Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/11478 K.2023/2241

Tic. Ltd. Şti. vekili

Taraflar arasındaki Borçlar Kanunu 18 inci maddesine dayalı muvazaa hukuksal nedeninde dayalı iptal davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı T... Mühendislik Mimarlık İnş. ve Müteah. San.Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 19.10.2020 gün, 2019/1627 Esas, 2020/5805 K sayılı kararı ile Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davalı T... Mühendislik Mimarlık İnş. ve Müteah. San.Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; borçlu şirkette 01.02.2006 ve 15.01.2010 tarihleri arasında çalıştığını ve iş aktinin haksız feshi nedeni ile işçilik alacağı olduğunu, davalı borçlu şirketin dava konusu iş makinesini muvazaalı olarak diğer Taşkınlar şirketine devrettiğinden bu devrin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı T... Mühendislik Mimarlık İnş. ve Müteah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirket hakkında açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiş, 23/10/2012 havale tarihli dilekçesinde özetle; davacının beyan dilekçesi içeriğini ve gelen yazı cevaplarında ve dinlenen tanık beyanlarında aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, davacının davasının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... İnş. Malz. Nak. Taah. San. Tic. Ltd. Şti adına duruşma gün ve saatini bildirir meşruhatlı davetiye tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı tarafın duruşmaya gelmediği gibi davaya cevap da vermedikleri anlaşılmıştır.

III. MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 12.04.2016 tarihli 2015/740 Esas, 2016/291 Karar sayılı kararı ile "davacının, davalı yanında 01.02.2006 taririhinde işe girdiği ve iş aktinin 15.01.2010 tarihinde feshedildiği tasarrufa konu iş makinesinin satışının ise 09.03.2009 tarihinde yapıldığı, davacının istemine ilişkin borcun doğum tarihi olarak 01.02.2006 tarihinin nazara alınacağı, davacının ...1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/197 Esas 2011/521 sayılı dosyasında davacının işçi alacağı nedeniyle İİK nun 277 ve devamı maddeleri uyarınca aşağıda ruhsat bilgileri ve özellikle belirtilen iş makinesinin satışına ilişkin tasarrufun iptaline karar verilmiş yapılan keşif ve takip konusu alacak nazara alınarak eksik harç tamamlattırılarak,

1. Davanın KABULÜNE, tescil plaka no:55-03/09-20, modeli 2005, tipi MST444, Şasi Seri No:44BL0508144E, Motor Seri No:RGU223643M, markası Mastaş olan kanal kazıcı ve yükleyici için yapılan TASARRUFUN İPTALİNE,

2. ...İcra Müdürlüğü'nün 2011/3231 ve 2011/3232 esas sayılı dosyalarındaki alacak ve fer'ileri ile sınırlı olarak alacağını tahsil için davacı tarafa tasarrufu iptal edilen iş makinesi üzerinde haciz ve satış isteme yetkisi verilmesine, karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı T... Müh.Mim.İnş. ve Müt. San. Tic. Ltd. Şti vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 19.10.2020 gün, 2019/1627 E., 2020/5805 K. Sayılı kararı ile "...Dosya içeriğine, bozmaya uygun karar verilmiş olmasına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre; davalı T... Mühendislik Mimarlık İnş. ve Müteah. San. Tic.Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve yasaya uygun bulunan hükmün ONANMASINA" karar verilmiştir.

VI. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairemizin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı T... Mühendislik Mimarlık İnş. ve Müteah. San. Tic.Ltd. Şti. vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

Davalı T... Mühendislik Mimarlık İnş. ve Müteah. San. Tic.Ltd. Şti. vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; müvekkilinin iyi niyetli olduğu, bedelini ödeyerek satın aldığı, tasarrufun iptali dava şartlarının yerine getirilmediği, zarar verme kasdının olduğu da ispat edilemediği beyan edilerek kararın düzeltilmesi talep edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, göre uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra İflas Kanu'nun 277 ve devamı maddeleri gereğince açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 440 ncı maddesi.

3. Değerlendirme 1. Yargıtay kararının düzeltilmesi 1086 sayılı Kanunun 440 ncı maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

Bu tür davaların dinlenebilmesi için,davacının borçludaki alacağının gerçek olması, borçlu hakkındaki icra takibinin kesinleşmiş olması, iptali istenen tasarrufun takip konusu borçtan sonra yapılmış olması ve borçlu hakkında alınmış kesin veya geçici aciz belgesinin (İİK.nun 277 md) bulunması gerekir. Bu ön koşulların bulunması halinde ise İİK.nun 278, 279 ve 280. maddelerinde yazılı iptal şartlarının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır.

Özellikle İİK.nun 278.maddesinde akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun ivaz olarak pek aşağı bir fiyat kabul ettiği ve yasanın bağışlama hükmünde olarak iptale tâbi tuttuğu tasarrufların iptali gerektiğinden mahkemece ivazlar arasında fark bulunup bulunmadığı incelenmelidir. Aynı maddede sayılan akrabalık derecesi vs. araştırılmalıdır.

Keza İİK.nun 280.maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği hususu düzenlendiğinden yapılan işlemde mal kaçırma kastı irdelenmelidir.

Öte yandan İİK.nun 279.maddesinde de iptal nedenleri sayılmış olup bu maddede yazılan iptal nedenlerinin gerçekleşip gerçekleşmediği de takdir olunmalıdır.

Somut olayda, davacı tarafından ...1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2010/197 E sayılı işçi alacağına dayalı olarak iş bu davanın açıldığı, davalı borçlu aleyhine ...İcra Müdürlüğünün 2011/3231 ve 3232 sayılı takiplerin başlatıldığı, takiplerin kesinleştiği, alacağın 01.02.2006 tarihinde başlayan işçi alacağından kaynaklı olduğu, tasarrufun iş bu alacaktan sonra doğduğu anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde yer alan Yargıtay ilamlarında iş bu dava "İİK 277 ve devamına dayalı olarak açılmış tasarrufun iptali davası olarak kabul edilmiştir".

Bu tür davalar, elinde geçici (İİK.m.105) veya kat'i (İİK.m.143) aciz belgesi bulunan alacaklılar tarafından açılabilir. Bu husus davanın görülebilme koşulu olmakla birlikte aciz belgesinin dava açılmadan, dava açıldıktan sonra veya temyiz aşamasında ve hatta hükmün Yargıtay'ca onanmasından (veya bozulmasından) sonra bile sunulma olanağı vardır.

Aciz vesikası, dava şartı olup, hâkim görevi gereği doğrudan gözetmek zorundadır.

Somut olayda, mahkemece davalı borçlunun aciz halinin hiç değerlendirilmediği anlaşılmıştır. Mahkemece davalı borçlunun acz hali değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Karar düzeltme talebinin KABULÜNE,

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 19.10.2020 tarihli, 2019/1627 E., 2020/5805 K. Sayılı onama ilâmının kaldırılmasına, mahkeme kararının BOZULMASINA,

Temyiz peşin ve karar düzeltme harcının talep halinde davalı T... Mühendislik Mimarlık İnş. ve Müteah. San. Tic. Ltd. Şti.'ne iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,