Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/7368 K.2021/11042

Taraflar arasındaki tazminat davası üzerine, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davanın kısmen kabulüne ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından davalı vekilinin itirazının kabulü ile davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı vekili tarafından süresi içinde temyizi istenilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği görüşüldü.

KARAR

Davacı vekili; kaza tarihi itibariyle trafik sigortası bulunmayan tescilsiz motorsikletin yaptığı kaza sonucunda bu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanıp malul kaldığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL. maluliyet tazminatının kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 17/01/2020 tarihli ıslah dilekçesiyle taleplerini 97.458,93 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili; kusur ile maluliyete itiraz ederek ve tazminattan hatır taşıması ile müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından; davanın kısmen kabulü ile 77.927,14 TL. tazminatın 07/08/2019 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin ve davacının geçici işgöremezlik tazminatı isteminin reddine dair verilen karara davalı vekili tarafından yapılan itiraz üzerine, İtiraz Hakem Heyeti tarafından, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile UHH kararının kaldırılmasına; davanın kısmen kabulüne ve 62.341,70 TL. tazminatın 07/08/2019 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin ve davacının geçici işgöremezlik tazminatı isteminin reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine; özellikle, davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyet oranını, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik ile ekindeki cetvellere uygun biçimde belirleyen 20/04/2018 tarihli uzman doktor heyeti raporunun karara esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalı vekilinin yerinde görülmeyen diğer tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Davacı taraf, trafik sigortası bulunmayan aracın sebep olduğu bedensel zarar nedeniyle davalı ...'na husumet yöneltmiş; davalı taraf, tescilsiz olan araç nedeniyle kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini savunmuştur. İtiraz Hakem Heyeti tarafından; davacının yolcu olduğu motorsikletin marka ve modeline göre motor silindir hacminin 50 cc üzerinde olduğu, tescile tabi ve trafik sigortası yaptırma zorunluluğu olan

araç olduğu için de davalı ...'nın zarardan sorumlu olduğu kabul edilerek karar verilmiştir. Davacının yolcu olduğu aracın motor silindir hacmi bakımından trafik sigortası yaptırılması zorunlu araç olduğuna ilişkin kabulde bir isabetsizlik görülmemiştir. Ne var ki, kazayı yapan motorsikletin tescilsiz oluşunun sebebi konusunda gerekli araştırma yapılmadan karar verilmesi, eksik inceleme niteliğindedir.

Diğer taraftan; ...'na başvurulabilecek halleri düzenleyen 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesi ve ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesi gereği, ...'nın sorumluluğu için, zorunlu mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu bulunduğu halde, bu sigortası yapılmamış olan bir aracın, 3. kişinin zararına sebep olması gerekmektedir. Zorunlu olan trafik sigortasının yaptırılması bakımından da her şeyden önce, sigortası yapılacak aracın kanun kapsamında kalan tescilli (tescil edilebilir) bir araç olması gereklidir.

Somut olayda; davacı tarafın zarara sebep olduğunu iddia ettiği motorsikletin 1994 model ve kaza tarihi itibariyle 19 yıllık araç olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. 19 yıllık olan bu aracın davaya konu kazayı yapmadan önceki herhangi bir dönemde tescil kaydının yaptırılmış olması ihtimali gözetilmelidir. 19 yıllık süreçteki herhangi bir dönemde tescil kaydının bulunması halinde ise, tescil kaydının silinme sebebinin önem kazanacağı açıktır.

Zira, kazadan önceki dönemde tescil kaydı bulunan ve hurdaya ayrılması nedeniyle tescil kaydı silinen bir aracın yeniden tescili mümkün olmayacağından, trafik sigortası yaptırma zorunluluğu da olmayacak; buna karşın, araç tescil kaydının farklı bir nedenle silinmiş olması halinde, araç sahibi tarafından aracın yeniden tescil ettirilmesi mümkün olduğundan, trafik sigortası yaptırılması zorunlu olacaktır.

Bu itibarla, kazayı yapan motorsikletin tescil kaydının bulunmayışının sebebi net biçimde saptanmalıdır.

Açıklanan vakıalar karşısında; davalı ...'nın sorumluluğunun ancak ... yaptırabilecek tescilli (tescil edilebilir) bir araç bulunması halinde sözkonusu olabileceği, davalıya husumet düşüp düşmediğinin doğru biçimde tespit edilmesinin gerekliliği ve bu hususun re'sen gözetileceği dikkate alınmak suretiyle; kazayı yapan motorsikletin bilgileri tespit edilip bu araca ait trafik tescil dosyasının tamamının (aracın ilk tescil kaydından itibaren) ilgili merciden getirtilmesi, daha önceki dönemde tescil kaydı bulunduğunun tespiti halinde tescil kaydının silinme sebebinin ve bu tarihten sonra yeniden tescilinin yapılıp yapılmadığının saptanması ile davalının hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, anılan hususlar için yeterli araştırma yapılmadan karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3-5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13. maddesi ve karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'nin 17/2. maddesi gereği, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin, tarifeye göre belirlenen nispi vekalet ücretinin 1/5'i tutarında (maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla) olması gerektiği gözetilmeden, fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.