Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2021/9889 K.2023/10555

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılamada İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl ve birleşen davada davacılar vekili dava dilekçesinde.

20.06.2008 tarihinde davacılar desteğinin sevk ve idaresindeki sayılı minibüs ile davalı ...'un sevk ve idaresindeki tırın çarpışması sonucu davacı ...'in eşi ... ile aynı araçta yolculuk yapan babası ... ...'nın öldüğünü, aynı araçta yolculuk yapan ...'nın da yaralandığını ve halen tedavi gördüğünü, bu kazanın meydana gelmesinde davalı ...'un kusurlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... adına eşi ...'in vefatı nedeniyle 50.000,00 TL manevi tazminatı aynı kazada ölen babası ... ... için 20.000,00 TL manevi tazminat ile 10.000,00 TL maddi tazminatın,

davacı... için 50.000,00 TL manevi tazminat ile 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen, davacı ... için tedavi giderleri ve destekten yoksun kalma tazminatı olarak 10.000,00 TL maddi tazminat ile 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, davacı ... için 3.000,00 TL maddi tazminat ile 30.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, davacı ... için 1.000,00 TL maddi tazminat ile 30.000,00 TL manevi tazminatın, birleşen davada davacı ... için 10.000,00 TL maddi, 50.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; söz konusu sigorta poliçesi kapsamında “kişi başı sakatlık ve ölüm” teminatının 80.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davacı tarafından müvekkili şirkete müraacat edildikten sonra 809727 numaralı hasar dosyası açıldığını fakat gerekli belgelerin müvekkili şirkete iletilmediğini, müvekkili şirketin temmerüdü söz konusu olmayıp dava açılmasına da sebebiyet vermediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin dava konusu kazada %100 kusurlu olmadığını, kazaya müvekkilinin kullandığı tırın lastiklerinin patlamasının neden olduğunu, istenilen miktarın afaki ve fahiş olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; asıl dava dosyası yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ... yönünden eşi ...'in ölümü nedeniyle 12.724,31 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline; davalı ...

A.Ş. yönünden açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat davasının reddine, davacı ... yönünden babası ...'ın ölümü nedeniyle 20.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, davacı ... yönünden 14.744,99 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, davalı ...

A.Ş. yönünden açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat davasının reddine, davacı ... yönünden dava dilekçesinde iş gücü kaybı tazminatı talep edilmediğinden, bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... yönünden 49.252,25 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, davalı ...

A.Ş. yönünden açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat davasının reddine, davacı ... ... yönünden maddi tazminat talebinin reddi ile 30.00,00 TL manevi tazminatın tahsiline, davalı ...

A.Ş. yönünden açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat davasının reddine, davacı ... yönünden dava dilekçesinde herhangi bir sonuç kısmı olmamakla bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, birleşen 2009/34 Esas sayılı dava dosyasında davanın kısmen kabulü ile; davacı ... yönünden 29.439,15 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 50.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline, davalı ...

A.Ş. yönünden açılan maddi tazminat davasının feragat nedeniyle reddine, manevi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; her ne kadar dava dilekçesinde... için iş göremezlik zararı talebinde bulunulmamış ise de yargılama sırasında mahkemeden talepte bulunduklarını, bu doğrultuda davalarını ıslah ettiklerini, mahkemece karar verilmesine yer olmadığına şeklinde verilen kararın hatalı olduğunu, davalı ... hakkında davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, sigorta şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, her iki dosyada da hükmedilen manevi tazminatın çok düşük olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taleple bağlılık ilkesinin 6100 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde düzenlendiği, dava dilekçesinde hiçbir şekilde davacı...'ın yaralanmasından bahsedilmediği ve bu yönde bir talepte bulunulmadığı, dolayısıyla yerel mahkemenin, davacılar vekili tarafından yapılan ıslahın tam ıslah değil, talepte sonucunu artıran kısmi ıslah olduğu,

dava dilekçesinde küçük... için daimi iş göremezlik kaybına yönelik herhengi bir tazminat talep edilmediğinden dava dilekçesinde istenilen talep sonucunu aşar şekilde daimi iş göremezlik tazminatı talep edilemeyeceği, zira bu hususun dava konusu edilmediği gerekçesiyle bu istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığı, yargılama sırasında sigorta şirketi tarafından yapılan tazminat ödemesi nedeniyle sigorta ile sulh olunduğu ve ödeme nedeniyle davacının maddi tazminat talebinden feragat edildiği,

yargılama sırasında alınan ödeme sonrası verilen feragat beyanının artık KTK'nın 111 inci maddesi anlamında değerlendirilerek makbuz hükmünde kabul edilmesinin mümkün olmadığı, davanın davalı ... yönünden feragat nedeniyle reddinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak davanın ikame edildiği tarih itibariyle davacılar davasında haklı olup ödeme nedeniyle feragat beyanında bulunulduğu, bunun esasen hakkın özünden feragat niteliğinde olmayıp, mahkemece, maddi tazminatın reddi yönüyle davalı ... yararına vekalet ücreti takdir edilmesinin doğru olmadığı,

yerel mahkeme tarafından ...dışındaki davacıların manevi tazminat istemlerinin tam kabul edildiği, her ne kadar mahkemece davacı ... için istenilen manevi tazminat dava dilekçesinde istenilmediğinden reddedilmiş ise de, dava dilekçesinin incelenmesinde davacı ...'in eşinin ölümünden dolayı 50.000,0 TL, babasının ölümünden dolayı 20.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunduğu, talep sonucu kısmının sonunda davacı ... için tekrar 30.000,00 TL manevi tazminat istendiği, ancak bu istemin esasen dava dilekçesinde ve ekli vekaletnamede adı bulunan davacı ...'e ait olduğu,

maddi hata sonucu davacı ...'in isminin tekrar yazıldığı toplam yatırılan harç miktarından ve dava dilekçesinden açıkça anlaşıldığı, davacı ... için de manevi tazminat talebinin kabulü gerektiği gerekçesiyle; davacının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hükmün yeniden tesisine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacı... yönünden karar verilmemesinin doğru olmadığını, davanın 2008 yılında ikame edildiğini, kazanın gerçekleştiği tarihte henüz küçük yaşta olan davacıda kazaya bağlı ortaya çıkan arazın zamanla çocuğun gelişimi ile farkedilebildiğini ve gelecekte hayatını büyük ölçüde etkileyecek düzeyde bir işgücü kaybına yol açtığını, ... yönünden Adli Tıptan alınan raporda % 14 ,3 oranında malul kaldığının belirlendiğini, dava süreci devam ederken, ibraname imzalanmak sureti ile sigorta şirketi nezdinde yapılan hesaplamalara istinaden ödemeler temin edilmişse de, alınan bilirkişi raporları kapsamında,

davacıların alacaklarının, davalı şirket tarafından ödenenden çok daha fazla olduğunu, hakkaniyet ilkesi gereği ilgili ibranameler makbuz niteliğinde kabul edilerek güncel değerlerinin hesaplanması gerektiği, davalı ... lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, manevi tazminat miktarlarının yetersiz olduğunu belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanma ve ölüm nedeniyle tedavi gideri ve destekten yoksun kalma tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 45 ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 91 ve 98 inci maddeleri.

3. Değerlendirme Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

11.10.2023 tarihinde Başkan Vekili ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Dava, trafik kazası sonucu oluşan ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Davacılar yakınının ölümüne yol açan kazaya karışan aracın zorunlu trafik sigortacısı olan davalı ... hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş; davacılar vekilinin karara karşı istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından davalı sigortacı hakkındaki hükme ilişkin istinaf başvurusunun reddine, manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun kabulüyle yeniden hüküm tesisine karar verilmiş; sayın çoğunluk tarafından davacı yanın maddi tazminata ilişkin aynı yöndeki temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davanın açılmasından sonra (yargılama devam ederken) davalı trafik sigortacısından tazminat alan, ibra ve feragatname veren davacıların davalı sigortacıya karşı açtığı davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Davalı sigortacı lehine davadan feragatin diğer davalılara sirayetinin değerlendirilmesi gerekmekle birlikte, diğer davalıların mahkeme kararına karşı istinaf ve temyiz yasa yoluna başvurmamasıyla davacılar yararına oluşan usuli kazanılmış hak dikkate alındığında, mahkemece diğer davalıların maddi tazminattan sorumluluğuna dair verilen kararda bu yönden de bir hata bulunmamaktadır.

Ne var ki, davalı trafik sigortacısı tarafından yargılamanın devamı sırasında ödenen bedellerin güncellenmeden tazminattan düşülmesi gerekirken, rapor tarihine kadar güncellenmiş tutarlarının tazminattan düşülmesiyle davalı sigortacı dışındaki (araç maliki ve sürücüsü) davalılar lehine olacak biçimde eksik maddi tazminata karar verilmesi doğru değildir.

Açıklanan sebeplerle; davalı sigortacının yargılamanın devamı sırasında ödediği tutarların güncellenmeden düşülmesiyle davacıların hak kazanacağı maddi tazminatların belirlenmesi için ek rapor alınıp saptanan tutarlardan davalı araç maliki ve sürücüsünün sorumluluğuna karar verilmesi için Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerektiği kanaatinde olduğumdan, sayın çoğunluğun davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması yönündeki kararına katılmıyorum.