Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/13637 K.2025/10498

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ... vekili ve ... Otomotiv İletişim Mobilya Gıda Tur.Nak.ve Aracılık Hizm. Sanayi ve Ticaret Limited Şirket vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... hakkında yapılan takibin semeresiz kaldığını, davalı borçlunun mal kaçırma amacıyla kendisine ait ... İli Merkez ... Mah. Dahilindeki 2239 ada 4 parsel sayılı taşınmazını 16.12.2013 tarihinde ipotek alacaklısı davalı ...'a kredi alacağına karşılık olarak; aynı yerdeki 5342 parsel sayılı taşınmazını 10.12.2013 tarihinde davalılar ..., ... ve ...'e gerçek bedelinin çok altındaki bir değerle; ... Mahallesi ...

Caddesinde bulunan 17 ada 16 parsel sayılı taşınmazını da 27.11.2013 tarihinde firmanın sahiplerinin oğlu ve yeğeni olan davalı ...'a, ...'ın da bu yeri devraldıktan kısa bir süre sonra ... isimli dava dışı şahsa sattığının belirlendiğini ileri sürerek davalılar arasında yapılan taşınmaz devrine ilişkin tasarrufların İİK'nun 277 ve devamı madde hükümleri uyarınca iptali ile tasarrufun iptali isteğine konu 2239 ada 4 ve 5342 parsel sayılı taşınmazda üzerinden cebri satış yolu ile tahsil edilebilmesine imkan verilmesini ve 17 ada 16 parselin de elden çıkartılmış olması nedeniyle davalı ...'ın davacı banka alacağını karşılayacak kadar devir

bedeli olan 500.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde, ... 'a devredilen taşınmazın davalının borcunun ifası için devredildiğini, dava dilekçesinde bu hususta sunulan Yargıtay içtihatında borçlunun başka mal varlığı bulunmadığını, oysa ki davalı müvekkilinin bu taşınmazdan başka halen kendi adına kayıtlı 10 taşınmazı daha bulunduğunu, kalan mallarının borcu karşılamaya fazlasıyla yetecek miktarda olduğunu, mal kaçırma kastı olsa tüm mallarını devredebileceğini, ancak mal kaçırma kastı olmadığını, davalılar ..., ... ve ...'e devredilen taşınmazın da piyasa değerinde satışı yapıldığını ve elde edilen gelir ile pek çok borç ödemesi yapıldığını,

davalı ...'a devredilen taşınmazın ise yine aynı şekilde piyasa değerinde yapılan ve ve şirketin nakit ihtiyacının karşılanması için yapılan işlem olduğunu, davalı ...'ın şirkette çalışmadığını ve hiçbir zaman da çalışmamış olduğunu, firma sahipleri ile akrabalık bağı olmasının işlemin muvazaalı ya da alacaklılardan mal kaçırma kastı ile yapılmış olduğunu göstermeyeceğini, dava konusu tüm işlemlerin davacının davalı firmadan vadesi geçmiş ve ödenmemiş hiçbir borcu yokken yapıldığı mutad ve işletmenin bekaası için elzem ticari işlemler olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde ; açılan davanın haksız ve yersiz olduğunu, borçlu davalı ... firmasının davacı bankaya vermiş olduğu teminat ipoteklerinin mevcut olduğunu, öncelikle bu ipoteklerin paraya çevrilmesi ve alacağın tahsil edilemeyen kısmı için böyle bir dava açması gerekeceğini, bunun bir dava şartı olduğunu, dava şartı eksikliğinden bu davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalılardan biri olan ...

Otomotiv İletişim Mobilya Gıda Tur.Nak. ve Aracılık Hizm.Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında devam eden iflasın ertelenmesi davası olduğunu ve bu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiğini, müvekkili davalıların inşaat işi ile ilgili kişiler olduklarını, söz konusu ... ili, Merkez ilçesi, ...

Mahallesi 5342 parsel sayılı taşınmazı inşaat yapmak için satın aldıklarını, taşınmazın satış bedelinin 1.680.000,00 TL olduğunu, davalının taşınmazı tapuda satış değerini 1.300.000,00 olarak göstermesinin bu tutarla sınırlı olduğu anlamına gelmediğini, 1.680.000,00 TL olarak kararlaştırılmış satış bedelinin davalılar ... ve ...'in üç parça halinde 167.000,00 TL nakit, 1.300.000,00 TL kredi kullanılarak, 213.000,00 TL ise müşteri çeki ile olmak üzere davalı ...

Otomotiv İletişim Mobilya Gıda Tur. Nak. ve Aracılık Hizm.Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ödendiğini, ..., ... Bankası ve ... Bankasına ait çek bilgilerini cevap lahiyasında açıkça sunulduğunu, satışın gerçek bir satış olup mal kaçırma kastı ile yapılmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Davalı ... Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı ... Otomotiv İletişim Mobilya Gıda Tur. Nak. ve Aracılık Hizm.Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İle aralarında düzenlenen kredi sözleşmeleri uyarınca davalı şirkete kredi kullandırıldığını ve davalı adına kayıtlı ... ili, Merkez ilçesi, ...

Mahallesi 2239 ada 4 parsel nolu taşınmazın tapu kaydı üzerine kaydına 1.derecede 10.000.000,00 TL lik ve 2. Derecede 10.000.000,00 TL lik ipotekler tesis edildiğini, davalı şirket adına kayıtlı ve davacı bankaya ipotekli bu gayrimenkulün daha sonra 16.12.2013 tarihinde 7.600.000,00 TL bedelle davalı banka tarafından satın alındığını, gerçekleşen devir işleminin amacının sadece bankanın borçlarının tasfiyesine yönelik bir işlem olduğunu, açık bir anlaşma ile ve aksi öngörülmedikçe alacaklının öncelikle alacağını teminat olarak devredilen şeyden almasının esas olduğunu, bu hakkın teminatın paraya çevrilmesi yolu ile mümkün olduğunu,

dolayısıyla vade geldikten sonra alacağın teminattan alınmasının rehin hukukuna uygun olduğunu, iptali istenecek bir tasarruf niteliği taşımadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... A.Ş. yönünden dava konusu taşınmazın 16.12.2013 tarih, 15385 yevmiye numaralı işlem ile borçlu ...

Otomotiv şirketi tarafından kredi borcuna karşılık alacağı mahsuben 7.600.000,00 TL bedelle davalı ... devredildiği, borçlu şirketin Vakıfbank'tan kullanmış olduğu kredilerin teminatı olarak dava konusu taşınmazın kaydına 1. derecede 10.000,00 TL'lik, 2. derecede 10.000,00 TL'lik ipotekler tesis edildiği ve davalı bankanın kredi borcuna mahsuben ipotekli olan dava konusu taşınmazı satın aldığı hususunda dosyada ihtilaf bulunmadığı,

bu bağlamda davacı tarafça davalı bankanın borçlu Tanınmış şirketi ile el ve işbirliği içerisinde davacı aleyhine zararlandırıcı işlem tesis ettiğini, davalı borçluların davacı alacaklının alacağını sonuçsuz bırakmak ve zarar vermek kastıyla işlem yaptığını, yapılan satışın muvazaalı olduğunu ispat etmesi gerektiği, dosya kapsamına bu yönde davacı tarafça delil sunulmadığı, davacı tarafça devrin muvazaalı olduğunun ispat edilemediği gerekçesi ile reddine, davalılar ..., ... ve ... hakkında açılan davanın da, ivazlar arasında oransızlık olmadığı,

anılan davalılar ile borçlular arasında tanışıklık ve yakınlık olmadığından bahisle reddine, davalı ...'ın borçlu ... şirketinin ortağı ve müdürü olan ... ve ... erkek kardeşi olduğu, bu bağlamda dava konusu iptali talep edilen tasarrufun İİK'nun 280/2. maddesinde sayılan yakın akrabalar arasında yapıldığı ve İİK'nun 280/2. maddesi uyarınca, davalı ...'ın borçlu ... şirketinin mal varlığının borçlarına yetmeyeceğini bilecek kişilerden olduğu, davalı ...'ın taşınmazı elinden çıkardığından, 500.000,00 TL tazminatın davalı ...'tan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... ve ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı ...

A.Ş.'nin dava konusu 2239 ada 4 parseli gerçek değerinin yarısına yakın bir bedelle, borçlu olduğu bilinen şirketin taşınmazını, alacağa mahsuben devralmak sureti ile diğer alacaklıların alacaklarının tahsili imkanı da engellediğini, mutad dışı ödeme niteliğinde olduğunu, borçlunun borçluluk durumunu ve amacını bilebilecek durumda olan alacaklıya alacağa mahsuben yapılan ve devir tarihindeki değerin yarısından daha az bir bedel ile gerçekleştirilmiş olan tasarrufun iptali gerektiğini, davalılar, ..., ... ve ... yönünden verilen red kararı da usul ve yasaya aykırı olduğunu,

bu şahıslara satılan taşınmazın bilirkişi raporunda belirtilen ve devir tarihi olan 10.12.2013 tarihli değeri ile devir bedeli arasında 268.250,00 TL fark mevcuttur. 2013 yılı aralık ayı göz önüne alındığında, bu miktarda bir farkın fahiş olduğu , davalıların, devir işlemini, davalı borçlu şirketin taşınmaz mallarını birbirinin peşi sıra elden çıkardığı Aralık 2013 ayında gerçekleştirmiş olmaları ve davalıların; küçük ölçekli bir şehir olan ...

İli'nde otomotiv bayiliği yapmakta olan diğer davalı/borçlu şirketin borçluluk durumunu ve amacını bilebilecek durumda olmaları ve taşınmazın gerçek değerinin 268.250,00 TL altında bir bedelle devredilmiş olması karşısında, bu devir işleminin de iptale tabi bir tasarruf olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... ve ... Otomotiv İletişim Mobilya Gıda Tur.Nak. ve Aracılık Hizm.Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili temyiz dilekçesinde; ...'a devredilen taşınmazın gerçek değeri ile resmi akit tablosunda bildirilen satış bedeli arasında misli fark bulunmadığı, gerçek bir satış niteliği taşıdığı ve borçlu şirketin acz hali içerisinde olduğuna ilişkin kesin veya geçici aciz belgesi ibraz edilemediği halde sadece ...'ın borçlu şirketin hissedarlarının kardeşi olduğu şeklindeki bir gerekçeyle ...'a devredilen taşınmaza ilişkin olarak davanın kabulüne karar verilmesinin isabetsiz bulunduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR