Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/1370 K.2023/11255

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 24.10.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat... ile davalı vekili Avukat ... geldiler. Tarafların vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 24.10.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.12.2020 tarihinde davacıya ait ve davalıya kasko poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı aracın karıştığı çift taraflı ve maddi hasarlı trafik kazası sonucunda hasarlandığını, alınan eksper raporunda hasarın KDV hariç 72.911,56 TL olarak belirlendiğini, davalıya başvurulmasına karşın cevap verilmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.100,00 TL hasar bedeli ve 1.290,53 TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 6.390,53 TL'nin yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 28.07.2021 tarihli ıslah dilekçesiyle hasar bedeli talebini KDV dahil anlaşmasız serviste onarım indirimli (%20 muafiyet) olarak 63.192,83 TL'ye artırmış ve başvuru tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kazanın iddia edildiği şekilde gerçekleşmediğini, düzenlenen tutanağın anlaşmalı kaza tespit tutanağı olduğunu, çift taraflı kazanın anlaşmalı kaza tespit tutanağı üzerinde belirtilen tarihte meydana gelip gelmediği,

araçların birbiriyle teması olup olmadığının belisiz olmasının kazanın bilinçli yapıldığını açıkça destekler nitelikte olduğunu, yapılan araştırma sonucu düzenlenen raporun bu nedenle olumsuz olduğunu, müvekkili şirketçe atanan ekspere aracın gösterilmediğini, kazaya konu araçların bilinçli olarak çarpıştırılıp özellikle hasarlı olan parçaların bir araçtan sökülüp bu tarz kaza yapılacak araçlara takılarak hasar rakamlarının yükseltildiğini, müvekkili sigorta şirketinden haksız kazanç elde etmek amacıyla yapılan bilinçli organize kazalar olduğunu,

davaya konu kazada iki aracın birbirini görüp durabilecek mesafede iken çarpışarak kaza süsü verilmek suretiyle mizansen yaratılmaya çalışıldığını, aynı mizansen ile kısa bir zaman aralığında benzer kazalar yaptırılıp farklı sigorta şirketlerinden de haksız kazanç elde edilmeye çalışıldığının değerlendirildiğini, KDV ve eksper ücreti taleplerinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile hasar bedelinin belirlenmesi için dosya üzerinde uzman bilirkişiden rapor alındığı, poliçe özel şartlarına göre anlaşmalı servis dışında onarım yapılması durumunda hasar toplamından %20 muafiyet uygulanacağı, ayrıca hasarın beyan edildiği şekilde gerçekleşip gerçekleşmediği hakkında inceleme yapılmak üzere makine mühendisi bilirkişiden alınan raporda, davalının araştırma raporunda birbiriyle çelişen bölümlerin yer aldığı, özellikle otomobilin ön kısmından aldığı hasarların eski hasar olduğu yönündeki tespitlere ilişkin herhangi bir somut belgenin ibraz edilmediği,

davalı iddialarının varsayıma dayalı olduğunun bildirildiği, diğer yandan davalı tarafından Cumhuriyet Savcılığına sigorta bedelini almak maksadıyla dolandırıcılık suçu nedeniyle yapılan şikayetin henüz soruşturma aşamasında olduğu, kazanın tarafları hakkında açılmış bir ceza davası ya da verilmiş bir hüküm bulunmadığı nazara alındığında kazanın beyan edilen şekilde gerçekleşmeyeceğine, kurgu olduğuna ilişkin iddianın somut ve geçerli delille ispatlanamadığı, alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişliği bulunduğu,

KDV dahil tutar üzerinden ve %20 muafiyet uygulanarak karar verildiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 63.192,23 TL'nin 10.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kazaya ilişkin tutanağın anlaşmalı kaza tespit tutanağı olduğunu, müvekkilince yapılan araştırma sonucu düzenlenen raporda kazanın bilinçli olarak gerçekleştirildiğinin bildirildiğini, kazaların bilinçli organize kazalar olduğunu, iki aracın birbirini görüp durabilecek mesafede iken çarpışmasının normal olmadığını, kazanın belirtilen şekilde gerçekleşip gerçekleşmediği şüpheli olup kazanın bilinçli yapıldığını destekler nitelikte olduğunu, aracın onarımı tamamlandıktan ve hasar tarihinden belli bir süre sonra müvekkiline belgeler gönderilerek tazminat talep edildiğini, davacının iyiniyetli olmadığını,

kazaya sebebiyet veren diğer araç olan ... plakalı aracın hasar bedelinin daha önce müvekkiline sigortalı aracın trafik sigortasından STK'nın 2021.E.74791 sayılı dosyasından ... tarafından talep edildiğini, sigortalılar ve araç sürücüleri hakkında İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının 2021/156847 numaralı soruşturma dosyasında suç duyurusunda bulunulduğunu, kazaya karışan karşı araç malikinin STK'nın 2021.E.74791 sayılı dosyasında yapılan başvuruda İtiraz Hakem Heyetince dosyadan el çekilmesine karar verildiğini,

nitelikli dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından yürütülen ceza soruşturması sonucunun bekletici mesele yapılması, aksi takdirde dosyadan el çekilmesi gerektiğini, tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile rizikonun teminat dışında kaldığını davalının ispatlayamadığı, karşı aracın 2021.E.74791 sayılı sigorta tahkim dosyasında yaptığı başvuruda ... plakalı aracın trafik sigortacısından hasar talebinde bulunulduğu, buna karşı eldeki başvuruda ise ... plakalı aracın kasko sigortacısından hasar talebinde bulunduğu görülmekle iki dosyanın farklı amaçlara yöneldiği,

suç duyurusunda bulunulmasının tazminat hesabı yapılmasına engel olmadığı belirtilerek davalının diğer itirazlarının reddine, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekli olup davalının bu yöne ilişkin itirazının kabulüne karar verildiği belirtilerek davalının itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusunda bildirdiği ve kabul gören vekalet ücretine yönelik itirazı dışındaki sebeplerle İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan davacıya ait aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu meydana gelen hasar bedeli ve ekspertiz gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 74 üncü maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409, 1429 ve 1453 üncü maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun (5684 sayılı Kanun) 30 uncu maddesinin 12 ve 16 ncı fıkraları, Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Davalı vekili; davaya konu kazaya ilişkin düzenlenen tutanağın kolluk kuvvetlerince düzenlenen bir tutanak olmayıp anlaşmalı düzenlendiğini, yapılan araştırma sonucunda kazaların bilinçli yapılarak kaza süsü verilip haksız kazanç sağlanmaya çalışıldığını savunmuş, konuya ilişkin İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu belirterek soruşturma sonucunun beklenilmesini talep etmiştir.

Dosya kapsamından; davalı ... şirketince yapılan şikayet üzerine davaya konu araç maliki ..., davaya konu araç sürücüsü..., karşı araç maliki ... ve karşı araç sürücüsü ... hakkında organize kaza sonucu araçlar üzerinde fiziki ekspertiz yapılmasına izin vermeden haricen alınan ekspertiz raporları ile 21.12.2020 tarihinde müşteki şirket nezdinde kasko ve trafik sigorta poliçeleri ile sigortalı ... plakalı araç ile ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu haksız hasar talebinde bulundukları,

şüphelilerin söz konusu aracın kısa bir sürede karıştığı 3 farklı trafik kazasında yine aynı kısımlarının hasarlandığı gibi kurgulanıp trafik kazası süsü verilmiş şekilde tanzim ettikleri 21.12.2020 tarihli sahte trafik kazası tespit tutanağına istinaden müşteki sigorta şirketinden sigorta bedeli almak maksadıyla hasar ödemesi talebinde bulunmaları nedeniyle davaya konu kazaya ilişkin olarak sigorta bedelini almak amacıyla nitelikli dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından iddianame düzenlendiği,

duruşmada davalı vekilinin beyanı ile de İstanbul Anadolu 15. Ağır Ceza Mahkemesinin 2023/388 Esas sayılı dosyasında ceza davasının açıldığı anlaşılmaktadır.

6098 sayılı Kanun'un 74 üncü maddesi uyarınca hukuk hâkimi, ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de hem ilmi hem de kökleşmiş yargı kararlarında ceza mahkemesince belirlenen maddi olgunun hukuk hakimini bağlayacağı kabul edilmektedir.

Uyuşmazlığa konu olayın özelliği nedeniyle, maddi vakıanın tespiti yönünden ceza mahkemesince verilecek kararın, davalının sorumluluğunun tespiti bakımından eldeki davayı etkileyeceği açıktır. Bu nedenle ceza davası sonucunun kesinleşmesi beklenerek davalının sorumluluğu belirlenip sonucuna göre karar vermek gerekir.

5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği İtiraz Hakem Heyetince, itiraz talebi hakkında işin heyete intikalinden itibaren iki ay içinde karar verilir ve anılan maddenin 16 ncı fıkrası gereği uyuşmazlığın çözümü için ihtiyaç halinde bu sürenin tarafların muvafakati ile uzatılmasına yasal bir engel bulunmamaktadır. Anılan maddenin 23 üncü fıkrasında da, bu Kanun'da hüküm bulunmayan hâllerde HUMK hükümlerinin sigortacılıkta tahkim hakkında da kıyasen uygulanacağı benimsenmiştir.

Hâl böyle olunca İtiraz Hakem Heyetince açıklanan nedenlerle; itiraz talebi hakkında 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği 2 aylık süre içerisinde ve tarafların muvafakatiyle bu sürenin uzatılması halinde dahi ceza dosyası bekletici mesele yapılarak kesinleşmesi beklenip sonucuna göre karar verilmesinin mümkün bulunmadığı gözetilmek suretiyle, yetkili ve görevli mahkemece işin esası hakkında karar verilmek üzere dosyadan el çekilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

17.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,