Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/13996 K.2024/3046

3-..., 4-... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 02.04.2014

HÜKÜM/KARAR : Davanın Esası Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına

Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda verilen kararın temyiz incelemesi sonucunda Dairece mahkeme kararının bozulmsına karar verilmiştir.

Mahkemece, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 05.03.2024 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte davacı vekili Avukat ... ... ile davalı ... vekili Avukat...geldiler. Diğer davalılardan gelen olmadı. Taraf vekillerinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 25.03.2024 Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; banka personeli olan davalıların dava dışı şahsa usulsüz olarak kredi kullandırdıklarını ve kredinin borçludan tahsil edilemediğini, banka defter ve kayıtları ile banka müfettişlerince yapılan soruşturma sonucu düzenlenen rapor kapsamıyla da kurum zararının sabit olduğunu belirterek, 130.259.686.097,00 TL alacağın faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; kredilerin mevzuata uygun olarak ve üst yöneticilerin bilgisi dahilinde kullandırıldığını, usulsüz bir işlem yaptığı ispat edilirse ancak o zaman mâlen sorumlu olacağını belirterek davanın usul ve esastan reddini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; usulsüz olarak verildiği iddia edilen kredi işlemlerinin davacı bankanın merkez şubesinin yetkisinde olduğunu, Çorum merkez şubesi adına işlem yapıldığını, alacağın asıl borçludan tahsiline dair bir işlem yapılmadığı gibi genel müdürlük talimatıyla başlatılan takiplerin de sık sık durdurulduğunu, müvekkiline atfedilebilir bir kusur bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; kredilerin kullandırıldığı dönemde davacı bankada müdür yardımcısı olduğunu, tarımsal ve zirai krediler bölümüyle bir alakası olmadığını, ayrıca çiftçilere verilen kredilerde hiçbir usulsüzlük bulunmadığını, asıl işlemleri şube müdürünün yaptığını, kendisinin sadece tekemmül edici imzayı attığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; kredi verilmesinde bir sorumluluğu bulunmadığını, kendisinin ziraat mühendisi olduğunu, hayvancılık kredisi açılmasının merkez şubesinin yetkisinde olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.03.2016 tarihli ve 2014/202 Esas, 2016/269 Karar sayılı kararıyla, "... Davacının davasının kısmen kabulü ile 27.500,00 TL ana para, 50.685,91 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 78.185,91 TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve mütelsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ..." karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ile davalılar ..., ... ve ... temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 24.09.2019 tarihli ve 2016/14950 Esas, 2019/4118 Karar sayılı ilamıyla, "...Dosyadaki bilgi ve belgelerden; mahkemenin hükme esas aldığı son bilirkişi raporu ile dosyada daha önce alınan bilirkişi raporları ve aynı nitelikteki kredi işlemlerine dair alınan raporlar arasında kredi dosyasının kusur yönünden değerlendirilmesinde çok açık çelişkiler olduğu anlaşılmakta olup mahkemece, raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiştir ....

Dosyanın temyiz duruşmasında taraflarca kredi borcunun asıl kredi borçlularınca ödendiği yönünde iddiada bulunulduğuna göre davaya konu kredi borcunun asıl borçlusu tarafından ödenip ödenmediği usulünce araştırılarak, karar tarihinden sonra yapılan bir ödeme varsa mahkemece bu konuda bir değerlendirme yapılmak ve dosya kapsamına göre bir karar verilmek üzere hükmün bozulması gerekmiştir. ..." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi bozma kararın karşı davacı vekilince kararın düzeltimesi talebinde bulunulması üzerine, Dairenin 06.07.2020 tarihli ve 2020/622 Esas, 2020/2562 Karar sayılı ilamıyla, temyiz ilamında bildirilen gerektirici nedenler karşısında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun değişik 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birine uygun olmayan karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiştir.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, "...Eldeki davanın kullandırılan kredi hesabının kapatılamaması nedenine dayalı alacak davası olduğu, dosyaya konu kredi borcunun 26.09.2018 tarihinde Mustafa Kıyak, Aydın Kıyak ve Cemal İpek tarafından yatırılarak tahsil ve tasfiye ettikleri, halihazırda davacı bankanın söz konusu krediden kaynaklanan bir alacağının bulunmadığı anlaşılmakla konusuz kalan davada esas hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir... emsal dosyalarda Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin kararlarında, kullandırılan kredilerin merkez onayı ile kullandırıldığı ve davalıların kredi kullandırımlarında bir kusurlarının bulunmadığı kabul edilmiş olup, bu tespit eldeki dosya ile de örtüşmektedir.

Mahkememiz nezdinde açılan emsal dosyaların aynı mahiyetteki kredilere ilişkin olduğu, tüm kredilerdeki kullandırım usulünün aynı olduğu ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesince de kabul edildiği üzere kredi kullandırımında davalıların bir kusurları olmadığı, bu halde davacının iş bu davayı açmakta haksız olduğu kabul edilmekle yargılama giderlerinin davacı yana yüklenmesine dair hüküm tesis edilmiştir..." gerekçesiyle açılan davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu alacağın kredi borçlusu tarafından kapatıldığını, davalıların usulsüz kredilerden kaynaklanan banka alacaklarının usulsüz kredi borçlularından tahsil edilmiş olması nedeniyle iş bu davaların konusuz kaldığı, konusu kalmayan davalarda esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına davalıların hem suç hem de haksız fiil teşkil eden eylemleri sebebiyle iş bu davaların açılmasına sebebiyet vermiş olmaları nedeniyle yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesi gerektiğini, davacının vekalet ücreti ile sorumlu tutulmasının usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödenmesi gereken vekalet ücretinin 16.324,60 TL olduğunu, güncellenen Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ise 20.538,85 TL olduğunu, ancak davalı lehine 10.964,17 TL vekalet ücretine hükmedilmiş olduğunu bu miktarın hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın vekalet ücreti yönünden düzeltilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kurum zararına dayanan tazminat istemli davanın konusuz kalması nedeniyle" karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmesi halinde yargılama giderleri ve vekalet ücretinden hangi tarafın sorumlu olacağı ve kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına vekalet ücretine hükmedilip hükmedilmeyeceğine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 427, 428, 429 ile 439 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 6 ncı ve 13 üncü maddesi.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeler ile kararın bozmaya uygun olmasına göre davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Usulü Kanunu'nun "Esastan sonuçlanmayan davada yargılama gideri" başlıklı 331 inci maddesinin birinci fıkrasında; "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." düzenlemesine yer verilmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin "Davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulhte ücret" başlıklı 6 ncı maddesinde ise "(Anlaşmazlık, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur. Bu madde yargı mercileri tarafından hesaplanan akdi avukatlık ücreti sözleşmelerinde uygulanmaz." hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Tarife'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13/4 üncü maddesinde; ''Maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur" düzenlemesi getirilmiştir.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı tarafça banka personeli olan davalıların usulsüz kredi kullandırarak kurumu zarara uğrattıkları iddiasıyla tazminat talep edildiği, yargılama sırasında dava dışı asıl kredi borçlusunun borcu ödemesi nedeniyle davanın konusuz kaldığı ve mahkemece tarafların haklılık durumunun değerlendirilmesi sonucunda da davacı tarafın davayı açmakta haksız olduğu sonucuna ulaşılarak kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına nispi vekalet ücreti takdir edildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen açıklamalar ve mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; dava açılmasına davalılar sebebiyet vermediğinden yargılama sürecinde kendisini vekille temsil ettiren davalılar yararına karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (6) ve (13) üncü maddeleri ile 6100 sayılı Kanun'un 331 inci maddesinin birinci fıkrası gözetilerek maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile kendisini vekille temsil ettiren davalılar ... ve ... yararına nispi vekalet ücretine hükmedilmesi usul ve kanuna uygun düşmemiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na (6100 sayılı Kanun) eklenen geçici madde 3 atfıyla uygulanmakta olan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 438 inci maddesinin yedinci fıkrası uyarınca temyiz olunan mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının (4) ve (5) numaralı bentlerindeki "10.964,17 TL" ibaresinin hükümden çıkartılarak yerlerine "5.100,00 TL" ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

17.100,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...'a yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,