Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/13631 K.2025/16819

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.. Belli edilen gün ve saatte gelen davacı vekili Av. .... ... ile davalı vekili Av. .......... geldiler. Tarafların vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 16.12.2025 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

16.07.2011 tarihinde dava dışı traktör sürücüsünün kusuru sonucunda römorkta bulunan yeğeninin düşerek yaralanmasına sebebiyet verdiğini, kazaya karışan traktörün plakasının 37... olduğu halde, ceza mahkemesince keşif için olay mahalline gidildiğinde 37... plakalı aracın satılmış olması ve mahalde bulunmaması sebebiyle canlandırma yapılırken olay mahallinde bulunan ve fakat söz konusu kazaya karışmamış olan 37... plakalı traktörün kullanıldığını, 37... plakalı traktörün olay tarihindeki trafik sigortacısının davacı ... olduğunu,

kazazede çocuğun anne babasının davacı ... aleyhine tazminat davası açtıklarını ve açılan davanın davacıların lehine sonuçlandığını, ayrıca Sigorta Tahkim Komisyonu’na da başvurduklarını, Sigorta Tahkim Komisyonu kararı gereğince davacı tarafından Ankara 27. İcra Müdürlüğünün 2015/4034 Esas sayılı dosyasına 311.971,44 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin asıl sorumlu olan davalıdan tahsili için başlatılan takibin de itiraz üzerine durduğunu belirterek davalının icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kaza nedeniyle davalı tarafından kaza tarihinde poliçe limitine isabet eden 200.000,00 TL’nin tamamının davacıya ödendiğini, davacının daha önce ödeme yaptığı İcra dosyasına dayanak Sigorta Tahkim Komisyonunun 2014/E.4184.40 Esas sayılı dosyasında davalının taraf olmadığını, ilgili dosyanın davacı ... şirketine karşı açıldığını, sadece davacı ... için hüküm kurulduğunu, söz konusu kararın davacı ... tarafından temyiz edilmemesi üzerine kesinleştiğini, gelinen noktada davalı kurumun sorumluluğunun bulunmadığını,

kazanın gerçekleştiği tarihte geçerli teminat limitinin tamamı olan 200,000,00 TL’nin tamamını ödediğini, ömür boyu bakıcı gideri sürekli maluliyet tazminatı kapsamında olduğundan daha önce yapılan ödeme ile teminat limitine ulaşıldığından bakıcı gideri tazminatı talep etme hakkının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Asliye Hukuk Mahkemesince; davanın görev yönünden reddine, mahkemenin görevsizliğine, görevli mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğuna, süresi içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Davacı vekilince süresinde istinafa başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, usul ve yasaya uygun mahkeme kararına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

2. Asliye Ticaret Mahkemesince, dosyada mevcut Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin 11.10.20 18... /69297 sayılı cevabi yazısı ekinde mevcut Trafik Sigortası Poliçe Bilgisinde 37... plaka sayılı traktörün, 03.09.20 10... .09.2011 tarihleri arasını kapsar biçimde 4 3...6 ... nolu ZMSS poliçesi uyarınca, ... Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalı bulunduğu şeklindeki bilgi ile yetinilerek ...

Sigorta A.Ş. tarafından düzenlendiği belirtilen poliçenin onaylı bir örneği adı geçen sigorta şirketinden temin edilmeden, 37... plaka sayılı aracın gerçekten kaza tarihini kapsar biçimde sigortalı olup olmadığı ve eğer sigorta poliçesi var ise bu poliçenin iptal edilip edilmediği,

edilmiş ise nedeni üzerinde durulmadan diğer bir ifade ile 37... plaka sayılı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir sigorta poliçesi bulunup bulunmadığı usulüne uygun şekilde araştırılıp belirlenmeden karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve dosyanın belirtilen şekilde işlem ve yargılama yapılarak yeniden bir hüküm kurulmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

3. İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla, 16.07.2011 tarihinde meydana gelen kazada kazaya karışan traktörün 37... plakalı araç olduğu dikkate alınmadan yaralanan dava dışı çocuk................... için Sigorta Tahkim Komisyonu tarafından hükmedilen bakıcı giderlerine ilişkin tazminatın Ankara 27.İcra Müdürlüğü'nün 2015/4034 E. sayılı dosyasına davacı tarafından ödendiği, oysa kazaya karışan traktörün 37... plakalı araç olup ...

Sigorta'dan gelen kökten iptal belgesi göz önüne alındığında kaza tarihi itibariyle traktörün ZMSS olmadığı, kanunen Güvence Hesabının ödenen tazminat bedelinden sorumlu olduğu, bakıcı giderlerine ilişkin ödenen bedelin rücuen tazmini için davacı tarafça İstanbul 21.İcra Müdürlüğü'nün 2017/38307 E. sayılı dosyası ile takip başlatılmış olduğu,

davalı tarafça yapılan itirazın haksız olup ödenen tazminat bedelinden poliçe limitleri dahilinde sorumluluğu bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile İstanbul 21. İcra Müdürlüğünün 2017/38307 Esas sayılı takip dosyasında davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin Güvence Hesabının poliçe teminat limitleri dahilinde sorumluluğunun olacağı göz önüne alınarak 311.971,44 TL asıl alacak, 9.761,52 TL işlemiş faiz olmak üzere 321.732,96 TL toplam alacağın asıl alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz yürütülmek suretiyle devamına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine.

Bölge Adliye Mahkemesince, davacının icra takibine konu ödemeye dayanak teşkil eden ve Sigorta Tahkim Komisyonu nezdinde yapılan yargılamaya esas dosya kapsamından; davacı ... şirketinin kazaya neden olan aracın 37... plaka sayılı araç değil, 34... plaka sayılı araç olduğunu tahkim yargılaması sırasında bildiği ve bu nedenle Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından verilen kabule ilişkin 23.01.2015 gün ve 2014/E-4184.40 - K.2014/4893 sayılı karara karşı komisyon nezdinde itiraz yasa yoluna başvurduğu,

ancak İtiraz Hakem Heyetince verilen itirazın reddi yönündeki 01.04.2015 gün ve 2015/İ.206 - 2015/İHK.307 sayılı karara karşı yasa yoluna başvurmadığı (temyiz yasa yolu) anlaşılmakta olup bu kararın infaza konulması neticesinde de başvuru sahiplerine ödeme yaptığı ve daha sonra yaptığı bu ödemeyi Güvence Hesabından talep ettiği, bu durumda basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacı ... şirketinin gerekli tüm incelemeleri yapmadan,

daha da önemlisi esasen borçlu olmadığını artık bilerek gerçekleştirdiği böyle bir ödemeyi Güvence Hesabından talep edebilmesi mümkün bulunmadığından mahkemece davalının aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazında haklı olduğu gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, yeni hüküm tesisi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; gerçek durumun traktör sürücüsünün ceza dosyasındaki beyanı ile ortaya çıktığını, Bölge Adliye Mahkemesinin basiretli bir tacir gibi davranması gereken davacı ... şirketinin gerekli tüm incelemeleri yapmadan, daha da önemlisi esasen borçlu olmadığını artık bilerek gerçekleştirdiği böyle bir ödemeyi Güvence Hesabından talep edebilmesinin mümkün bulunmadığı yönündeki gerekçesinin hem yanılgıya dayalı hem de maddi gerçeğe aykırı olduğunu, davanın kabulü gerekirken reddinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacı ... tarafından yersiz olarak ödenen tazminatın, asıl sorumlu olan Güvence Hesabından rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davacı tarafından yapılan ödemelerin kesinleşen mahkeme ve tahkim kararlarına istinaden yapılmış olmasına göre temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR