Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/82 K.2021/2449

Davacı ... Dış Ticaret İthalat İhracat Ltd. Şti. vekili tarafından, davalı T.C Başbakanlık Gümrükler Müsteşarlığı aleyhine 12.10.2010 gününde verilen dilekçe ile haksız el koyma nedeniyle maddi tazminat istenmesi üzerine mahkemece yapılan yargılama sonunda; açılan davanın zamanaşımı nedeniyle reddine dair verilen 13.10.2020 günlü kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresi içinde istenilmekle, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor ile dosya içerisindeki kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

-K A R A R-

Hükmüne uyulan bozma ilamında özetle; davanın ...'ne yöneltilmesi gerekirken, T.C. Başbakanlık Gümrükler Müsteşarlığı’na yöneltilmiş olmasının temsilcide yanılma olarak kabul edilmesi, mahkemece öncelikle davacıya süre verilerek dava dilekçesinin ...'ne tebliği ile taraf teşkili sağlandıktan sonra uyuşmazlığın esası hakkında hüküm kurulması gerektiğine değinilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyulduktan sonra yapılan yargılama sonucunda, dava dilekçesinde davalı olarak Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı gösterilmiş ise de davaya cevap dilekçesini hazine vekilinin verdiği ve 14/01/2011 havale tarihli cevap dilekçesinde zamanaşımı def’inde bulunduğu, aynı şekilde ıslah dilekçesine karşı da süresi içinde zamanaşımı def’inde bulunduğu ve davacı tarafın el konulan pirinçlerinin iade tarihinin 25/08/2003, teminatın iade tarihinin 21/06/2004, konteynırların teslim tarihinin 23/10/2003 tarihi olduğu, davanın ise 12/10/2010 tarihinde açıldığı ve davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan BK.60/1 maddesinde belirlenen 1 yıllık zamanaşımı süresinin geçtiği, gerekçesiyle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yasalarda def'i, davalının yerine getirmesi gereken bir edimi, özel bir nedenle yerine getirmekten kaçınması olanağı sağlayan bir hak olarak tanımlanmaktadır. Zamanaşımı ise, borcu ortadan kaldıran bir olgu olmayıp, doğmuş ve var olan bir hakkın istenebilirliğini ortadan kaldıran bir savunma aracıdır. Bu nedenle zamanaşımı alacağın varlığını değil, istenebilirliğini ortadan kaldırır ve zamanaşımı def’i olarak ileri sürülmesi gerekir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; Dairemiz bozması sonrasında dava dilekçesi ve Yargıtay ilamının davalı ...’ne tebliğ edildiği, ancak ıslah dilekçesinin tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "ıslahın zamanı

ve şekli" başlıklı 177. maddesinde ise ıslahın, tahkikatın sona ermesine kadar, sözlü veya yazılı olarak yapılabileceği ve karşı taraf duruşmada hazır değilse veya ıslah talebi duruşma dışında yapılıyorsa, bu yazılı talep veya tutanak örneğinin, haber vermek amacıyla karşı tarafa bildirileceği düzenlenmiştir. Somut davada, davacı vekili davayı kısmi dava olarak açmış ve yargılama aşamasında 07/12/2015 havale tarihli ıslah beyanını içeren dilekçe ile dava değeri artırılmıştır.

Davalı ...’ne ise, belirtilen kanun maddesi gereği usulüne uygun olarak ıslah dilekçesi tebliği yapılmamıştır.

Öte yandan; davalı ...’ne 22/06/2020 tarihinde dava dilekçesi tebliğ edildiği halde idarece davaya cevap dilekçesi verilmemiş ve usulüne uygun olarak zamanaşımı def’i de ileri sürülmemiş olmasına rağmen mahkemece, ilk dava açıldığında dava dilekçesinde davalı olarak Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı’nın gösterildiği ve davaya cevap dilekçesini idareyi temsilen hazine vekilinin verdiği, 14/01/2011 havale tarihli cevap dilekçesinde zamanaşımı def’inde bulunulduğu,

aynı şekilde ıslah dilekçesine karşı da süresi içinde zamanaşımı def’inde bulunulduğu gerekçesiyle Gümrük İdaresi’nce verilen cevap ve dilekçelerin davalı ...’nce verilmiş gibi kabul edilerek, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiştir.

Şu halde; davalı ...’ne usulüne göre verilmiş bir davaya cevap dilekçesi ve zamanaşımı def’i bulunmadığı, aynı şekilde ıslah dilekçesi davalı ...’ne tebliğ edilmediği halde, davalı tarafça hem dava yönünden usulüne uygun olarak zamanaşımı def’i ileri sürülmüş gibi hem de ıslah dilekçesine ...'nin cevap dilekçesi varmış gibi davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir.