Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/1229 K.2023/10476

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davada ... bakımından davanın reddine, asıl ve birleşen davada ... ve ... bakımından davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacılar vekili; müteveffa ...'in sevk ve idaresindeki aracın kontrolünü kaybetmesi sonucunda yoldan çıktığını ve hayatını kaybettiğini, müteveffanın davacı ...'e ve özürlü iki kardeşi olan diğer davacılar ... ve ...'e maddi destekte bulunduğunu, davacılardan zihinsel özürlü ... ve ...'in vasisinin diğer davacı ... olduğunu, bu kardeşlerin de ...'in bakım ve denetimi altında aynı çatıda kaldıklarını, müteveffanın kazandığı ücretin yarısını her ay ...'e özürlü iki kardeşinin bakımı için gerek elden gerekse posta yolu ile verdiğini,

kardeşlerinin zihinsel özürlü olması ve hastalıklarının tedavisi olmaması nedeni ile kardeşlerinin yaşadığı süre boyunca müteveffanın maddi desteği olacağını belirterek 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının tahsilini talep ve dava etmiş. 19.02.2018 tarihli dilekçesiyle talebini ... için 91.119,03 TL, ... için 129.880,97 TL'ye yükseltmiştir.

Birleşen davada davacılar vekili; aynı kazaya ilişkin Sivas 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/281 E. sayılı dosyasıyla dava açmış olduklarını, davanın reddine karar verilmiş olduğunu, Yargıtay tarafından kararın bozulması üzerine destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin kabulüne karar verildiğini, Yargıtayca bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verdiğini, ek dava açma zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla ... için 91.119,03 TL, ... için 129.880,97 TL'nin tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili; davacıların murisinin trafik kazasında kendisinin kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 13.05.2014 tarihli ve 2012/281 Esas 2014/279 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 03.11.2016 tarihli ve 2014/17113 Esas, 2016/9863 Karar sayılı ilamıyla.

"Davacıların ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıkları, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağı; dolayısıyla kusurlu araç şoförünün ve onun eylemlerinden sorumlu olan işletenin kusurunun, araç şoförünün desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceği.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı ..., işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda sürücü kusurlu, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduklarına göre, davalı ... şirketinin zarardan sorumlu olduğu ve davacıların davalı ... şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecekleri kabul edilmelidir (HGK'nun 15.6.2011 gün ve 2011/17-142 esas-411 karar,

HGK'nun 22.2.2012 gün 2011/17-787 esas 2012/92 karar sayılı ilamları uyarınca)." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak davacı ... bakımından davanın reddine, ... ve ... bakımından davanın kabulü ile ... için 93.119,00 TL, ... için 131.880,97 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta poliçesinde belirtilen limitle bağlı kalınmak üzere tahsiline karar verilmiş; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 06.02.2020 tarihli ve 2018/3602 Esas, 2020/855 Karar sayılı ilamıyla. "Davacı vekili bozmadan sonra 19.02.2018 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini bilirkişi raporu doğrultusunda yükseltmiştir.

Bozmadan sonra ıslah yapılıp yapılamayacağı, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nda değerlendirilmiş ve Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu'nun 06.05.2016 tarih ve 2015/1 Esas- 2016/1 Karar sayılı kararı ile "Her ne sebeple verilirse verilsin bozmadan sonra ıslah yapılamayacağına dair 04.02.1948 tarih ve 1944/10 E.- 1948/3 K. sayılı YİBK'nın değiştirilmesine gerek olmadığına" karar verilmiştir.

Somut olayda bozmadan sonra davacılar ... ve ... için ıslah dilekçesi kabul edilerek karar verilmiştir. Bu durumda mahkemece, bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı kabul edilerek karar verilmesi gerekirken, bozmadan sonra ıslah edilen miktar üzerinden davacılar ... ve ... yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile müteveffanın özürlü iki kardeşi olan davacılar ... ve ...'e maddi destekte bulunduğu, davacılardan zihinsel özürlü ... ve ...'in vasisinin ise diğer davacı ... olduğu, bu kardeşlerin de ...'in bakım ve denetimi altında aynı çatıda kaldıkları, ... yönünden müteveffanın desteğinin ispat edilememiş olmasından dolayı hesaplama yapılmadığı, Yargıtay 17. Hukuk Dairesince bozmadan sonra ıslah yapılamayacağı gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verildiği,

bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ise de 28.07.2020 yürürlük tarihli 7251 sayılı Kanun ile değişen HMK’nın 177/2 nci maddesi ile bozma kararından sonra tahkikata ilişkin bir işlem yapılması halinde, tahkikat sona erinceye kadar ıslah yapılabileceğine dair açık düzenleme yapıldığı,

bilirkişi tarafından yapılan hesaba göre ... yönünden 93.119,00 TL, ... yönünden 131,880,97 TL tazminat talep edilebileceği gerekçesiyle asıl davada ... bakımından davanın reddine, asıl ve birleşen davada ... ve ... bakımından davanın kabulü ile 225.000,00 TL (93.119,03 TL ...'e, 131.880,97 TL ...'e olmak üzere) tazminatın 08.10.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; destek durumunun ispatlanmadığını, 5 kardeş daha bulunmasına rağmen sadece muris destek oluyormuş gibi destek payı ayrıldığını, davacı ... ve ...'in babalarından dolayı SGK'dan maaş aldıklarını, kazanın meydana gelmesinde murisin asli kusurlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 22.06.2012 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla ve özellikle asıl davada ıslahla artırılan kısımın bozmaya uyularak hüküm altına alınmamış olmasına göre temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,