Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/12929 K.2023/11579

Taraflar arasındaki tazminat davasında mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, kararın tüm taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kısmen kabulüne ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl davadaki dava dilekçesi ile; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacıların eşi/ babası...'in öldüğünü, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacılar için 25.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

Davacılar vekili birleşen Bursa 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/204 E sayılı davadaki dava dilekçesi ile; davalıların işleteni, sürücüsü olduğu aracın karıştığı kazada, araçta yolcu olarak bulunan davacıların eşi/babası...'in öldüğünü, davacıların ölenin desteğinden yoksun kaldıklarını Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/98 Esasına kayıtlı asıl davada, yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verildiğini,

... ... yönünden mahkemece kabul edilen rapordaki 197.240,05 TL'den 262,53 TL cenaze yardımını ve 25.000,00 TL mahkemece kısmi davada hükmedilen tazminatı düşerek fazlaya ilişkin kısım olarak 171.977,52 TL'yi iş bu ek dava ile talep ettiklerini, muris... ...'in trafik kazasında vefatı nedeniyle müvekkillerinin manevi zarara uğradığını belirterek davanın kabulü ile ... ... için 171.977,52 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 40.000,00 TL manevi tazminat, ... için 25.993,87 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 40.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 197.971,39 TL maddi,

80.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 11.05.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... şirketi vekili cevap dilekçesi ile; ölüm olayı nedeniyle kendilerine maaş bağlandığından davacıların tazminat talep haklarının bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla poliçe limitiyle sınırlı biçimde zarardan sorumlu olduklarını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... ve ... vekili; davaya konu alacakların zamanaşımına uğradığını, ölüm olayı nedeniyle davacılara SGK tarafından maaş bağlandığı için davacıların tazminat talep hakkı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEMECE VERİLEN İLK KARAR

Mahkemece; davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 25.000,00 TL ve Eylül için 12.272,73 TL destekten yoksun kalma tazminatının (davalı ... şirketi poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olmak kaydıyla) kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ...'ın fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı davacılar vekili, davalı ...Ş. vekili, davalılar ... ve ... vekili temyiz yoluna başvurmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 09.07.2018 tarih ve 2015/13040E-2018/6915K sayılı ilamı ile. "1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109/2. maddesi gereği olayda uzamış ceza zamanaşımı süresinin uygulanacağı dikkate alındığında, davaya konu kaza bakımından uygulama alanı bulan 765 sayılı TCK'nun 455/2. maddesindeki eylem için zamanaşımı süresinin 10 yıl olmasına ve davanın bu sürede açılmış olmasına; davacılar desteğinin davalı yana ait araçta yolcu olduğu ve kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığı da dikkate alındığında, ceza yargılaması kapsamında uzman bilirkişi tarafından oluşa ve dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen kusur raporunun benimsenmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına;

yargılama aşamasında, hatır taşımacılığına ilişkin herhangi bir savunmada bulunmayan davalılar ... ve ... yönünden, hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılmayışında bir usulsüzlük görülmemesine; desteğin emniyet kemeri takmadığına dair herhangi bir delilin dosya kapsamında olmadığı da dikkate alındığında, müterafik kusur indirimi yapılmayışında bir usulsüzlük bulunmamasına.

5510 sayılı Kanun'un yürürlüğünden önce gerçekleşen davaya konu olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması nedeniyle, SGK Başkanlığı tarafından yapılan rücuya tabi ödemenin tazminattan düşülmesinin yerinde bulunmasına; yargılama giderlerinin davanın kabul red oranları dahilinde doğru biçimde belirlenmiş olmasına göre; davacılar vekili ile davalı ... ... ve ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalı sigortacının düzenlediği ZMSS poliçesindeki limitle sınırlı biçimde davacıların zararından sorumlu olduğu ve bu limitin kaza tarihi itibariyle 50.000,00 TL olduğu; davacılara SGK tarafından ödenen PSD'li rücuya tabi gelirin davalı yandan rücuen tahsili amacıyla açılan davada, davalı sigortacının teminat limitinin de üzerindeki bedel için rücuen tazminata karar verildiği; davalı yanın mükerrer ödemesinin önüne geçilmesi bakımından, SGK rücu dosyası ile poliçe teminat limiti dikkate alınmak suretiyle, davalı ... şirketinin zarardan sorumluluğunun belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı biçimde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

3- Somut olayda; davacılar desteği ile davalı sürücü ...'ın arkadaş olduklarının ceza dosyası kapsamındaki ifadelerden anlaşıldığı ve arkadaş olan davalı sürücü ile destek arasında bedel ödenerek yapılan bir taşıma olmayacağı dikkate alınarak olayda hatır taşımacılığı bulunduğunun kabul edilmesi ve 818 sayılı BK'nun 43. maddesinin (6098 sayılı TBK md. 51) uygulanıp uygulanmayacağının hükümde tartışılması ile oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

4- Davacı tarafın davadan önce davalı ... şirketine başvuruda bulunulduğu yönünde bir iddiasının bulunmadığı ve dosya kapsamında bu yönde delil de bulunmadığı gözetilmek suretiyle, davalı sigortacı yönünden hüküm altına alınan tazminat için dava tarihinden temerrüt faizine karar verilmesi gerekirken kaza tarihinden faizin işletilmesi doğru değildir.

Sonuç:Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davacılar vekili ile davalı ... ... ve ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının, davalı ...Ş. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine; (2), (3) ve (4) nolu bentlerde açıklanan nedenlerle, davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına" gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuştur.

B. Mahkememece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda Yargıtay bozma ilamı ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; asıl davada davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacı ... için fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 25.000,00 TL tazminatın 11.05.2005 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte...Sigorta A.Ş. dışındaki davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... için 12.272,73 TL destek tazminatının 11.05.2005 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ...

Sigorta A.Ş. dışındaki davalılar... ve ...'dan alınarak davacıya ödenmesine, davalı ... şirketi bakımından dava ödeme ile konusuz kaldığından, davalı ...Ş. hakkındaki maddi tazminat talebi bakımından karar verilmesine yer olmadığına, birleşen davada davanın kısmen kabulü - kısmen reddi ile manevi tazminat talebi yönünden davanın kabulüne davacı ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın 11.05.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve...'dan alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... ...

İçin 40.000,00 TL manevi tazminatın 11.05.2005 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve...'dan alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... ... için hesaplanan 110.267,60 TL destek tazminatının 11.05.2005 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, davacı ... bakımından talep edilen destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebebleri Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davanın ve birleşen davanın tümüyle kabulü gerekirken; (SGK tarafından ölüm sigortasından yapılan cenaze giderleri ve bağlanan maaşın peşin sermaye değeri zarardan düşülerek) davanın kısmen reddine ve davalı ... yönünden ödeme nedeniyle konusuz kaldığına ilişkin kararın hatalı olduğunu, zira davalı ... Sigortanın müvekkillerine ödeme yapmadığını, bağlanan maaşın rücuya tabi olmadığını, bu nedenle kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; gerekçeli karar yazılırken asıl dava ve birleşen dava davalılarının ayrıca ve açıkça yazılmadığını, birleşen dava için kurulan hükümde 4. madde ve sonrasında aleyhlerine hüküm kurulan davalıların isimlerinin de açıkça belirtilmediğini, mahkeme kararının başlık kısmında müvekkili şirketin “davalı” olarak belirtildiğini, asıl dava/birleşen dava davalıları yönünden ayrım yapılmadığını, kararın düzeltilmesi ve hükmün tavzihi talep edilmişse de taleplerinin değerlendirilmediğini, bu nedenle kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın, karıştığı trafik kazasında davacılar mursisi yolcunun vefat etmesi nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı HUMK'un 427 vd. maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ncı maddeleri, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı, özellikle gerekçeli kararın başlık kısmında asıl dava ve birleşen davanın taraflarının ayrı ayrı gösterilmediği ancak hükümde asıl dava ve birleşen dava bakımından ayrı ayrı hüküm kurulduğu, birleşen davada ...

Sigorta A.Ş.'nin davalı sıfatının olmadığı gözetildiğinde, birleşen davada hüküm altına tazminat miktarı ve tüm ferileri bakımından, ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olmamasına ve kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekili ve davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılar ve davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,