Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/10129 K.2024/5894

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının reddine, davalının itirazının kısmen kabulü ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın direksiyon hakimiyetinin kaybedilmesine bağlı oluşan 13.08.2020 tarihli tek taraflı trafik kazası sonucunda bu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanıp iş gücü kaybının ve bakım ihtiyacının oluştuğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik ve 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 50,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.100,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

02.02.2022 tarihli bedel artırım dilekçesiyle dava değerini, 410.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 22.277,96 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 8.632,80 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 440.910,76 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini, maluliyeti kabul etmediklerini, davalı ... şirketinin kusur ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu, kusur tespiti gerektiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinin teminat dışı kaldığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu ve 1/5 oranında vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazadaki tam kusuru, davacının %19,6 maluliyet oranı, 180 gün geçici iş göremezlik ve 90 gün bakım süresi üzerinden, aktüer raporu ile tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre usulünce hesaplandığı, davacının alkollü sürücünün aracına binmesi nedeniyle müterafik kusurunun bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 328.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 17.822,36 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 6.906,24 TL geçici bakıcı gideri tazminatı olmak üzere toplam 352.728,60 TL maddi tazminatın 16.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; davacının müterafik kusurunun bulunmadığını, araç sürücüsünün alkollü olduğunun davacı tarafından bilinmediğini, bu nedenle %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanmasının hatalı bulunduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, maluliyeti kabul etmediklerini, hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, uzlaşma hususunun araştırılmadığını, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamı dışında kaldığını, vekalet ücretine tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet raporunun karara esas alınmasında usulsüzlük görülmediği, davacı ile davalı taraf sürücüsünün arkadaş oldukları ve birlikte alkol aldıklarının anlaşıldığı, bu nedenle davacının müterafik kusurunun bulunduğu ve hatır taşıması yönünden de indirim uygulanması gerektiği, teknik faiz uygulanmadan hesaplama yapılmasının isabetli olduğu, davalı ... şirketinin geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinden sorumlu bulunduğu,

davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçeleri ile davacı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurularak 246.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 13.366,12 TL geçici iş göremezlik ve 5.179,68 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 264.545,80TL tazminatın 16.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının müterafik kusurunun bulunmadığını, hatır taşıması nedeniyle indirim uygulanmasının hatalı olduğunu, poliçe teminat limiti üzerinden hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi uygulanmasının doğru bulunmadığını, uygulanacak indirimin tazminat miktarı üzerinden yapılması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın usulden reddi gerektiğini, davalı taraf sürücüsü ile davacı arasında uzlaşma sağlandığını, karara esas alınan maluliyet raporunun ilgili yönetmeliğe uygun olmadığını, ıslah dilekçesinin taraflarına tebliğ edilmediğini, kusur tespitinin hatalı yapıldığını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinin teminat kapsamı dışında kaldığını, faiz belirlemesinin hatalı olduğunu, vekalet ücretine 1/5 oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, başvurunun usule uygun olmasına, maluliyet raporunun mevzuata uygun olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazları incelendiğinde; Tazminatın kapsamını belirleme biçimi ve tazminattan yapılacak indirimler ve sıralaması TBK'nın 51 ve 52 nci maddelerinde düzenlenmiştir.

TBK’nın 51 inci maddesine göre hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler.

Bu madde uyarınca hâkim, öncelikle zarar gören kişinin maluliyet oranına, yaşına, bakiye ömrüne ve gelirine göre zararını tespit etmeli, zarar görenin kusuruna isabet eden kısmı bu miktardan çıkarmalı, bulunan tutardan koşulları varsa KTK'nın 87 nci maddesi gereğince hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle gerekli indirimleri yapmalı, son olarak da zarar gören,

zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış ise TBK’nın 52 nci maddesine göre tazminatı indirebilecek veya tamamen kaldırabilecektir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 14/03/2012 tarihli ve 2011/4-824 Esas, 2012/134 Karar sayılı, 16/03/2016 tarihli ve 2014/4-1018 Esas, 2016/326 Karar sayılı ilâmları).

TBK’nın 51 ve 52 nci maddelerine göre nihai tazminatı belirlerken sırasıyla; trafik kazasının oluşumunda zarar görenin kusuru varsa bu oranda indirim yapılmalı, koşulları varsa TBK’nın 51 ve KTK’nın 87 nci maddeleri uyarınca hatır taşıması indirimi yapılmalı, zarar görenin olayın oluşumunda etkili olmamakla beraber zararın oluşumunda veya artmasındaki müterafik kusuru varsa bu sebeple indirim yapılmalı, en son olarak da sigorta şirketi tarafından davadan önce yapılan ödeme güncellenip mahsup edildikten sonra ödenecek tazminat miktarı belirlenmelidir.

Somut uyuşmazlıkta; hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda 34.467,39 TL geçici iş göremezlik tazminatı hesaplandığı, bu hesaplanan bedelden dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan 12.189,43 TL geçici iş göremezlik ödemesinin tenzili ile kalan miktar üzerinden % 20 oranında müterafik kusur indirimi ve % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında İtiraz Hakem Heyetince yukarıda belirlenen sıralamaya uygun bir biçimde ve en son olarak da dava dışı Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan ödeme mahsup edildikten sonra ödenecek tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı biçimde hüküm tesisi davalı ... yararına bozmayı gerektirmiştir.

3. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; Dosya incelendiğinde; davacının sürekli iş göremezliğine ilişkin uğradığı toplam zararın aktüer bilirkişi tarafından 825.889,48 TL olarak hesaplandığı, ancak İtiraz Hakem Heyetince, davalı ... tarafından düzenlenen poliçe üst limiti olan 410.000,00 TL üzerinden %20 müterafik kusur indirimi ve %20 oranında hatır taşıması indirimi uygulanarak tazminata karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; İtiraz Hakem Heyetince, aktüer bilirkişi tarafından hesaplanan 825.889,48 TL üzerinden %20 müterafik kusur indirimi ve %20 oranında hatır taşıması indirimi uygulanarak ve davalı ... yönünden poliçe üst limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır. İtiraz Hakem Heyeti kararının bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davalı taraf yararına ve (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davacı taraf yararına BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,