Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/14980 K.2023/8653

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl davada, 21.09.2010 tarihinde davacılar murisi ...'a davalının sürücüsü olduğu aracın çarpması neticesinde hayatını kaybettiğini, davalının olayda ağır kusurlu olduğunu, davacılar murisinin vefat etmeden önce postacı olarak çalışıp ailesine destek olduğunu beyanla, davacı eş ... için 2.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminat, kızı Melek için 10.000,00 TL manevi tazminat, kızı Kudret için 10.000,00 TL manevi tazminat, kızı Sultan için 10.000,00 TL manevi tazminat ve 2.000,00 TL maddi tazminat ve 1.000,00 TL defin masrafının kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada (2012/17) davacılar vekili; aynı olaya ilişkin olarak meydana gelen zarardan davalı ... ve trafik sigortacısının sorumlu olduğunu beyanla eşi ... için 2.000,00 TL, kızı ... için 2.000,00 TL kızı Melek için 500,00 TL, kızı Kudret için 500,00 TL ve kızı Meryem için 500,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada (2015/332) davacılar vekili; aynı olaya ilişkin olarak meydana gelen zarardan davalı malikin sorumlu olduğunu beyanla tahsilde tekerrür olmamak üzere müteveffanın kızı ... için 20.908,75 TL maddi, 5.000,00 TL manevi ve 100,00 TL cenaze gideri, kızı ... için 12.543,75 TL maddi, 5.000,00 TL manevi ve 100,00 TL cenaze gideri, kızı ... için 12.543,75 TL maddi, 5.000,00 TL manevi ve 100,00 TL cenaze gideri, kızı ... için 12.543,75 TL maddi, 5.000,00 TL manevi ve 100,00 TL cenaze gideri olmak üzere toplam 78.940,00 TL'nin kaza tarihi olan 21.09.2010 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; poliçe hükümlerini tekrarla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, kusura itiraz ederek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, işleten sıfatı bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; esas davada, maddi tazminat yönünden; davacı ... mirasçıları diğer davacılar ..., ..., ... ve ... için ...'ın maddi kaybı olan 50.175,00 TL'nin 1/4'er payları oranında tutarı olan 12.543,75'er TL'nin ve ... için maddi kaybı olarak belirlenen 8.365,00 TL'nin kabulü ile bu miktarların olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınıp bu davacılara verilmesine, 400,00 TL cenaze giderinin 1/4'er payları oranında tutarı olan 100,00'er TL'nin ... mirasçıları diğer davacılar ..., ..., ... ve ...'ya olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınıp verilmesine,

diğer davacılar ..., ..., ve ...'nın maddi tazminat talepleri belirlenemediğinden bu istemlerinin reddine, manevi tazminat yönünden. 4.000,00'er TL'nin davacılar ... ile ...'ın 4.000,00 TL'sinin mirasçıları ...'e 1/4'er oranında tutarı olan 1.000,00'er TL'nin davalı ...'dan olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp verilmesine, birleşen davada; esas davada maddi tazminatlar yönünden ... için hüküm kurulmuş olmakla reddine, davalı ...

Anonim Türk Sigorta Şirketinden mükerrer tahsilata mahal verilmemesi kaydı ile ... mirasçıları diğer davacılar ..., ..., ... ve ... için ...'ın maddi kaybı olan 50.175,00 TL'nin 1/4'er payları oranında tutarı olan 12.543,75'er TL'nin ve ... için maddi kaybı olarak belirlenen 8.365,00 TL'nin kabulü ile bu miktarların olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...

Anonim Türk Sigorta Şirketinden alınıp bu davacılara verilmesine, diğer davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Hukuk Dairesi 05.03.2019 tarih ve 2018/2961 Esas 2019/2440 Karar ... ilamında; "...1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde, özellikle oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Davacıların zararının belirlenebilmesi için desteğin gelir durumunun net olarak tespit edilmesi gerekir.

Somut olayda. Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar murisinin vefat tarihinden önce posta dağıtım şefi olarak çalıştığını beyan ederek destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuştur. Mahkemece gelir durumunun bildirilmesi için kurulan ara karar doğrultusunda; desteğin vefat etmeden önce PTT dağıtım şefi olarak PTT taşeronu ... Turizm Tekstil İnşaat Ltd.

Şti'de çalıştığını aylık son net ücretinin 1.300,00 TL olduğunu, akşamları ve hafta sonları fayans ustası olarak çalıştığını beyan etmiş, mahkemece talep edilmesi durumunda ek iş ile ilgili olarak tanık dinletilebileceği bildirilmiş, mahkemece tanık dinletme talebi reddedilmiştir. Mahkemece alınan 30.12.2013 tarihli hesap bilirkişi raporunda dosya kapsamında desteğin gelirine ilişkin belge bulunmadığından asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmıştır.

Davacılar vekilinin itirazı üzerine alınan 05.01.2015 tarihli ek bilirkişi raporunda; mahkemece; desteğin posta dağıtım şefi olarak çalıştığının kabulü halinde.

1. alternatif olarak Haber-İş Sendikası yazı cevabına göre 1.198,24 TL üzerinden davacı ... için 70.241,00 TL ve davacı ... için 13.919,00 TL destek zararı ve 2. alternatif olarak dosya kapsamında bulunan davacı tarafından ibraz edilen işçilik alacağı davasına ilişkin duruşma zaptında esas alınan 720,00 TL gelir üzerinden davacı ... için 50.175,00 TL, davacı ... için 8.365,00 TL destek zararı hesaplanmıştır.

Mahkemece gerekçeli kararda; bilirkişi raporunda davacı ... için 50.175,00 TL, davacı ... için 8.365,00 TL destek zararı hesaplandığından bahisle ilgili bedellere hükmolunduğu belirtilmiş; hesap raporunda belirlenen 2. alternatife neden itibar edildiği gerekçelendirilmemiştir. Eksik inceleme ile hüküm verilemez.

Bu durumda; mahkemece; desteğin SGK kayıtları, posta şefi olarak çalıştığı iddia edilen ... Turizm Tekstil Şti. bordro kayıtları ve Bakırköy 21. İş Mahkemesi 2013/74 ... dosyası getirtilerek, desteğin ek iş olarak fayans ustalığı da yaptığı iddia edilmekle fayans ustalığına ilişkin belgesi olup olmadığı ve sürekli ve düzenli gelir elde edip etmediği tespit edilerek bu araştırmaların sonuçları dahilinde ve dosya kapsamındaki diğer delillerle beraber değerlendirilerek gerçek gelirin duraksamaya yer bırakmayacak şekilde net biçimde saptanmasından sonra, tazminat hesabı konusunda ek bilirkişi raporu alınarak (kazanılmış haklar gözetilerek) karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı olduğu biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla,bozma ilamı doğrultusunda yapılan incelemede; dinlenen tanık anlatımları ve dosya kapsamına göre murisin fayans ustalık belgesi bulunmadığı anlaşılmış ve fayans işinden sürekli ve düzenli gelir elde edildiği usulüne uygun olarak itibar edilebilecek şekilde ispat edilemediği, aylık ücreti noktasında Yargıtay denetiminden geçmiş Bakırköy 21. İş Mahkemesi 2016/21 E, 2020/67 K, ... dosya kapsamında dikkate alınan 1.300,00 TL aylık ücrete itibar edildiği gerekçesiyle esas davada maddi tazminat yönünden;

davacı ... mirasçıları diğer davacılar ..., ..., ... ve ... için, ...’ın maddi kaybı olan 307.112,93TL’nin 1/4'er payları oranında tutarı olan 76.778,23'er TL’nin ve ... için maddi kaybı olarak belirlenen 22.174,14 TL’nin kabulü ile, bu miktarların olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınıp bu davacılara verilmesine, 400,00 TL cenaze giderinin 1/4'er payları oranında tutarı olan 100,00'er TL'nin ... mirasçıları diğer davacılar ..., ..., ... ve ... ya olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınıp verilmesine,

diğer davacılar ..., ..., ve ...'nın maddi tazminat talepleri belirlenemediğinden bu istemlerinin reddine, manevi tazminat yönünden. 4.000,00'er TL'nin davacılar ..., ve ... ile ...'ın 4.000,00 TL'sinin mirasçıları ...'e 1/4'er oranında tutarı olan 1.000,00'er TL nin davalı ...'dan olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte alınıp verilmesine, birleşen davada; esas davada maddi tazminatlar yönünden ... için hüküm kurulmuş olmakla reddine, davalı ...

Anonim Türk Sigorta Şirketinden mükerrer tahsilata mahal verilmemesi kaydı ile poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere, ... mirasçıları diğer davacılar ..., ..., ... ve ... için, ...’ın maddi kaybı olan 307.112,93 TL’nin, poliçe limiti dahilinde bulunan 162.364,67 TL’nin, 1/4'er payları oranında tutarı olan 40.591,17'şer TL’nin ve ... için maddi kaybı olarak belirlenen 22.174,14 TL’nin, poliçe limiti dahilinde bulunan 12.635,33 TL’nin kabulü ile, bu miktarların olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı ...

Anonim Türk Sigorta Şirketinden alınıp bu davacılara verilmesine, diğer davacıların maddi tazminat taleplerinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacılar murisinin ek iş olarak fayans ustalığı yaptığı ve ek gelir elde ettiği hususunun tanık delili ile ispat edildiğini, hesaplamaya dahil edilmemesinin yerinde olmadığını, rapora itirazları hakkında değerlendirme yapılmadığını, hükmün yeterli gerekçe içermediğini, davacı ... Güçgün lehine eksik vekalet ücreti takdir edildiğini belirterek mahkemece verilen kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Asıl ve birleşen davalarda uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, işleteni ve davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 ... Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 ... Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6100 ... Kanun'un 166 ncı maddesi, 6098 ... Türk Borçlar Kanunu'nun 53 ve 56 ıncı maddeleri, 2918 ... Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91,92 nci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6100 ... Kanun'un 166. ve devamı maddeleri uyarınca, davaların birleştirilmesine karar verilmesi halinde sadece bunların yargılaması birlikte yütürülmekte olup her dava bağımsız karakterini korumaktadır. Bu durumda her dava için ayrı ayrı hüküm kurulmalı, yargılama giderleri ve vekalet ücreti v.s. her dava için ayrı ayrı belirlenmelidir.

Somut olayda mahkemece; asıl dava ile birleştirilen İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2015/332 Esas 2019/436 Karar ... dava dosyası yönünden olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmamıştır. Bu durumda mahkemece, asıl ve birleştirilen davalar için ayrı ayrı hüküm kurulması gerekirken yazılı olduğu gibi birleştirilen 2015/332 Esas ... dava yönünden olumlu ya da olumsuz bir hüküm kurulmaması kamu düzenine aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.

3.Davacı ... lehine hükmedilen maddi tazminat bakımından karar tarihinde geçerli AAÜT'ye göre vekalet ücreti takdiri gerekirken hatalı değerlendirme ile eksik vekalet ücreti (1.505,25 TL) hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan mahkeme kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

06.07.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.