın kaza esnasında kim tarafından ne amaçla kullanıldığının belirlenmesi için belgelerin getirtilmesi, araç davacı şirket tarafından İş Makinesi/Kamyon Kiralama Sözleşmesi ile kiraya verilmiş ise, sözleşmesinin ibrazı istenerek kasko poliçesinin 4.7 maddesinde yer alan ''Sigorta teminatına ilişkin özel belirlemeler'' başlıklı maddesi değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.

2.Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

VII. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,