Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/27066 K.2023/10140

Taraflar arasındaki rücuen alacak istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 03.10.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Av. ... ile davalı ... vekili Av. .....ve davalı ... vekili Av. ... geldiler. Diğer davalılar tarafından gelen olmadı. Taraflar vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra taraflardan kimsenin gelmemiş olduğu belirlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 03.10.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı Foto ...Fotoğrafçılık San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin talebi üzerine, Gaziemir eski belediye başkanı ve başkan yardımcısı ile meclis üyesi olan davalılar tarafından dava konusu edilen Gaziemir 9 Eylül Mahallesi Şehitler Parkı'na, alınan encümen kararı ve yapılan ihale sonrasında dava dışı şirket tarafından yerleştirilen dijital yayın sistemi ile ilgili olarak,

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından dijital yayın sisteminin konulduğu alanın ... yetki alanında olmadığı gerekçesiyle yıkım kararı alındığını ve yıkım kararının infazı sırasında dijital sistem ve aksamlarının zarar görmesi nedeni ile dava dışı şirket tarafından İzmir 4. İdare Mahkemesi'nin 2007/1582 Esas ve 2010/130 Karar sayılı dava dosyasında davacı ... aleyhine açılan tazminat davasında ...'nın dava konusu zararın oluşmasında kusurlu olduğu kabul edilerek belediye aleyhine tazminata hükmedildiğini ve bu bedelin icra dosyasına ödendiğini belirterek,

1.100.000,00 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren ayrı ayrı işleyecek yasal faiziyle zararın oluşmasına kusurları ile sebep olan davalılardan sorumlulukları oranında rücuen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... cevap dilekçesinde; İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından verilen görüş üzerine ihale yapıldığını, encümen üyesinin yerindelik denetimi yapma yetkisinin bulunmadığını, ihalenin usulsüzlüğü iddiasının bulunmadığını, meydana gelen zararla eylem arasında illiyet bağının olmadığını, yıkım ve söküm işlemlerinin İzmir Büyükşehir Belediyesi yetkililerince usulüne uygun yapılmadığını bu nedenle zararın meydana geldiğini, dava konusu zararın meydana gelmesinde herhangi bir kasıt, kusur ve ihmallerinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; davaya konu sistemin kurulu olduğu alanın Gaziemir Belediyesinin yetki ve sorumluluk alanında kaldığını, hukuki sorumluluğunu gerektirecek bir durumun söz konusu olmadığını, dava konusu zarar ile eylem arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını, encümen kararının altında imzasının olmadığını, sadece havale işleminden ibaret bir iş yaptığını, bu nedenle sorumluluğunun bulunmadığını ayrıca meydana gelen zarara İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından sebep olunduğunu, dijital reklam panosunun teknik ekip tarafından sökülmesi gerekirken yetkisiz kişilerce söktürüldüğünü, bu nedenle dava konusu zararın meydana geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kendisinin karar verme yetkisinin bulunmadığını, bu nedenle suçlanmasının mümkün olmadığını, alt kademede çalışan bir memur olduğunu, karar organında bulunmadığını, dava konusu zararın meydana gelmesinde herhangi bir kasıt, kusur ve ihmalinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu ihalenin usulüne uygun olarak yapıldığını, encümenin yerindelik denetimi yapma yetkisine sahip olmadığını, meydana gelen zararın İzmir Büyükşehir Belediyesinin sistemi kaldırırken yaptığı uygulamadan kaynaklandığını, kendi eylemi ile meydana gelen zarar arasında uygun illiyet bağının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 24.03.2015 tarihli, 2012/162 Esas ve 2015/96 Karar sayılı ilamı ile dava konusu zararın meydana gelmesinde davalıların kişisel kusurlarının ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 07.02.2017 tarihli, 2015/10606 Esas ve 2017/727 Karar sayılı ilamı ile ''...Dava dosyasının incelenmesinde emekli sayıştay uzman denetçileri tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, dava konusu dijital panonun konulduğu yerin yetki alanının belirlenmesi, panonun kaldırılması ve zarara uğraması nedeniyle somut olay bazında değerlendirme yapılmadan, davalıların kişisel kusurlarının bulunmadığının belirtilmesi ile yetinildiği anlaşılmaktadır.

Bu haliyle, hükme esas alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir.

Mahkemece, belediye işleyişinden ve ihale mevzuatından anlayan uzman bilirkişinin de yer aldığı elektrik, elektronik mühendisi veya makine mühendisi ve hesap uzmanından oluşan bilirkişi heyetinden yeniden rapor alınarak, davalıların görev ve yetkilerinin kapsam ve niteliği de değerlendirilerek dava konusu alacak nedeniyle her bir davalı yönünden ayrı ayrı kusur ve sorumluluklarının bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekir.

Eksik inceleme ile verilen kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, tüm dosya kapsamına uygun ve itibar edilen uzman Emekli Sayıştay Uzman Denetçisi tarafından hazırlanan rapora göre ihtilaf konusu LED sisteminin kurulduğu alanın davacı ... ile TCDD Genel Müdürlüğü arasında imzalanan protokol gereği ...'nın kiracısı olduğu alanın rekreasyon alanı olarak kabulü için imar planında yapılacak değişikliğin İzmir Büyükşehir Belediyesinin 16.03.2007 tarihli kararıyla uygun bulunması ve İzmir 2. İdare Mahkemesi'nin 2007/1175 Esas sayılı dosyasında aldırılan bilirkişi raporunda reklam panosunun bulunduğu

kaidenin alansal ve görevsel olarak Gaziemir Belediyesi yetki alanı içinde bulunan Şehitler Parkında olduğunun tespitiyle bu alanın Gaziemir Belediyesinin yetki alanı içinde kaldığının anlaşılması üzerine uygun görüş yazısı verilerek kiralama ihalesine çıkıldığı, kiralama ihalesinin 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'na uygun olarak yapıldığı, 02.07.2007 tarihinde İzmir Büyükşehir Belediyesince bu alanın Büyükşehir Belediyesi yetki alanı içinde olduğu belirtilerek alınan yıkım kararının kiracı Foto ...Fotoğrafçılık San. ve Tic.

Ltd. Şti.'ne tebliğ edildiği, Foto ...Fotoğrafçılık San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin sözleşmeye aykırı olarak bu kararı davacı ...'na bildirmediği ve davacı belediyeden eşdeğer başka bir yer talebinde bulunmadığı, 12.07.2007 tarihli tutanakta yıkımın ve sökümün İzmir Büyükşehir Belediyesi vinciyle Foto ...Fotoğrafçılık San. ve Tic. Ltd.

Şti. elemanlarınca yapıldığı ve sistemde parçaların sağlam olarak teslim edildiği, sistem ve parçalarına verilen zararın şirkete ait depoda istifleme için parçalara ayrılma sırasında meydana geldiğinin bilirkişi raporları, uzman görüşü ve hakem kararıyla ve firma yetkilisi ...'in ifadesiyle sabit olduğu, kira sözleşmesine aykırı hareket edilmesinin Foto ...Fotoğrafçılık San. ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından zarara sebebiyet verilmesinin ve İzmir Büyükşehir Belediyesinin 16.03.2007 tarihli kararının mahkemelerde delil olarak sunulmamasından davalıların sorumlu olmadığı, ihtilaf konusu zararın sökülen parçaların, parçalara ayrılarak istiflenmesi sırasında meydana gelmesinin davalıların kusurundan kaynaklanmadığı, verilen zararla ihtilaf konusu yerin kiralanması arasında illiyet bağı bulunmadığı, Foto Remzi Fotoğrafçılık San. ve Tic. Ltd.

Şti. ile Koç Leasing ve yetkili satıcı arasındaki finansal kiralama sözleşmesinin halen feshedilmemiş olması ve mülkiyetin halen Koç Leasing'de olması, sözleşmeye göre Foto ...Fotoğrafçılık San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin sigortaya halen hasar bildirimi ve sigortadan para alma ihtimali de olabileceğinin araştırılmamasından davalıların sorumlu olmadığı, böylece davalıların kişisel kusur ve sorumlulukları bulunmadığı, 5018 sayılı kanunun 71 inci maddesinde tanımlanan kamu zararına kişisel kusur, kast ve ihmalleriyle sebebiyet vermedikleri, bu nedenle kendilerinden rücuen herhangi bir miktarın talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan ve Emekli Sayıştay Uzman Denetçisi tarafından hazırlanan raporun dava dosyası içerisinde yer alan diğer bilirkişi raporu ile çelişki içerdiğini, mahkemece, bozma kararı doğrultusunda yeterli inceleme ve araştırma yapmadan, yeterli gerekçe oluşturulmadan hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kesinleşmiş İdare Mahkemesi kararı uyarınca davalıların eylemi ile zarara sebep olan olay arasında uygun nedensellik bağı bulunduğunu ve zarardan sorumlu oldukları yönünde bir tereddüt bulunmadığını,

... tarafından yetkisi olmayan alanda bulunan taşınmazı kiralamak için ihaleye çıkıldığını ve sözleşme imzalandığını, davalıların her birinin zararın meydana gelmesine neden olan idari işlemlerin düzenlenmesinde yetki ve sorumluluk sahibi kamu görevlileri olduğunu, bu nedenle zararın oluşmasında doğrudan sorumluluk sahibi olduklarını, davalıların ihmali veya kasıtlı davranışları ile zararın meydana gelmesine neden olduklarını ve bu hususun bilirkişi heyeti tarafından oluşturulan kök rapor ve ek raporda da tespit edildiğini ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamu zararından kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 41 inci (6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 49 uncu) maddesi, 5018 sayılı Kanunun 71 inci maddesi.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, dava dışı Foto ...Fotoğrafçılık San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davacı ...

Başkanlığına Gaziemir İlçesi Şehitler Parkına LED sistemli reklam panosu konulması talebi ile başvurulması üzerine ...

İmar ve Şehircilik Müdür vekili davalılardan ...'in imzası ile söz konusu alanın davacı belediyenin yetki alanında olduğu ve İzmir Büyükşehir Belediyesi İmar Yönetmeliği'nin 8 inci maddesi hükmü gereğince reklam panosu konulmasında bir sakınca bulunmadığı yönünde görüş bildirilmesi üzerine teklifin Gaziemir Belediye Encümenliği tarafından incelendiği ve söz konusu yerin Gaziemir Belediye Encümeni'nin 12.04.2007 tarih ve 114 sayılı ihale kararıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun ilgili hükümleri gereğince ihaleye katılan firmalardan Foto ...Fotoğrafçılık San. ve Tic.

Ltd. Şti.'ne kiralanmasına karar verildiği, ihale kararında davalı ...'in Encümen Başkanı, davalı ...

Turhan Tökel'in üye, davalı ...'ın Yazı İşleri Müdürü ve davalı ...'un Hesap İşleri Müdür vekili sıfatıyla imzalarının bulunduğu, kira sözleşmesinin imzalandığı ve 01.05.2007 tarihli Yer Teslim Tutanağı düzenlendiği, dava dışı şirket tarafından yerleştirilen LED sistemli reklam panosunun İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından kendi yetki alanına girdiği gerekçesiyle kaldırılmasına karar verildiği ve yıkım kararı alındığı, LED sistemli reklam panosunun söküm işlemlerinin dava dışı Foto ...Fotoğrafçılık San. ve Tic.

Ltd. Şti. elamanları tarafından gerçekleştirildiği, İzmir 10. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/10 Esas ve 2014/2 Karar sayılı davacı ... ve İzmir Belediye Başkanlığı arasında Hakem sıfatıyla görülen davada mahkemece alınan bilirkişi raporunda LED sistemli reklam panosunun bir bütün olarak yerinden söküldüğü ve yere dikey konumunda yerleştirildiği, panonun firma yetkilisine teslim edildiği,

firma tarafından yere konumlandırılan LED pano üzerinde yapılan söküm işleminde çalışamaz ... gelmesinin söküm konusunda dava dışı firma teknik elemanlarının cihazın teknik prospektüslerinde belirtilen detaylara yeterince dikkat etmemesinden kaynaklandığının belirlendiği, yıkım kararının dava dışı şirket tarafından sözleşmeye aykırı olarak davacı ...

Başkanlığına bildirilmediği, davalılar tarafından gerçekleştirilen ihalenin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'na uygun olduğu, her ne kadar 22.04.2020 tarihli bilirkişi raporunda Gaziemir eski belediye başkanı ve başkan yardımcısı ile meclis üyesi olan davalıların kusuru bulunduğu belirtilmiş ise de dosya kapsamı ile dava konusu zararın meydana gelmesinde davalıların herhangi bir kusurunun bulunmadığı ve zarar ile ihtilaf konusu yerin kiralanması arasında illiyet bağı bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

17.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalılar ... ve ...'e verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,