Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/3034 K.2021/3369

Taraflar arasındaki tahkim davasının yapılan yargılaması sonunda; itiraz hakem heyetine kararda yazılı nedenlerden dolayı itirazın kısmen kabulüne dair verilen kararın süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Başvuran vekili, 07.05.2018 tarihinde, davalının trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin karıştığı trafik kazası neticesinde yaralandığını, davalı ... tarafından 08.08.2019 tarihinde 58.415,90 TL ödeme yapıldığını, ödemenin keyfi olarak iş kazası gibi değerlendirilerek peşin sermaye değeri düşülerek ödeme yapıldığı ancak SGK tarafından müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla %20 maluliyetinden kaynaklı ve eksik ödenen maddi tazminatının şimdilik 14.000,00 TL,120 günlük geçici iş göremezlik zararı için 1.000,00 TL, 60 günlük bakıcı gideri için 1.000,00 TL toplam 16.000,00 TL tazminatın kısmi ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsilini talep etmiş,talebini 78.060,48 TL’ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, başvurunun reddini savunmuştur.

Sigorta Hakem Heyeti tarafından, iddia, savunma, yapılan yargılama ve toplanan delillere göre;Davanın kabulüyle 78.060 TL tazminatın 25.11.2019 tarihinden itibaren kanuni faiz oranı üzerinden davalı tarafından davacıya ödenmesine karar verilmiş; karara davalı vekili tarafından itiraz edilmiştir.

Sigorta İtiraz Hakem Heyeti tarafından itirazın kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak; Başvurunun kısmen kabulü ile 6.412,49 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 68.441,76 TL sürekli iş göremezlik tazminatı toplamı 74.854,24 TL tazminatın 25.11.2019 tarihinden itibaren kanuni faiz oranı üzerinden davalı tarafından davacıya ödenmesine, bakıcı gideri tazminatının reddine dair karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin ve davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının tespiti açısından maluliyetin varlığı ve oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlarının çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihi 05.09.2015 tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğüne, 11.10.2008- 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine, 01.09.2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliğine,01.06.2015-20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğine, 20.02.2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Somut olayda; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak, Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen maluliyet raporu ile Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğine göre %20 oranında sürekli malul olduğu tespitinin yapıldığı ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince bu raporun hükme esas alındığı anlaşılmaktadır.Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz.

Maluliyet oranının tespiti açısından kaza tarihi itibari ile yürürlükteki Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde usulüne uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olacak şekilde davacının maluliyet derecesi ve oranının belirlenmesi amacıyla, önceki raporun da irdelendiği, ATK 3.İhtisas Kurulu'ndan ya da üniversitelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıklarından yeni bir rapor alınıp, sonucuna göre karar verilmesi gerekirlen yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

3-Davaya konu kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 1. fıkrasında; "iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.

İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır" düzenlemesine; aynı maddenin 4. fıkrasında "iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilir" düzenlemesine; maddenin 5. fıkrasında ise "iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık;

kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler için kurumuna veya ilgililere rücu edilmez.

Ayrıca, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde, bu Kanun uyarınca hak sahiplerine bağlanacak gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurumca rücu edilmez" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; başvuranın(davacının) yolcu olarak bulunduğu çekicinin dorsesine demir yüklediklerini ve Keşan ilçesine gitmek için yola çıktıkları esnada kazanın meydana geldiği, aracın yaptığı tek taraflı kazada başvuranın(davacının) yaralandığı ve davaya konu edilen maluliyet durumunun doğduğu anlaşılmaktadır. Başvuran(davacı) davadan önce SGK Başkanlığı tarafından hazırlanan 13.09.2019 tarihli yazıda, iş kazası ve sürekli iş göremezlik gelir talebi ile ilgili başvuruda bulunmadığı ayrıca şahsa bu tarih aralığında geçici iş göremezlik ödeneği ödenmediği bildirilmişse de Hakem Heyeti yargılaması sırasında herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

Bu durumda; Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'na müzekkere yazılarak, davaya konu kazaya ilişkin olarak iş kazası yönünden araştırma yapılıp yapılmadığı ve olayın iş kazası olarak kabul edilip edilmediği; olayın iş kazası olarak kabulü suretiyle, davaya konu kazadaki kalıcı maluliyeti nedeniyle davacıya sürekli işgöremezlik (kalıcı maluliyet) geliri bağlanıp bağlanmadığı; gelir bağlanmış ise, rücuya tabi olup olmadığı ve rücu istemli dava açılıp açılmadığı; bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değerinin ne olduğu hususlarının sorulması; bağlanan gelir rücuya tabi ise 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesi hükmü değerlendirilerek tazminatın belirlenmesi gerekirken, eksik inceleme sonucu, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması isabetli olmamıştır.

4- Müddeabihin dava sırasında davacı tarafından üçüncü şahsa temlik edilmesi halinde, üçüncü şahıs davalının rızasını almadan, kendiliğinden müddeabihi devretmiş olan eski davacının yerine geçer, onun hak ve yetkilerini kullanır. Mahkemece, kararın buna uygun şekilde düzenlenmesi gerekir. Somut olayda ise, hakem heyetine başvuru tarihiden önce temlikname ile başvuran(davacı) ... tazminat alacağının %20 oranındaki miktarı dava dışı ... Tic. Ltd. Şti.'ye temlik etmiştir.

6098 Sayılı TBK'nun 183. maddesinde; “Kanun, sözleşme veya işin niteliği engel olmadıkça alacaklı, borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye devredebilir.

Borçlu, devir yasağı içermeyen yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı devralmış olan üçüncü kişiye karşı, alacağın devredilemeyeceğinin kararlaştırılmış bulunduğu savunmasını ileri süremez. " düzenlemesi yer almıştır.

Buna göre, alacaklının alacağını 3. kişiye devredilebileceği düzenlenmiştir. Temlik borç doğuran bir akit değil, alacağı başkasına geçiren mücerret hukuki bir tasarruftur. Bu işlem ile temellük eden alacaklının halefi olmaktadır. Dolayısıyla, temlik eden kişinin temlik ettiği bedel üzerinde tasarruf yetkisi bulunmamaktadır. Başvuran(davacı) ... tazminat alacağının %20 oranındaki miktarı Detay Hasar Danışmalığı ve Tic. Ltd. Şti'ye temlik ettiğinden ... için hesaplanan tazminat miktarının %20'si olan tutar yönünden başvuru sahibinin tasarruf yetkisi bulunmadığından başvuru sahibinin talebinin bu tutar yönünden temlikname sebebiyle reddine karar vermek gerekirken, temlikname yokmuş gibi, hesaplanan tazminatın tamamından sigorta şirketinin sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.