Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/12420 K.2023/343

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

29.12.2012 tarihinde davalıların maliki, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortacısı oldukları aracın, davacı ...'nin sevk ve idaresindeki araca çarpması sonucu ... ve ...'in babası yolcu ... 'ın vefat ettiği ve sürücü ... ile yolcu ... 'ın da yaralandıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile yaşı küçük ... için 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 50.000,00 TL manevi tazminat ve ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın,

...'nin yaralanması nedeniyle 1.000,00 TL geçici ve sürekli iş görmezlik tazminatı ve 40.000,00 TL manevi tazminatın (sigorta şirketi sadece maddi tazminat yönünden limit dahilinde sorumlu olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Oto Kiralama İnş. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın araç kiralama işi yapan davalı şirket adına kayıtlı olduğunu, ancak 18/10/2012 alış tarihli 3 aylık oto kiralama sözleşmesi kapsamında diğer davalı ...'e kiralandığını ve aynı tarihte teslim edildiğini, bu tarihten itibaren davalı şirketin işleten sıfatı kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... cevap dilekçesinde; kazanın oluşumunda tek kusurlu tarafın kendisi olmadığını ve davacının sevk ve idaresindeki vasıtanın bilemediği bir sebeple aniden durması sonucu kendisinin araca arkadan çarptığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı Aviva Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı sürücünün kusuru oranında, azami poliçe teminatı ile sınırlı sorumlu olduklarını, manevi tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunu, 18 yaşını doldurmuş olduğu anlaşılan ... yönünden destek kaybı zararı talep edilmeyeceğini, davacı ...'nin maluliyet durumunun belirlenip SGK tarafından karşılanmış olup olmadığının ve yaralanmasının kalıcı sakatlığa yol açıp açmadığının belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nin 05.10.2015 tarihli ve 2014/566 Esas, 2015/832 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davacı ... tarafından açılan maddi tazminat davası yönünden davanın reddine, davacı ... yönünden taleple bağlı kalınarak 1.000,00 TL maddi tazminatın ... ve ... Oto Kiralama Ltd. Şti. yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı Aviva Sigorta A.Ş. yönünden ise dava tarihinden itibaren yasal faiz ile davalılardan müteselsilen alınarak davacı ... 'a verilmesine, davacı ... yönünden 5.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... yönünden 25.000,00 TL ve davacı ... yönünden 25.000,00 TL manevi tazminatın 29/12/2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Oto Kiralama Ltd. Şti.'nden müteselsilen alınarak davacı ... 'a verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... Oto Kiralama İnş. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 12/12/2018 tarihli ve 2016/2041 Esas, 2018/12072

Karar sayılı kararı ile; davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususları araştırılıp tartışılarak duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesi ve varılacak uygun sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yeterli araştırma yapılmadan eksik araştırma ile karar verilerek davalı ... Oto Kiralama İnş. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin zarardan sorumlu tutulması doğru görülmediği, ATK, İTÜ Karayolları Kürsüsü veya Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek uzman bilirkişi kurulundan kusur dağılımına ilişkin, önceki kusur raporlarının, tüm dosyadaki delillerin ve davalının itirazlarının değerlendirildiği, gerekçeli denetime elverişli kusur raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetli görülmediği, bozma neden ve şekline göre davacılar vekilinin manevi tazminat miktarına ilişkin tüm temyiz itirazları ile davalı ...

Oto Kiralama İnş. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin manevi tazminat miktarına ilişkin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmediğine karar verilmesi gerektiği vurgu yapılarak, karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Kazaya karışan sürücü ... idaresindeki araç davalı ... Oto Kiralama İnş. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 18.10.2012-18.01.2013 tarihli kira sözleşmesi ile 3 aylık davalı ...'e kiralanmıştır. Kaza tarihi ise 29.12.2012'dir.

Kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine vergisel bildiriminin yapılmadığı, kira sözleşmesinin uzun süreli olmadığı, davalının işletenlik sıfatının devam ettiği anlaşıldığından davalı ... Oto Kiralama İnş. Tur. Paz. San. ve Tic. Ltd.

Şti. zarardan sorumlu olduğu, bozma ilamı doğrultusunda alınan kusur raporuna istinaden davalı sürücü ...'in %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu bulunduğu, yargılama devam ederken davacılar vekili maddi tazminat taleplerinin tamamen karşılandığını ifade etmekle maddi tazminat talepleri konusuz kaldığı..." gerekçesiyle konusuz kalan maddi tazminat talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... yönünden manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 7.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... yönünden manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile,

30.000,00 TL manevi tazminatın, davacı ... yönünden manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, 30.000,00 TL manevi tazminatın 29.12.2012 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Oto Kiralama Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ... 'a verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde; kazanın oluşumunda asli kusurlu olmadığını, taraf beyanlarına itibar edilmeksizin sadece Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan rapora bağlı kalınarak hüküm kurulmasının usule uygun olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalıların sürücüsü, işleteni ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat ile aynı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 52,53 ve 56 ncı maddeleri,2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri,Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma sonrasında alınan kusur raporu ile dosya içerisindeki kusur raporu ve kaza tespit tutanağı arasında çelişkinin oluşmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...'in yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz eden davalı ...'e yükletilmesine,