Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/13613 K.2023/8380

Taraflar arasında görülen tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda davanın kısmen kabulüne dair verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ...Ş. vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 15.04.2011 tarihinde davalı ... şirketine trafik sigorta poliçesi ile sigortalı, davalı ...’ın ...adına yolcu taşımacılığı yaptığı araç ile davacı idaresindeki aracın çarpışması ile meydana gelen çift taraflı kazada davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00 TL maddi tazminatın ve 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; 27.02.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 160.986,08 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunduklarını, kazaya karışan aracın davalı şirkete ait olmadığını, işbu aracın ...adlı şahıs ile yaptığı taşıma sözleşmesi ile taşıt sahibi olarak yerel mahalde taşıma yaptığını, davalı ile hiçbir hukuki ilişkisi bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalı sürücünün kaza tarihinde aracıyla seyir halindeyken aniden kalp krizi geçirmesi nedeniyle aracın hakimiyetini kaybederek karşı şeride geçtiğini ve davacının aracına çarptığını, kazadan dolayı davalının da ağır yaralandığını, olayda davalının kusuru olmadığını, kazanın tamamen önceden öngörülmeyen ve önlenemeyecek nitelikte olan olaylar neticesinde meydana geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; husumet itirazında bulunduklarını, tedavi giderine ilişkin talebin SGK'ya yapılması gerektiğini, davacının maddi tazminat talebini detaylı olarak açıklaması gerektiğini, müvekkili şirkete davadan önce müracaatın bulunmadığını, haksız fiilden kaynaklanan taleplerde ancak kanuni faiz uygulanabileceğini, dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde; bir kişinin davaya dahil edilmesi suretiyle taraf durumunu alması ve o kişinin leh ve aleyhine hüküm kurulmasına olanak olmadığını, ıslahla dahi davaya yeni davalı eklemenin mümkün olmadığını, davalı kurumun davaya dahil edilmesinin ancak davacının davalı kurum aleyhine yeni bir dava açması ve açılan davanın işbu dava ile birleştirilmesi suretiyle mümkün olabileceğini, iş bu davada talep edilen iş göremezlik, ulaşım, bakım gideri ve manevi tazminat gibi kalemlerin düzenleme kapsamında yer almamakta olduğunu, davaya konu trafik kazasına karışan araç sigortacısının ya da Güvence Hesabının davalı kuruma aktarımda bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 21.05.2015 tarihli ve 2011/282 Esas, 2015/135 Karar sayılı kararı ile; davanın kısmen kabulü ile 160.986,08 TL maddi tazminatın ve 10.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ile davalı ...vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 24.05.2018 tarihli ve 2015/12757 Esas, 2018/5444 Karar sayılı kararı ile.

"Mahkemece, kazaya karışan aracın zorunlu taşımacılık mali sorumluluk sigortasının bulunması, trafik (...) sigortacısına ancak taşımacılık mali sorumluluk sigortası limitinin üzerinde bir zararın tespiti halinde limitin üzerinde kalan kısım yönünden başvurulabileceği, aktüer raporunda belirlenen tutarın (toplam 160.986,08 TL) taşımacılık mali sorumluluk sigortası limitini (200.000,00 TL) aşmadığı gözetildiğinde kazaya karışan aracın trafik (...) sigortacısı ...

Sigorta A.Ş.’ye karşı açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği; mahkemece, trafik kaydına göre malik olmayan kişi veya hükmi şahsiyetlerin gerçekte aracın işleteni olduğu hususunda ispat yükünün davacı taraf üzerinde olduğu hususu da göz önünde bulundurularak, davacı yanın bu yöndeki delillerinin sorulması, buna göre taraflar (araç kayıt maliki ve davalı şirket) arasında tanzim edilen sözleşme olup olmadığı, davalı ...’ın davalı ...

Turz.Sey.Org.ve Tic. A.Ş adına taşımacılık yapıp yapmadığı, davalı ... Turz. Sey. Org. ve Tic.

A.Ş’nin işletenlik sıfatının bulunup bulunmadığı, dolayısıyla davalının pasif husumet ehliyetinin varlığı hususları tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetli bulunmadığı; davacı için takdir olunan manevi tazminatın bir miktar düşük olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği" gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 19.07.2022 tarihli ve 2019/939 Esas, 2022/332 Karar sayılı kararı ile; davalı ... Oyak Sigorta A.Ş. yönünden açılan davanın reddine, diğer davalılar yönünden açılan maddi tazminat davasının kabulü ile 160.986,08 TL maddi tazminatın olay tarihi olan 15.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Metro Org. Turizm Seyahat A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, diğer davalılar yönünden açılan manevi tazminat davasının kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 15.04.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve Metro Org. Turizm Seyahat A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen (bozma üzerine verilen) kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve katılma yolu ile davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili katılma yolu ile verdiği temyiz dilekçesinde; davacı ...

Metro Turizm otobüsünde yolcu olarak nitelendirilmiş ve bu nitelendirmeye dayanılarak hüküm kurulmuş ise de davacının anılan araçta yolculuk etmemekte olup kazanın diğer tarafı olan 34 GY 649 plaka sayılı aracın sürücüsü olduğunu, bu husus değerlendirildiğinde davacının taşımacılık mali sorumluluk sigortasından faydalanmasının mümkün olmadığını, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Sigortanın Konusu" başlığını taşıyan A.1 hükmünün sigortanın kaza yapan aracın içinde seyahat eden yolcuları kapsayıcı şekilde düzenlendiğini,

davacı idaresindeki araca çarpan otobüsün zorunlu trafik sigortasını yapan firma olan davalı ...Ş'nin zorunlu trafik sigortası kapsamında davacının zararlarını karşılaması gerektiğini, husumet ehliyeti mevcut olan davalı ... şirketinin meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen diğer davalılarla birlikte sorumlu olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; davalının işleten sıfatının bulunmadığını, maddi tazminat hesabının hatalı olduğunu, kusur incelemesi yapılması gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların işleteni ve sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3 ve 85 inci maddeleri, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 17 ve 18 inci maddeleri, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Bozma sonrası mahkemece verilen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına; özellikle, manevi tazminatın takdirinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56 ıncı maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde karar verilmesinde bir usulsüzlük bulunmamasına göre temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ...Ş. vekili ile davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...den alınmasına,