Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14005 K.2023/2004

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalılardan ... İnş. Nak.Otom.Mak.San ve Tic. Ltd.Şti ve ...

Küçükşen'den alacağını tahsil için İstanbul 14.İcra Müdürlüğünün 2016/3494 sayılı dosyası ile takibe geçtiğini, daha sonra borçlu şirketin diğer davalı ... lehine toplam 1.490.000,00 TL miktarlı 48 adet bono verdiğini, bu bonoların ... tarafından Konya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2015/6825 sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, bu dosya ile şirketin tüm menkullerinin haczedilip dosya alacaklısının alacağına ihale ile mahsup edildiğini, taraflar arasında başlatılan icra takibinin muvazaalı olduğunu, borcun gerçek olmadığını belirterek Konya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2015/6825 Esas sayılı dosyasına konu senetlerin,

icra takibinin ve bu dosyadan yapılan tüm işlemlerin İİK.nun 277 ve devamı maddeleri gereği iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; ... Otom. Nak. Şti. ile aralarındaki alacağın gerçek olduğunu, ... Otom. Nak.Şti'nin müvekkilinin şirketi olduğunu, ... Otomotivin Marka Devir sözleşmesi ile ... İnşaata devredildiğini, devir ile birlikte müvekkiline ait fabrikanın ... İnşaata kiralandığını, marka devri ve kira karşılığında da ... İnşaat Şti'den Konya 8.İcra Müdürlüğü'nün 2015/6825 Es sayılı dosyası ile takibe konulan senetleri aldığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı şirket; davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.10.2018 tarihli ve 2017/183 Esas, 2018/402 Karar sayılı kararıyla; davalılar arasında yapılan işlemlerin herhangi bir kanıtlanmış veya izah edilebilir bir sebebinin bulunmadığı, 5.000,00 TL marka değeri olan bir marka ve bir kira ilişkisi için 1.490.000,00 TL toplam miktarlı 48 bono verilmesinin ve bunların icra takibine konu yapılmasının hayatın olağan akışına ve tacir kimselerin basiretli davranış kurallarına uygun olmadığı,

bu durumda izah edilemeyen 1.490.000,00 TL'lik borcun ticari ilişkiden kaynaklanan normal bir işlem olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, taraflar arasında yapılan Konya 8.İcra Müdürlüğü'nün 2015/6825 sayılı dosyası ile borçluya ait olan ve ihale ile davalı ...'ye devredilen menkuller hakkındaki tasarrufun iptali ile davacıya İstanbul 14.İcra Müdürlüğünün 2016/3494 sayılı (Konya 1.İcra Müdürlüğü'nün 2016/219 Talimat sayılı) takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olarak devredilen menkuller üzerinde cebri icra yetkisi tanınmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 04.11.2020 tarihli ve 2018/3645 Esas, 2020/1580 Karar sayılı kararıyla; davalı ...’in kira sözleşmesi ve bu kira sözleşmesi gereği aldığı senetlerin gerçek bir kira ilişkisine ait olduğunu ispatlayamadığı, marka devir bedelinin de 1.600.000,00 TL olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kabulünde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK.nun 353/1-b-1 bendi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizce 28.06.2021 tarihli ve 2021/14932 Esas, 2021/3736 Karar sayılı ilamı ile; "...

Somut olaya dönüldüğünde, İlk derece mahkemesince; davalılar arasında yapılan işlemlerin herhangi bir kanıtlanmış veya izah edilebilir bir sebebinin bulunmadığı, 5.000,00 TL marka değeri olan bir marka ve bir kira ilişkisi için 1.490.000,00 TL toplam miktarlı 48 adet bono verilmesinin ve bunların icra takibine konu yapılmasının hayatın olağan akışına ve tacir kimselerin basiretli davranış kurallarına uygun bulunmadığı,izah edilemeyen 1.490.000,00 TL'lık borcun ticari ilişkiden kaynaklanan normal bir işlem olarak kabul edilemeyeceğinden alacaklıyı zarara uğratmak ve borcun ödenmesini imkansız hale getirmek amacıyla yapılmış muvazaalı tasarruf

olarak kabulünün gerekeceği anlaşıldığından davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli bulunmamaktadır. Davacı vekili; borçlu davalı ... İnşaat ... Nakliyat Otomotiv Mak.San.ve Tic.Ltd.Şti. ile davalı 3.kişi ... arasında hiçbir hukuki ve ticari ilişki olmadığı halde davalı ... İnşaat ...

Nakliyat Otomotiv Mak.San.ve Tic.Ltd.Şti.’nin davalı ...’ye muvazaalı olarak borçlandığını ve hakkında icra takibi yaptırarak şirkete ait menkul malları ihale ile sattırarak alacaklılardan mal kaçırdığını öne sürerek yapılan işlemlerin iptalini talep etmiştir. Davalı ... vekili ise; dava dışı ... Otom.Nak.Şti'nin müvekkilinin şirketi olduğunu, ... Otomotivin Marka Devir sözleşmesi ile ... İnşaata devredildiğini, devir ile birlikte müvekkiline ait fabrikanın ...

İnşaata kiralandığını, marka devri ve kira karşılığında da ... İnşaat Şti'den Konya 8.İcra Müdürlüğü'nün 2015/6825 Esas sayılı dosyası ile takibe konulan senetleri aldığını iddia etmekte olup, mahkemece davalılar arasında gerçekten bir ticari veya hukuki ilişki olup olmadığına, bir ticari ilişki var ise ne boyutta olduğuna dair bir araştırma yapılmamıştır.

Bu durumda; mahkemece Konya 8. İcra Müdürlüğünün 2015/6825 sayılı takip dosyasındaki alacağın kaynağının ne olduğu, gerçekten böyle bir alacağın olup olmadığının anlaşılması açısından davalı ... İnşaat ...

Nakliyat Otomotiv Mak.San.ve Tic.Ltd.Şti. ile davalı ...’nin dava dışı şirketleri arasında herhangi bir ticari veya hukuki ilişki bulunup bulunmadığının tespiti, davalıların iddia ettiği marka devir sözleşmesinin ve kira sözleşmesinin bu ticari defterlerde yer alıp almadığının ve yer alıyor ise Konya 8. İcra Müdürlüğünün 2015/6825 sayılı takip dosyasındaki alacak miktarı boyutunda olup olmadığının tespiti için ticari defterlerinin getirtilerek üzerinde bilirkişiler marifetiyle inceleme yapılarak ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınması varsa tarafların diğer tüm delillerinin toplanması ondan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi

gerekirken yazılı olduğu üzere eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı olduğu üzere davanın kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır." gerekçesi ile karar bozularak dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalılar arasında yapılan işlemlerin herhangi bir kanıtlanmış veya izah edilebilir bir sebebinin bulunmadığı, 5.000,00 TL marka değeri olan bir marka ve bir kira ilişkisi için 1.490.000,00 TL toplam miktarlı 48 bono verilmesinin ve bunların icra takibine konu yapılmasının hayatın olağan akışına ve tacir kimselerin basiretli davranış kurallarına uygun olmadığı,

bu durumda izah edilemeyen 1.490.000,00 TL'lik borcun ticari ilişkiden kaynaklanan normal bir işlem olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, taraflar arasında yapılan Konya 8.İcra Müdürlüğü'nün 2015/6825 sayılı dosyası ile borçluya ait olan ve ihale ile davalı ...'ye devredilen menkuller hakkındaki tasarrufun iptali ile davacıya İstanbul 14.İcra Müdürlüğünün 2016/3494 sayılı (Konya 1.İcra Müdürlüğü'nün 2016/219 Talimat sayılı) takip dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olarak devredilen menkuller üzerinde cebri icra yetkisi tanınmasına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davacının alacağının gerçek olmadığını ve mahkemenin bu hususu araştırmadığını, diğer davalının müvekkile ait fabrikada kiracı olduğunu, mahkemenin kira bedelini dahi araştırmadan kira ilişkisinin muvazaalı olduğunu kabul ettiğini, müvekkilinin kira bedelini tahsil için icra yolunu seçtiğini, hem ... markasını diğer davalı borçluya devrettiğini, hem de fabrikasını davalıya kiraladığını ve karşılığında da icra takibine konu senetleri aldığını, senetlere dayalı olarak dava konusu icra takibini yaptığını ve davalı borçlunun adresinde menkullerini haczettirip menkulleri ihaleden alacağına mahsuben aldığını,

ancak ihale kesinleşmediği için menkul malların müvekkiline teslim edilmediğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine,