Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14054 K.2023/2467

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın kısmen kabulüyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... şirketlerinin trafik sigortacısı olduğu ve ...'nın sorumluluğunda olan meçhul aracın karıştığı 07.04.2019 tarihli kaza sonucunda, Ethica Sigorta tarafından trafik sigortalı araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanıp alınan rapora göre % 11 oranında malul kaldığını belirterek, belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatının kaza tarihinden işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini, 1.200,00 TL rapor giderinin yargılama giderleri içinde tahsilini talep etmiş, 23.10.2020 tarihli artırım dilekçesiyle taleplerini 111.324,20 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazadaki yaralanmanın meçhul aracın kusuruyla gerçekleştiğinin ispat edilmesi gerektiğini, kaza tespit tutanağında davacının adının yazılı olmadığını ve hastane epikrizinde davacının eşinin yolcu olunan aracın çarpması ile yaralandığını beyan ettiğini, sunulan maluliyet raporunun usule uygun olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde; sigortalı araç sürücülerinin kazada kusuru bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemişlerdir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının sigortacılara yaptığı başvurular üzerine istenen eksik belgeleri tamamlamadan ve ... yönünden 15 günlük cevap süresi dolmadan eldeki davayı açtığı, sunduğu maluliyet raporunun da usule uygun olmadığı ve davacının iddia edilen kazada yaralandığını ispat edemediği, dava açılmadan önce sigortacıya usule uygun başvurunun dava şartı olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; yolcu olan davacının kazada kusuru bulunmadığı için kazaya karışan tüm araç sigortacılarının zarardan sorumlu olduğunu, davadan önce eksik belgeyle başvuru durumunun söz konusu olmadığını belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; alınan uzman bilirkişi raporuyla ... tarafından sorumluluğu temin edilen meçhul araç sürücüsünün kazada tam kusurlu ve diğer davalıların sigortaladığı araç sürücülerinin kusuru bulunmadığının saptandığı, davacının sunduğu rapordaki % 11 maluliyet oranının karara esas alındığı, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile tazminat hesabının yapıldığı aktüer raporunun karara esas alındığı gerekçesiyle, davacı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, davalı ...Ş. ve Ethica Sigorta A.Ş. tarafından sigortalanan araç sürücülerinin kazada kusuru bulunmadığından,

bu davalılar hakkındaki davanın reddine, 111.324,20 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatının 22.07.2020 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ...'ndan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat hesaplamasının PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğine göre yapılması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; usule uygun düzenlenmiş maluliyet raporu ile davadan önce başvuru yapılmadığından, dava şartı eksiği nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, karara esas alınan maluliyet raporunun ilgili yönetmeliğe uygun olmadığını ve maluliyetin yüksek belirlendiğini, meçhul aracın kazaya ve davacının maluliyetine neden olduğunun ispat edilemediğini, tazminattan müterafik kusur nedeniyle indirim yapılmayışının hatalı olduğunu, faiz başlangıç tarihinin usule uygun olmadığını, vekalet ücretinin tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan araçlar ile davalı ... tarafından sorumluluğu temin edilen meçhul aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ile rapor gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 Sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve 91 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 52 ve 54 üncü maddeleri, 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 ve 30 uncu maddeleri, ... Yönetmeliği, 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür.

Bu sebepledir ki, sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunması halinde sözkonusu olup poliçe limitiyle sınırlıdır. Zira, kanunun emredici hükmü gereği yaptırılan zorunlu trafik sigortalarında sigortacı, işletene düşen hukuki sorumluluğu teminat altına aldığına göre, ancak işletenin sorumlu olduğu oranda zarardan sorumlu olacaktır.

İşletene hukuken yükletilemeyen zarardan, onun sorumluluğunu teminat altına alan sigortacının sorumlu tutulması da mümkün değildir. KTK'nun 86/1. maddesi gereği ise, işletenin eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusursuzluğu oranında sorumluluğunun kalkacağı açıktır.

...'na başvurulabilecek haller, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesi ve ... Yönetmeliği'nin 9 uncu maddesinde düzenlenmiş olup, davacı taraf kazaya karışan araçlardan birinin plaka ve sürücüsünün tespit edilemediği gerekçesiyle ...'na husumet yöneltmiştir. ... tarafından, alınan 19.10.2020 tarihli rapor gereği meçhul araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğu kabul edilerek karar verilmiştir.

Olaya ilişkin kaza tespit tutanağında; emniyet şeridinde duraklayan araca meçhul aracın arkadan çarpıp savurması ve davacının yolcu olduğu araç sürücüsünün de savrulan bu araca arkadan çarpması şeklinde kazanın gerçekleştiği tespiti yapıldıktan sonra tüm kusurun meçhul araç sürücüsüne verildiği görülmektedir. ...'nin kararına esas aldığı19.10.2020 tarihli adli trafik bilirkişisi raporunda da aynı gerekçelerle kusur tespiti yapılmıştır.

Ne var ki; olaya ilişkin ceza yargılamasının yürütüldüğü İstanbul Anadolu 48. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/738 Esas- 2021/665 Karar sayılı ve 16.11.2021 tarihli ilamında, esas alınan 16.09.2021 tarihli kusur raporu gereği davacının yolcu olduğu (Ethica Sigorta tarafından sigortalı) araç sürücücü ... 'ın kazada tam kusurlu olduğu kabul edilerek mahkumiyet kararı verildiği ve kararın istinaf edilmeden 11.01.2022'de kesinleştiği görülmektedir.

Ceza mahkemesinin kusura ilişkin değerlendirmesi hukuk hakimini (hakemi) bağlamaz ise de maddi olguya ilişkin belirlemeler hukuk hakimini bağlayacağından, kusur konusunda oluşan çelişkiler giderilerek karar verilmesi gerektiği açıktır.

Açıklanan olgular karşısında; ceza davasında alınan kusur raporu, ... tarafından karara esas alınan rapor, kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamını bir bütün olarak incelemek suretiyle, kazadaki kusur tespitinin yapılması ve raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için İTÜ veya Karayolları Genel Müdürlüğü heyetinden rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekli görüldüğünden kararın bozulması gerekmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacı vekili ve davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazları ile davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacı ile davalıya iadesine,

Dosyanın ...'ne iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,