Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/1501 K.2023/6612

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince tarafların itirazının reddine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının eşi ve oğlunun yolcu olarak bulundukları davalıya sigortalı aracın kusurlu olarak yaptığı 02.01.2018 tarihli kazada vefat ettiklerini, davalı şirketin bir kısım ödeme yapmış ise de yeterli olmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik eşi müteveffa ... için 10.000,00 TL, oğlu ... için 10.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili 09.09.2021 tarihinde toplam talebini 195.117,45 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...dava konusu ihtilafın başvuru sahiplerinin destekten yoksun kalma tazminatı olduğu, dosyaya alınan bilirkişi raporu ile müteveffa çocuk Kubilay'ın ölümü ile başvuranın 158.578,29 TL destek tazminatı, eş Lütfiye'nin vefatı nedeni ile 99.024,61 TL destek tazminatı hesaplaması yapıldığı,

davacı vekilinin 09.09.2021 tarihinde toplam talebini 215.117,00 TL olarak ıslah ettiği, kaza sonucu başvuru sahibinin destekten yoksun kalma zararına ilişkin bilirkişi tarafından düzenlenen raporun hesap yöntemi, hesaplamada dikkate alınan kazanç ve kusur değerlendirmesi bakımından yeterli olduğu,

başvuru sahibinin davalı ... şirketine 19.02.2021 tarihinde tebliğ olunan dilekçe ile başvurmak suretiyle tazminat talebinde bulunduğu tespit olunmakla bu tarihten 8 iş günü sonrasına tekabül eden 04.03.2021 tarihinden itibaren temerrüt faizi işletilmesi gerektiği" gerekçeleri ile ... için 157.548,00 TL, eş ... için 56.569,00 TL olmak üzere toplam 215.117,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 04.03.2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

1. Davacı vekili itiraz dilekçesinde; temerrüt tarihi olarak 04.03.2021 tarihinin belirlendiğini, sigorta şirketine başvuru tarihinin 06.06.2018 olduğunu, bu tarihten sekiz iş günü sonrasına tekabül eden 18.06.2018 tarihinden itibaren temerrüdün gerçekleştiğini beyan etmiştir.

2. Davalı vekili itiraz dilekçesinde; davacıya ödeme yapılarak ibraname alındığı ancak iki yıllık süre içinde başvuru yapılmadığını, ödemenin güncellenerek hükmedilecek tazminattan mahsup edilmesi gerektiğini, bedensel zararlara ilişkin tazminat taleplerinin TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz oranı kullanılarak yapılması gerektiğini, hükmedilecek tazminata ilişkin faiz türünün yasal faiz olması gerektiğini, davacı taraf lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile " ibranamelerde fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğu, bu nedenle 2918 sayılı KTK 111 inci maddesinin somut olayda uygulama imkanının olmadığı, ayrıca bilirkişi raporu ile yapılan ödemelerin de yetersiz olduğunun belirlendiği, davalı vekilinin hesaplama yöntemine itirazda bulunduğu, başvuruya konu poliçenin 26.04.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6704 sayılı kanundan sonra tanzim edildiğinden tazminat alacağının hesaplamasında TRH 2010 Yaşam Tablosunun esas alınmasının uygun olduğu,

yasal faize hükmedilmesinin ve davacı lehine nispi tam oranda vekalet ücreti verilmesinin yerinde olduğu gerekçeleri ile davalının itirazlarının reddine;" davacının temerrüt tarihine itirazda bulunduğu ve dosyaya 06.06.2018 tarihli başvuru dilekçesini ibraz ettiği ancak bu dilekçesinin davalıya tebliğine dair belge ibraz edilmediği" gerekçesi ile davacının itirazının reddine;

davalı vekilinin karar kısmının 1. bölümündeki “... için 158.548,00 TL ve 56.569,00 TL olmak üzere toplam 215.117,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı” ibaresinin “... için 158.548,00 TL ve ... için 56.569,00 TL" olarak tavzihini talep ettikleri, bu nedenle tarafların itirazlarının reddi ile hüküm kısmının 1. bendinin hükümden çıkartılarak,

yerine taleple bağlılık ilkesi gereği başvuru sahibinin destekten yoksun kalma zarar isteminin kabulü ile ... için 158.548,00 TL ve ... için 56.569,00 TL olmak üzere toplam 215.117,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan alınarak başvuru sahibine ödenmesine” hükmünün ilave edilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı vekili ve davalı vekili itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 02.01.2018 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalan davacının açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddenin birinci fıkrası ile 370 ve371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 inci maddesi, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; davacıya yapılan ödemelerde fazlaya ilişkin hakları saklı tutulduğunun anlaşılmasına göre, tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin temyizi yönünden; Davacı vekili dava dilekçesinde kaza tarihinden itibaren faize hükmedilmesini talep etmiş, ... kararında, başvuranın davalı şirkete 19.02.2021 tarihinde başvuru yaptığı gerekçesi ile temerrüt tarihini 8 iş günü sonrası olan 04.03.2021 olarak kabul etmiştir. Davacı vekili karar itiraz etmişse de ... tarafından itirazı reddedilmiştir.

2918 sayılı KTK.’nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın B.2.b. maddesi uyarınca; yaralanan kimselerin ilk yardım, muayene ve kontrol veya bu yaralanmadan ötürü ayakta hastane, klinik ve diğer yerlerdeki tedavi giderleri ile tedavinin gerektirdiği diğer giderleri belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir.

Somut uyuşmazlıkta davacı vekili her ne kadar 06.06.2018 tarihinde davalıya başvuru yaptığını ve bu tarihten itibaren faize karar verilmesini talep etmiş ise de söz konusu başvurunun davalıya tebliğine dair dosyada belge bulunmamaktadır. Ancak davalı şirketin 02.08.2018 tarihinde davacıya ödeme yaptığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Bu durumunda ödeme tarihinde davalının temerrüte düştüğünün kabul edilmesi gerekirken, somut dosyaya konu başvuru tarihi dikkate alınarak temerrüt tarihinin belirlenmesi hatalıdır.

3. Davalı vekilinin temyizi yönünden; Destekten yoksun kalma tazminatına esas zararın tespitinde, destekten yoksun kalanlara, ölenin sağlığında sağlamış olduğu yardımın miktarı doğru şekilde belirlenmelidir.

Dairemizin yerleşik uygulamasına göre; desteğin çocuğu yok ise gelirini eşi ile eşit paylaşacağı kabul edilerek gelirden destek ile eşin %50’şer pay alacağı; desteğin çocuğu var ise destek ile eşin 2’şer, her bir çocuğun 1’er pay alacağı; desteğin eşi, çocuğu, ana ve babası var ise destek ile eşin 2’şer, çocuklar ile ana ve babanın 1’er pay alacağı kabul edilmektedir. Türk aile yapısıyla da uyumlu olan bu sistemde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri (özellikle çocuklar) arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, azaldıkça gelirden alınacak pay artmaktadır.

Yine istikrarlı uygulamamız gereğince; çocukların pay dağılımından çıkması durumunda, bu çocuğun payı destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılmakta, ana ve babaya verilmemektedir. Ana ve babadan birinin pay dağılımından çıkması hâlinde ise payı diğerine aktarılmakta, ana ve baba ile çocukların tamamının pay dağılımından çıkması durumunda ise desteğin gelirini eşi ile eşit paylaşacağı varsayımı ile gelirden destek ile eşin %50’şer pay alacağı kabul edilerek tazminat hesaplanmaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, hükme esas alınan bilirkişi raporunda vefat eden ...'in 27,8 yaşında evleneceği, 28,8 yaşında 1 çocuğu, 30,08 yaşında 2. çocuğunun olacağı ihtimali ile hesaplama yapılacağının belirtilmesine rağmen hesap tablosunda Kubilay'ın gelecekteki çocukları için pay ayrılmadığı anlaşılmaktadır. Rapor bu hali ile hükme elverişli değildir.

Diğer yandan; 1975 doğumlu davacı eş için, Dairemizin yerleşik uygulamaları ile evlenme ihtimalinin tespiti bakımından kabul edilen AYİM Tablosuna göre belirleme yapılması gerektiği gözetilmeden ve gerekçelendirme de yapılmadan, davacının yaşı gereği evlenme ihtimali bulunmadığı kabul edilerek hesaplama yapılmış olup, rapor bu yönden de yetersizdir.

4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle tarafların diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin, (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemesine gönderilmesine