Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/27340 K.2024/5478

Taraflar arasında görülen rücuen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davalı ... Teknik İnşaat Nakliye ve Çeviri Hizmetleri Ltd Şti.'ye karşı açmış olduğu davanın kabulü diğer davalılar yönünden reddine dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 11. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın davalı BEDAŞ yönünden reddine, davalı ... Teknik İnşaat Nakliye ve Çeviri Hizmetleri Şti. yönünden kabulüne, birleşen davanın davalı BEDAŞ ve gerçek kişi davalılar yönünden reddine, davalı ... Teknik İnşaat Nakliye ve Çeviri Hizmetleri Şti. yönünden kısmen kabulüne karar verilmiş; verilen kararın temyizi üzerine hükmün bozulmasından sonra bozmaya uyan mahkemece asıl davanın BEDAŞ yönünden kabulü diğer davalı şirket yönünden reddine, birleşen davanın BEDAŞ yönünden kısmen kabulü diğer davalı şirket yönünden reddine karar verilmiştir.

Mahkeme kararı asıl ve birleşen davacı vekili ile asıl ve birleşen davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı nezdinde yangın sigorta poliçesiyle sigorta teminatı altında bulunan işyerinin bitişiğinde bulunan davalı ... Teks. Pet. Nak. ve Çeviri Hiz. San. Ltd.

Şti.'ye ait depoda çıkan yangının sirayeti sonucu zarar gördüğünü, bu zarar nedeniyle sigortalılarına 04.08.2008 tarihinde 34.451,00 TL ödeme yaptıklarını, davalı Bedaş'ın sorumluluğunda bulunan elektrik direğindeki tellerin kısa devre yapması sonucu oluştuğunu, davalının deponun kiracısı olduğunu, deponun ruhsatsız ve depoda bulunan maddelerin usulüne uygun depolanmamasının yangının büyümesine sebebiyet verdiğini, davalı ...'ün deponun sahibi olarak sorumlu olduğunu,

diğer davalının davalı ... kiracısı olan şirketin ortağı olarak deponun ruhsatsız ve malların usulüne uygun istiflenmemesinden sorumlu olduğunu ileri sürerek 34.451,00 TL'nin müşterek ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ... şirketinin sigortalısı...Çorapçılık San. ve Tic. A.Ş.'nin işyerinin, davalı ... Teks. Pet. Nak. ve Çeviri Hiz. San. Ltd. Şti.'ne ait depoda çıkan yangının sirayeti sonucu zarar gördüğünü, bu hasar sebebiyle yapılan ekspertiz çalışmaları sonucunda 19.06.2008 tarihinde 114.946,00 EURO,19.06.2008 tarihinde 1.198,00 EURO, 08.07.2008 tarihinde 4.430,00 EURO,

26.09.2008 tarihinde 18.586,00 EURO olmak üzere toplam 139.160,00 EURO hasar bedelinin davacı şirket tarafından sigortalısına ödendiğini ve davalıların yangının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini belirterek 139.160,00 EURO (veya ödeme tarihindeki TL karşılığı olan 237.000,00 TL'nın) ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek TCMB'nin kısa vadeli kredilere uyguladığı avans faiz ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; yangına davalıya ait hatların sebep olmadığının tespit edildiğini, bu sebeple davalının hiçbir kusur ve sorumluluğunun olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde; davalılardan ...'ün kiralanan yerin maliki olup kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, kusurlu tarafın BEDAŞ olduğunu ve yangın sebebiyle açılan ceza davasının sonucunun beklenilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 20.03.2012 tarihli ve 2008/1095 Esas, 2012/227 Karar sayılı kararı ile; davalı şirkete ait depoda hammaddelerin standartlara uygun olarak depolanmaması ve yüksek gerilim hattına çok yakın olarak istiflenmesi nedeniyle yangının çıktığı, anılan davalının tamamen kusurlu olduğu, ayrıca anılan davalının kimyevi maddeleri depolamak için ruhsatının da bulunmadığı, yangın sebebiyle sigortalı iş işyerinde 34.451,00 TL zarar meydana geldiği, yangının çıkışında davalı BEDAŞ'a ait hatların bir etki ve katkısının bulunmadığı; davalılar ...... ve ...'ün Üstün Depo Teks.

Pet. Nak. ve Çeviri Hiz. San. Ltd. Şti'nin ortakları olduğu, şahsi sorumluluklarının bulunmadığı bu nedenle husumet yöneltilemeyeceği, davalı ...'ün her ne kadar taşınmaz maliki ise de yangının çıkışında binanın kötü yapılması ve bakılmasının sebep olduğuna dair hiçbir delil bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... Teks. Pet. Nakl. ve Çeviri Hiz. San. Ltd.

Şti. aleyhine açılan davanın kabulü ile 34.451,00 TL'nin 04.08.2008 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte bu davalıdan tahsiline, davalı BEDAŞ aleyhine açılan davanın reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın ise husumetten reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... Teks. Pet. Nak. ve Çeviri Hiz. San. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 29.05.2013 tarihli ve 2012/10768 Esas, 2013/11201 Karar sayılı kararı ile; "Yangının çıkış sebebinin belirlenmesi açısından ceza davasındaki deliller de değerlendirilmek ve raporlar arasında meydana gelen çelişki giderilmek suretiyle uzman bilirkişi kurulundan rapor alınarak oluşacak sonuç çerçevesinde bir karar vermek gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Karar Düzeltme Kararı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 21.11.2013 tarihli ve 2013/15117 Esas, 2013/21020 Karar sayılı kararı ile; Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre, davacı vekilinin 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) 440 ıncı maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen davacı vekilinin karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 20.12.2016 tarihli ve 2014/439 Esas, 2016/1055 Karar sayılı kararı ile; asıl davada davanın davalı BEDAŞ yönünden reddine, davalı ...

Teknik İnşaat Nakliye ve Çeviri Hizmetleri Şti. yönünden kabulüne, 34.451,00 TL'nin 04.08.2008 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalılar ... ve ... yönünden verilen kararın kesinleştiği göz önüne alınarak hüküm kurulmasına yer olmadığına; birleşen 2014/340 esas sayılı dosyaya ilişkin davacının davasının davalılar ... ve BEDAŞ yönünden esastan reddine, davalı ... yönünden ise husumetten reddine, davalı ...

Teknik İnşaat Nakliye ve Çeviri Hizmetleri Şti. yönünden kısmen kabulü ile 196.219,88 TL'nin 26.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte anılan davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalılar ... ve ... yönünden verilen kararın kesinleştiği göz önüne alınarak hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen (ilk bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davalılar ..., ... ve Üstün Depo Teks. Pet. Nakl. Ve Çeviri Hiz. San. Ltd. Şti. vekili ile davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 14.10.2020 tarihli ve 2018/5484 Esas, 2020/5598 Karar sayılı kararı ile.

"818 Sayılı Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesine (6098 sayılı TBK’nın 74 üncü madde) göre hukuk hakiminin kural olarak ceza hakiminin belirlediği kusur oranı ile bağlı değil ise de, kesinleşen maddi olgu ile bağlı olduğu, ceza mahkemesince, 06/05/2008 günü saat 14:30 sıralarında meydana gelen yangının kopan enerji hattından kaynaklandığı, BEDAŞ tarafından zamanında bakım ve onarımları yapılmayan nakil hatlarının çekildiği direklerin dip kısımlarında oluşan boşluklar ile beton direk dip kısımlarında beton zeminde çok geniş çatlakların oluştuğu, nakil hatlarındaki direklerin bu nedenle eğik vaziyette olduğu,

bu nedenle nakil hatlarındaki telleri gerdiği ve kopmasına sebebiyet verdiği, kopan nakil hattının da yüksek ısı karşısında davacıya ait stoklanmış yangına sebebiyet verecek herhangi bir özelliği olmayan, hatta yangın önleyici ve söndürücü etkilere sahip kimyasallarla temasta bulunduğunun sabit olduğu, yangın sebebinin kimyasallarla bağlantılı olmadığı,

nakil hatlarının bağlantı uçlarının oksitlenerek gösterdiği yüksek dirençle ısınıp ark yapması ve açığa çıkan güçlü enerjinin büyük patlamalara sebep olarak oluşan şiddetli patlama neticesi yangının çıkabileceği ve bu şekilde BEDAŞ'ın asli ve tam kusurlu olduğu kanaatine varıldığı ve davalı ... Teks. Pet. Nakl. ve Çeviri Hiz. San. Ltd.

Şti.'nin işletmeciliğini yaptığı şirket yetkililerinin beraatine karar verildiği, bu kararın temyiz edilmeden kesinleştiği, davacı ve davalıların taraf olduğu Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan rücuen tazminat davasında verilen 2008/783 E.-2016/451 K. sayılı BEDAŞ'ın sorumluluğuna dair ilamın Yargıtay (Yargıtay 17.HD 2016/15260 E.) denetiminden geçerek kesinleştiği;

dava dışı 3. kişi (Ray Sigorta A.Ş.) tarafından davalı BEDAŞ'ın aleyhine İstanbul 11. Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan rücuen tazminat davasının 2011/92 E.-2013/152 K. sayılı BEDAŞ'ın sorumluluğuna dair ilamın Yargıtay (Yargıtay 17.HD 2014/1314 E.) denetiminden geçerek kesinleştiği; dava dışı 3. kişi (Güven Sigorta A.Ş.) ve davalıların taraf olduğu Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan rücuen tazminat davasında verilen 2009/287 E.-2015/82 K. sayılı BEDAŞ'ın sorumluluğuna dair ilamın Yargıtay (Yargıtay 17.HD 2016/13279 E.) denetiminden geçerek kesinleştiği, buna göre, davalı ...

Teks. Pet. Nakl. ve Çeviri Hiz. San. Ltd. Şti. yönünden kesinleşen bu ilamların güçlü delil mahiyetinde olduğu ve az yukarıda yapılan açıklamalar değerlendirildiğinde, davalı ... Teks. Pet. Nakl. ve Çeviri Hiz. San. Ltd. Şti. yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin doğru olmadığı" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Karar Düzeltme Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili ile davalı ...Ş. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 24/03/2021 tarihli ve 2021/2627 Esas, 2021/3226 Karar sayılı kararı ile; dosya içeriğine, Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) geçici 3 üncü maddesinin 2 nci fıkrası delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 440 ıncı maddesinde sayılan nedenlerden hiçbirisine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl davanın davalı ...Ş. yönünden kabulü ile 34.451,00 TL'nin 04.08.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, davanın davalı ... Teks. Pet. Nakl. ve Çeviri Hiz. San. Ltd.

Şti. yönünden reddine, davanın davalılar ......., ve ... yönlerinden verilen kararın kesinleştiği göz önüne alınarak bu davalılar yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına; birleşen davanın davalı ...Ş. yönünden kısmen kabulü ile 196.219,88 TL'nin 26.09.2008 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davanın davalı ... Teks. Pet. Nakl. ve Çeviri Hiz. San. Ltd.

Şti. ve davalı ... yönlerinden esastan reddine, davanın davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (ikinci bozma üzerine verilen) kararına karşı asıl ve birleşen davacı vekili ile asıl ve birleşen davalı ...Ş. vekili süresi içinde temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen davacı vekili temyiz dilekçesinde; gerekçeli kararda belirtilenin aksine davalı ... Teks. Nakl. ve Çev. Hiz. San. Ltd.

Şti.’nin kusurlu ve sorumlu bulunduğunun dosyada pek çok delille tespit edildiğini, davalı ... şirket ortağı olduğundan, yangının meydana geldiği depoda gerekli izinler olmaksızın depo içinde yer alan malzemelerin duvarın boyuna kadar yığılması, muhafaza edilmesi ve gelişigüzel istiflenmesinden sorumluluğu bulunduğunu, davalılardan ...'ün, dava konusu yangının meydana geldiği gayrimenkulün maliki ve aynı zamanda ... ile birlikte İTO kayıtlarına göre davalı ...

Ltd.Şti.’nin ortaklarından olduğunu, davalılar Mehmet ve ...’ün de müvekkili sigorta şirketinin sigortalısının hasar ve zararından sorumlu olduğunu, birleşen davada davanın tamamının kabulüne karar verilmesi gerektiğini, 27.08.2012 tarihli bilirkişi raporunda davacı tarafından talep edilen miktarın davalılardan rücu edilebileceğinin tespit edildiğini, 15.11.2013 tarihli raporun kabulünün mümkün olmadığını, raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Asıl ve birleşen davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; müvekkili kurumun kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, Küçükçekmece 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2008/207 D.

İş dosyasında alınan bilirkişi raporunda da bu durumun tespit edildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, dava konusu olayın meydana geldiği yerde bulunan iş yerinin ruhsatsız depo edilen yanıcı maddelerin saklanması ve taşınmasına ilişkin kanun ve tüzük hükümlerine uyulmadığını ve gerekli önlemlerin alınmadığını, savcılık dosyasında; olay mahallinde yangın uzmanı, patlayıcı madde uzmanı, elektrik mühendisi ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi kurulunca düzenlenen rapora göre depoda bulunan patlamaya neden olan oksitleyici kimyasal ham maddelerin standartlara uygun olarak depolanmadığı,

yüksek gerilim hattına yakın istiflendiği ve hatta kıvılcım oluşturacak kısa devre oluşmadığını, yangının müvekkili şirkete ait hatlardan kaynaklanmadığının belirlendiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; İşyeri Sigorta Poliçesi gereği sigortalısına (asıl ve birleşen davalarda farklı dava dışı sigortalı şirketlere) ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarardan sorumlu olduğu ileri sürülen davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 nci maddesi.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Bozma sonrası mahkemece verilen kararın bozmaya uygun olması, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Asıl ve birleşen davacı vekili ile asıl ve birleşen davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden asıl ve birleşen davada davacı ve asıl ve birleşen davada davalı ...Ş.'ne yükletilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,