Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11330 K.2024/9701

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücretine ilişkin olarak düzeltilmesine, diğer itirazların reddine karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

01/04/2021 tarihinde müvekkili adına kayıtlı ve ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı çekiciye bağlı ... plaka sayılı römorkun direksiyon hakimiyetini kaybederek aynı istikamette seyir halinde bulunan ...sevk ve idaresinde bulunan .... plaka sayılı çekiciye bağlı .... plaka sayılı römork ile çarpışması sonucu hasarın meydana geldiğini, müvekkili adına kayıtlı olan çekicinin tamamen kusurlu olduğunu, müvekkili tarafından... plakalı dorsenin hasar bedelinin karşılanması için sigorta şirketine başvurulduğunu, başvurunun sürücünün alkollü olarak değerlendirilmesi nedeniyle reddedildiğini,

ancak ilgili etanol oranı hesaplandığında 0.095 promil alkol oranına denk geldiğini ve hasarlı dorsenin onarım maliyetinin kasko poliçesinden karşılanması gerektiğini, meydana gelen kazada hasarlanan .... plaka sayılı çekicinin hasarının başka sigorta şirketince ödendiğini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1,00 TL ödenmeyen hasar tutarının bu tutara işleyen ve işleyecek olan faiziyle birlikte Magdeburger Sigorta Genel Müdürlüğüne yükletilmesini talep etmiş, talep arttırım dilekçesiyle talebini 54.339,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru sahibinin belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararının bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsünün %0.09 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, kazadan sonra ölçüme kadar geçen süre 96 dakika olduğundan ölçülen alkol miktarının kaza saatinden ölçüm saatine azalış miktarının %0.192 promil olacağının açık olduğunu,

davacının hususi otomobil olmayan ve 0,21 promil ve üzerinde alkol oranıyla kullanılamayacak araçlardan olan aracı kaza anında 0,282 promilin üzerinde alkollü olarak kullandığı tespit edildiğinden hasarın Kasko Sigorta Poliçesi Genel Şartları A.5 maddesi gereğince teminat haricinde kaldığını, kabul anlamı içermemekle birlikte Kasko Sigortası Genel Şartları uyarınca onarımın Magdeburger yetkili servisinde yapılmaması durumunda hasar tespiti için sigorta şirketi tarafından atanan eksperlerin belirleyeceği hasar tutarının esas alınacağını, aracın hasar bedel, hesaplanacaksa pert-total işleminin uygulanmasını talep ettiklerini,

ceza soruşturma dosyasının celp edilmesi gerektiğini, davacının faiz talebinin yerinde olmadığını, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını, davacı tarafın eksik evrakları göndermediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunun Yargıtay içtihatlarına, ZMMS Genel Şartlarına ve dosya kapsamına uygun olduğu, başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan tarih 22.07.2021 olup davalı ... şirketinin bu tarihten itibaren temerrüde düştüğü, bu tarihten itibaren yasal faiz uygulanması gerektiği, başvuran için hesaplanan 54.339,00 TL üzerinden nispi vekalet ücretine hükmetmek gerektiği gerekçesiyle başvuru sahibinin ıslah talebinin kabulü ile 54.339,00 TL hasar onarım bedelinin 22.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; somut olayda davacının taleplerinin Kasko Sigortası Genel Şartları A.5. maddesi gereği teminat dışında kaldığını, kazanın meydana gelmesinden sonra sürücüden alınan kan örneği ile yapılan test sonucunda sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunun tespit edildiğini, kazadan sonra ölçüme kadar geçen süre 96 dakika olduğundan kaza saatinden ölçüm saatine azalış miktarının 0,192 promil olacağını, bu bilgiler kapsamında kaza anında 0,282 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücü tarafından meydana getirilen hasarın kasko sigortası teminatı haricinde kaldığını,

Kasko Sigortası Genel Şartları "Onarımın Gerçekleştirileceği Servis" ve " Hasar Tazmin Yöntemi" klozları uyarınca başvuranın aracının Magdeburger yetkili servisinde yapılmaması durumunda hasar tespiti için sigorta şirketi tarafından atanan eksperlerin belirleyeceği hasar tutarının esas alınacağı, anlaşmalı servis ve/veya yetkili servis dışında sigortalının herhangi bir serviste aracını tamir ettirmesi durumunda talep edilebilecek hasar tutarı ile eksperin anlaşmalı servisinde tespit ettiği hasar tutarı arasındaki farkın sigortalı tarafından karşılanacağı hükümlerinin düzenlendiğini, kazaya konu aracın hurda derecesinde hasarlandığını,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla aracın hasar bedelinin hesaplanması halinde pert-total işleminin uygulanması gerektiğini, iskontosuz yapılan hesaplamanın yetersiz ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin KDV'den sorumluluğu bulunmadığını, her halükarda vekalet ücretine 1/5 oranında hükmedilmesi gerektiğini, Uyuşmazlık Hakem Kararında yasal sınırları aşan ekspertiz ücreti taleplerinin kabul edildiğini, davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedildiğini, kararın hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kazanın 11:25'te meydana geldiği, sürücünün hastanede saat 13:01'de yapılan muayenesinde ise 9,5 mg (0,09) promil alkollü olduğu şeklinde tespit yapıldığı, Adli Tıp Kurumu Başkanlığının kandaki alkol düzeyinin ortalama olarak bir saatte 0,15 promil azaldığı yönündeki görüş ve tespiti dikkate alındığında aradan geçen 96 dakikada 0,24 promil azalma olsa dahi sürücünün kaza anındaki alkol oranı en fazla 0,2440,09—0,33 promil olup, yasal sınır olan 0,50 promilin altında kalması sebebiyle, talebin teminat dışı olduğu yönündeki davalı itirazının yerinde görülmediği,

başvuru sahibinin aracın onarımını dilediği serviste ve orijinal parçalarla yaptırma hakkına sahip olduğu, sigortacı ve tedarikçi firma arasındaki anlaşma gereği iskonto uygulanarak hasar bedeli tespitinin zarar gören sigortalıyı bağlamayacağı, Yargıtay'ın yerleşik kararlarında hasar durumunda gerçek zararın karşılanması gerektiği belirtilmekte ve iskonto yapılmasının kabul edilmediği,

tazminat hesaplamasında KDV'nin de dahil edilmesi gerektiği, maktu ücretin altında olmamak üzere davacı lehine 1/5 oranında avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle "14.02.2022-K-2022/36750 sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararına karşı davalı ... şirketinin ileri sürdüğü vekalet ücretine yönelik itirazın KABULÜNE, diğer itirazlarının REDDİNE, buna göre;

1- Hakem kararının “KARAR” başlıklı hüküm kısmında vekalet ücretine ilişkin 3. Maddesinde yer alan “7.864,07-TL vekalet ücretinin” ibaresinin “5.100 TL vekalet ücretinin” olarak düzeltilmesine, Hakem kararının diğer hükümlerinin aynen icrasına," karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; somut olayda davacının taleplerinin kasko sigortası genel şartları A.5.

Maddesi gereği teminat dışında kaldığını, kazanın meydana gelmesinden sonra sürücüden alınan kan örneği ile yapılan test sonucunda sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunun tespit edildiğini, kazadan sonra ölçüme kadar geçen süre 96 dakika olduğundan kaza saatinden ölçüm saatine azalış miktarının 0,192 promil olacağını, bu bilgiler kapsamında kaza anında 0,282 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilen sürücü tarafından meydana getirilen hasarın kasko sigortası teminatı haricinde kaldığını,

Kasko Sigortası Genel Şartları "Onarımın Gerçekleştirileceği Servis" ve " Hasar Tazmin Yöntemi" klozları uyarınca başvuranın aracının Magdeburger yetkili servisinde yapılmaması durumunda hasar tespiti için sigorta şirketi tarafından atanan eksperlerin belirleyeceği hasar tutarının esas alınacağı, anlaşmalı servis ve/veya yetkili servis dışında sigortalının herhangi bir serviste aracını tamir ettirmesi durumunda talep edilebilecek hasar tutarı ile eksperin anlaşmalı servisinde tespit ettiği hasar tutarı arasındaki farkın sigortalı tarafından karşılanacağı hükümlerinin düzenlendiğini,

her halükarda poliçe genel ve özel şartları uyarınca müvekkili şirketin iskonto imkanı bulunduğunu, iskontosuz yapılan hesaplamanın hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin KDV'den sorumluluğu bulunmadığını, kazaya konu aracın kullanım amacının yük nakli-ticari olduğunu, aracın kullanımı hususi olmayıp itiraz hakem heyeti kararında yapılan değerlendirmenin çelişkili ve hakkaniyete aykırı olduğunu, sigorta tazminatı ödeme yükümlülüğünün ancak sigorta şirketine yapılan ihbardan itibaren 45 gün geçmekle muaccel olacağını, olaydan itibaren faiz istemi talebinin reddi gerektiğini, ıslah dilekçesinin kendilerine tebliğ edilmediğini,

savunma haklarının engellendiğini, her halükarda ıslaha konu edilen rakam için ancak ıslah tarihinden itibaren yasal faiz istenebileceğini, hükmolunacak vekalet ücretinin AAÜT'de belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i olacağını belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın karıştığı trafik kazası sonucu araçta meydana gelen hasar nedeniyle bakiye hasar bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun(6098 sayılı Kanun) 132 nci maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 111 inci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 uncu maddesi, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesinde; uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile alkollü olan sürücülerin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1 maddesinde; uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile kanlarındaki alkol miktarı 0.50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin ve kanlarındaki alkol miktarı 0.20 promilin üstünde olan diğer araç sürücülerinin karayolunda araç sürmelerinin yasak olduğu,

Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5.5. maddesinde ise aracın Karayolları Trafik Kanunu uyarınca yasaklanan miktardan fazla içki almış kişiler tarafından kullanılması sırasında meydana gelen zararların, kasko poliçe teminatı dışında olduğu belirtilmiştir.

O halde, hasarın teminat dışı kalabilmesi için sürücünün sadece alkollü olması yetmeyip kazanın münhasıran alkolün etkisinde oluşması gerekmektedir. Üstelik, böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü Türk Ticaret Kanunu'nun 1409. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkol oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, kazanın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması gerektiği benimsenmektedir. (YHGK 23/10/2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7/4/2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2/3/2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14/12/2005 gün ve 2005/11-624-713; YHGK 10/12/2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları).

Somut olayda; davacının alkol ölçümü hemen kaza anında değil hastane ortamında alınan kan örneği ile yapılmış ve 0,095 (9,5 mg/dl) promil olarak tespit edilmiştir.

Sigorta Hakem Heyetince; dosya içerisindeki bilgi ve belgeler incelendiğinde kazanın 11:25'te meydana geldiği, sürücünün hastanede saat 13:01'de yapılan muayenesinde ise 9,5 mg (0,09) promil alkollü olduğu şeklinde tespit yapıldığı, Adli Tıp Kurumu Başkanlığının kandaki alkol düzeyinin ortalama olarak bir saatte 0,15 promil azaldığı yönündeki görüş ve tespiti dikkate alındığında aradan geçen 96 dakikada 0,24 promil azalma olsa dahi sürücünün kaza anındaki alkol oranının en fazla 0,2440,09-0,33 promil olup, yasal sınır olan 0,50 promilin altında kaldığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verilmiştir.

Ancak davacının işleteni olduğu kazaya konu aracın römork olduğu, hususi otomobil sürücüleri dışındaki araç sürücüleri için yasal sınırın 0,20 promil olduğu, kazanın meydana geldiği saat ile alkol tespitinin yapıldığı saat arasında geçen 96 dakikada sürücünün kanındaki alkol oranında meydana gelecek azalma hesaplanarak kaza anında bu orandaki alkol alımının davacının araç kullanma ehliyetine olan etkisi değerlendirilmemiştir.

Sigorta Hakem Heyetince kazanın münhasıran alkol etkisi ile oluşup oluşmadığına ilişkin uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak, yeterli araştırma yapılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Açıklanan nedenlerle; kazanın meydana gelmesinde başka etken hususun olup olmadığı, münhasıran alkol etkisi ile gerçekleşip gerçekleşmediği konularında nöroloji uzmanı ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla tereddüte yer vermeyecek, ayrıntılı ve gerekçeli şekilde rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VI. KARAR