Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/1303 K.2023/13191

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davacı ... ve 'nin oğlu, davacı in eşi ve davacı ...'nun babası olan motosiklet sürücüsü'a 29.09.2011 tarihinde davalı Dubai Sigorta A.Ş.'ye zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) ve ihtiyari mali sorumluluk sigortası (İMSS) ile sigortalı, davalı ...'ın sürücü, davalı ...

Yaş Sebze Meyve şirketinin işleten olduğu aracın çarpması neticesinde vefat ettiğini, müteveffanın ölümü ile eşi ve çocuğunun destekten yoksun kaldığını, anne ve babasının acı ve ızdırap çektiklerini beyanla fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davcı eş ve çocuk için ayrı ayrı 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davacı anne ve baba için toplam 100.000,00 TL manevi tazminatın araç sürücüsü ve işleteninden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Dubai Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde; 29.09.2011 tarihinde kazaya karışan aracın kendilerine sigortalı olduğunu, manevi tazminatın teminat kapsamında olmadığını, davacıların Bursa 22. Noterliğinin 28.12.2011 tarihi 42861 sayılı sözleşme ile davalı ... vekili ile anlaştıklarını, tüm haklarını sigortalıdan alarak ibra verdiklerini, bu ibraya kendilerini de dahil ettiklerini, sorumluluklarının kalmadığını, kaza tarihi itibari ile faiz talebinin reddi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmişlerdir.

Davalı ... vekili; kaza nedeni ile üzüntü duyduğunu ancak asli kusurlu olmadığını, davacıların maddi ve manevi zararlarının karşılamak için elinden geleni yaptığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.07.2013 tarihli ve 2012/20 Esas, 2013/315 Karar sayılı kararıyla; davacıların 29.09.2011 tarihli kazada desteklerinin vefatı nedeni ile maddi ve manevi tazminat talep ettikleri, Bursa 22. Noterliğinin 20.04.2012 tarih ve 42861 yevmiye sayılı ibraname ile, davaya konu kazaya ilişkin'ın mirasçıları ve arasında tanzim edildiği,

alacaklı ve küçük adına velayeten yapılan sözleşme ile belirtilen devir ve ödemeler dışında, kendisine ödeme de bulunan ...'dan maddi manevi ve destekten yoksun kalma tazminatı dahil herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacakları, dava açmayacakları ve maddi ve manevi tüm hak ve alacaklarından gayrikabili rücu kaydıyla ibra ettikleri ve taraflar arasında 28.12.2011 tarihinde imza altına alındığı bu sebeple düzenlenen ibraname dikkate alınarak davacılar ve açısından açılan maddi tazminat davasının ibraname nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiği, olay yerinde bilirkişi marifeti ile keşif yapılmış,

kusur oranlarının tespit edilerek düzenlenen bilirkişi raporunda, kazada sürücü ...'ın %70, 'ın %30 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, kusur oranları da dikkate alınarak hesaplama yapılmak üzere dosyasının yeniden bilirkişiye tevdii edilerek alınan raporda, davalı ... şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortası teminatının ( 11.11.2010-11.11.2011) 175.000,00 TL olduğu,

davacıla ve 'ın 5.000,00 TL maddi tazminat talebinin yerinde olacağı, davacı ... ve 'nin manevi tazminat talebinde bulunduklarını olayın oluş şekli tarafların sosyo ekonomik durumları dikkate alınınca davacı ve için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın yeterli olduğu, gerekçesi ile davacılar ve açısından açılan maddi tazminat davasının ibraname nedeni ile reddine, davacılar ... ve açısından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile her bir davacı için 5.000,00'er TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ...

Yaş Sebze Meyve İth. İhr. Taş Gıda Ltd. Şti. 'den alınıp davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı Dubai Group Sigorta AŞ vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay ( Kapatılan) 17 Hukuk Dairesinin 012.05.2015 tarihli ve 2013/18235 Esas, 2015/7355 Karar sayılı ilamıyla;

"1.

Davacılar nun talep edebilecekleri destekten yoksunluk tazminatı yönünden aktüer bilirkişiye inceleme yaptırılması, ibraname gereğince sürücü ... tarafından yerine getirilen edimlerin ve değerinin belirlenmesi, davacıların tazminat alacakları ile yerine getirilen edimler ve değeri karşılaştırılarak 2918 sayılı Yasanın 111.maddesi gereğince sürücü ... tarafından yapılan ödemelerin yeterli olup olmadığının tespiti, ödemelerin tazminat için yeterli olması durumunda davalı ... şirketi hakkındaki davanın reddi,

ödemelerin yetersiz kalması halinde ise davacıların tazminat alacaklarından ...'ın yaptığı ödeme ve yerine getirilen edimlerin mahsubu sonucu kalanına hükmedilmesi gerekirken 2918 sayılı Yasanın 111.maddesi hükmünün yanlış değerlendirilmesi sonucu yazılı şekilde sigorta şirketi aleyhindeki davanın reddi doğru değildir.

2. Davacılar anne ve baba , trafik kazası sonucu vefat nedeniyle kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü ve işleteninden manevi tazminat talep etmiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. Maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davalı sürücünün kusur oranı, davacıların vefat edenin annesi ve babası olduğu ve diğer hususlar gözetildiğinde davacılar için takdir olunan manevi tazminatın düşük olduğu görülmüş ve davacı anne ve baba için hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.

3. Davacılar vekili maddi tazminat davasını yalnız davalı Dubai Group Sigorta A.Ş.’ye yönelttiğine göre, reddedilen maddi tazminat davası nedeniyle yalnız davalı ... şirketi yararına vekalet ücreti takdir edilmesi gerekirken, davalı ... şirketi ile birlikte diğer davalılar yararına da hüküm kurulması doğru olmamıştır." şeklinde bozma kararı verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı ile davacılara ibraname karşılığı yapılan ödemelerin yeterli olup olmadığının denetlenmesi, davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük belirlendiği, reddedilen maddi tazminat davası nedeni ile davalı ... şirketi lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği yönünde karar verildiği, bozma ilamına uyulduğu, 25.03.2021 tarihli bilirkişi raporu ile ev eşyası dahil edilmeden ve dahil edilerek alternatifli hesaplama yapıldığı,

ev eşyası dahil edilmeden 'ın alacak miktarı 125.362,58 TL u'nun alacak miktarı 48.139,20 TL, ev eşyası dahil dahil edilerek 'ın alacak miktarı 122.312,30 TL , un alacak miktarı 45.088,94 TL olarak belirlendiği, her ne kadar usul ve yasaya uygun 25.03.2021 tarihli hesap raporuna hükme esas alınmış olsa da davacı vekili tarafından 5.000,00 TL talep edildiğinden taleple bağlı kalınarak maddi tazminat davasının kabulüne karar verildiği,

kusur oranları, tarafların sosyo -ekonomik durumları hakkaniyet ilkesi ve yargıtay bozma ilamı gereğince davacılar ve ... için ayrı ayrı 20.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile davacı açısından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile taleple bağlı kalınarak 5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Dubai Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı'a ödenmesine,(poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) davacı ... açısından açılan maddi tazminat davasının kabulü ile taleple bağlı kalınarak 5.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile

birlikte davalı Dubai Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı ... 'a ödenmesine, (poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere), davacı ... açısından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.09.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Yaş Sebze Meyve İth. İhr. Taş. Gıda Ltd.

Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı açısından açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 29.09.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Yaş Sebze Meyve İth. İhr. Taş. Gıda Ltd. Şti.'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı'a ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili; kanun yolunun hatalı gösterildiğini, ayrı ayrı vekalet ücreti verildiğini ancak tek bir vekalet ücreti verilmesi gerektiğini, manevi tazminat miktarının fahiş olduğu gerekçeleri ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 29.09.2011 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 vd maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53, 56 ncı maddeleri.

3. Değerlendirme Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmasına, ihtiyari dava arkadaşı olan davacılar lehine ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, manevi tazminat miktarlarının kusur durumu, sosyal ve ekonomik durum dikkate alındığı takdirde oluşa uygun bulunmasına göre davalı ...'ın temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...'ın yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'a yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,