Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/27230 K.2023/6049

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 18.08.2019 tarihinde davacının içinde bulunduğu ve davalı tarafından Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile Sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacının yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketine zararın karşılanması için başvurulduğunu ancak olumlu yanıt verilmediğini iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 08.07.2021 tarihinde talebini 150.352,12 TL’ ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; geçerli bir maluliyet raporu olmadan eksik evrak ile başvuru yapıldığından talebin usulden reddi gerektiğini, sigorta şirketinin sigorta limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu, birden fazla kişinin yaralanması halinde sigorta limitinin garameten paylaştırılması gerektiğini, kusur oranlarının uzman bilirkişi marifeti ile tespit ettirilmesi gerektiğini, davacının emniyet kemeri takmadığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu' nca belirlenmesi gerektiğini, hesaplamanın TRH-2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini,

hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kazaya karışan araç ticari olmadığından avans faizi talebinin yerinde olmadığını, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ ne göre belirlenen rakamın beşte biri olabileceğini, savunarak başvurunun reddini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre davanın kabulüne, 150.352,12 TL tazminatın 19.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvurunun zamanaşımına uğradığı, 52.722,93 TL'lik sürekli iş göremezlik ödemesinden sonra ibra edildiği, ödeme düşülmediğinden tazminatın fahiş hesaplandığı, sakatlık maluliyet oranının yüksek olduğu, usulüne uygun olarak belirlenmiş bir gelir olmadığı halde, asgari ücret yerine, Asgari Ücretin 1.5 katına göre maluliyet zararı hesaplanmasının kabul edilmez olduğu, maluliyet Zararının Sigorta Genel Şartlarına göre 1,8 teknik faiz uygulanarak hesaplanması gerektiği, müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiği, vekalet ücretinin 1/5 oranında takdir edilmesi gerektiği ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile zararın asgari ücretin 1,5 katı ile hesaplanmasının hatalı olduğu belirtilerek asgari ücret ile hesap yapılması gerektiği gerekçesi ile ve bu hesaplamanın yapılması halinde ortaya çıkan miktarı hesaplayarak davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulüne, davanın kısmen kabulüne, 100.234,75 TL’ nin 19.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının Dokuz Eylül Üniversitesi işletme mezunu olduğunu, ömrü boyunca asgari ücret ile çalışacağının kabulünün hatalı olduğunu, kaldı ki pasif dönemin hesabının asgari geçim indirimsiz asgari ücretten yapıldığını, ... tüm sürekli iş göremezlik tazminatını 150.352,12 TL’nin 1,5 kat kabul ederek birbuçuk katı düşerek 100.234,75 TL alacak belirlediğini, oysa bu kabulde dahi sadece aktif dönem ve bilinen dönem için 1,5 kat yerine 1 hesabı yapılması gerektiğini, pasif dönemin zaten asgari ücretin 1,5 katı ile hesaplanmadığını belirterek kararı temyiz etmektedir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; talebin zamanaşımına uğradığını, maluliyet oranının yüksek belirlendiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile yapılması gerektiğini, emniyet kemeri takılmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini, poliçe limiti ile sınırlı olarak tazminattan sorumlu olduklarını belirterek kararı temyiz etmektedir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 3700 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik' in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının diğer temyiz itirazlarına gelince; olay tarihi itibariyle işletme fakültesi mezunu olduğu, kendi beyanına göre ise çiftçilik yaptığı anlaşılmakta olup; yaptığı çiftçilik ile ilgili gelir belgelerinin bildirdiği yerlerden istenerek emsal ücret (gelir) araştırması yapılıp ve davacının Uyuşmazlık Hakem Heyetinin asgari ücretin 1,5 katı üzerinden yaptığı hesaplamaya itiraz etmediği de gözetilerek sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken bu yönün gözetilmemesi doğru değildir.

Pasif dönem asgari ücretin asgari geçim indirimsiz hali üzerinden hesaplanmış olduğu pasif dönemi içeren tüm tazminattan asgari ücretin 1,5 katı düşülmesi ile tazminat hesabı hatalıdır. 3. Davalının diğer temyiz itirazlarına gelince; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci maddesinde "Talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine hükmolunacak vekalet ücreti, Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin beşte biridir." hükmü yer almaktadır.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü fıkrasında (19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'te Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 6 ncı maddesi ile eklenen) "Tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan Asliye Mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." düzenlemesi mevcuttur.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2 nci maddesi ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde Asliye Mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla bu Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine bu Tarifeye göre hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilir.

Konusu para ile ölçülemeyen işlerde, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde Asliye Mahkemeleri için öngörülen maktu ücrete hükmedilir. Ancak talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine öngörülen maktu ücretin beşte birine hükmedilir. Sigorta Tahkim Komisyonlarınca hükmedilen vekalet ücreti, kabul veya reddedilen miktarı geçemez." şeklinde düzenlenmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği göz önüne alınarak AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE

2. Değerlendirme bölümünün (2-A, B) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,