Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/15236 K.2025/16826

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ...... Teknik Müh. Dan. Hiz. San.ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı ... Müh. Dan. Hiz. San.ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 16.12.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir..

Belli edilen gün ve saatte davalı ... Müh. Dan. Hiz. San.ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... geldi. Davacılar adına gelen olmadı. Davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 16.12.2025 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacılar desteği .......... yaya iken, davalı ...’ın sürücüsü olduğu kamyonetin çarpması sonucu 16.04.2009 tarihinde vefat ettiğini, yayanın iş adamı olarak sabah sporunu yaptıktan sonra eve dönüş esnasında yol kenarında yolda değil çizgi ile belirlenmiş yol şeridi ile çizgi arkasında orta refüj üzerinde beklerken kazanın meydana geldiğini belirtilerek her bir davacı için 1.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi olmak üzere 505.000,00 TL tazminatın 16.04.2009 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş,

yargılama sırasında ıslah dilekçesiyle maddi tazminat talebini davacı ... için 132.374,00 TL’ye, davacı ... için 20.362,00 TL’ye, davacı ... için 26.743,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Ltd Şti. vekili cevap dilekçesinde; desteğin asli kusurlu olduğunu, iddia edilen zararın doğumunda davacıların tam kusurlu olduğunu ve zamanaşımı definde bulunduklarını belirterek davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde; davalıya usulüne uygun başvuru yapılmadığını, şirketin temerrüdünün bulunmadığını, müvekkili şirketin ancak sigortalısının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde maddi zarardan sorumluluğunun sigorta poliçesi azami teminat limitiyle sınırlı olarak söz konusu olabileceğini, Karayolları Trafik Kanunu madde 92/f bendi ve ZMSS Genel Şartları A.3-e bendi uyarınca manevi tazminat taleplerinin teminat dışı olduğunu, sigorta şirketinin manevi tazminata ilişkin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

... 5. Asliye Hukuk Mahkemesince görevsizlik kararı verilmesinin ardından İlk Derece Mahkemesi olarak ...

5.Asliye Hukuk Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla davacı ... ... ve ... ... tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine; diğer davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile ... için 26.743,00 TL, ... için 132.374,00 TL ve ... için 20.362,00 TL olmak üzere toplam 179.479,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) alınarak davacılara verilmesine;

davacılar tarafından davalı ... aleyhine açılan manevi tazminat davasının reddine; davacılar tarafından ... ve ...

Ltd Şti. aleyhine açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile ... için 7.000,00 TL, ... için 15.000,00 TL, .... ... için 10.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL, .......... için 7.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine ve davacı vekilinin ıslah dilekçesi ile azalttığını belirttiği 250.000,00 TL miktarındaki manevi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacılar vekili, davalı ... vekili ve davalı ... ile davalı ... Sigorta vekilince istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle, I- Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabul kısmen reddine, II-Davalı ... Sigorta vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabul kısmen reddine, III-Davalı ... vekili ile davalı ... .......... vekillerinin istinaf başvurularının reddine, IV-Kararın kaldırılmasına ve hükmün HMK'nın 353/1-b,2 madde ve fıkrası uyarınca aşağıdaki şekilde yeniden tesisine,

V- Davacı ... ... ve ... .... tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının reddine, diğer davacılar tarafından davalılar aleyhine açılan maddi tazminat davasının kabulü ile ... için 26.743,00 TL, ... için 132.374,00 TL ve ... için 20.362,00 TL olmak üzere toplam 179.479,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 16.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte) alınarak davacılara verilmesine;

davacılar tarafından ... ve ... ..Şti. aleyhine açılan manevi tazminat davasının kısmen kabul kısmen reddi ile ... için 10.000,00 TL, ... için 30.000,00 TL, .......... için 20.000,00 TL, ... için 20.000,00 TL, ... için 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 16.04.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine ve davacılar vekilinin ıslah dilekçesi ile azalttığını belirttiği 250.000,00 TL miktarındaki manevi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranını kabul etmediklerini, hesaplamada desteğin gelirinin düşük belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Müh. Dan. Hiz. San. ve Tic. Ltd.

Şti vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat vekalet ücretinin toplu hükmedilmesinin istinaf konusu yapılmadığı ifade edilmişse de istinafa konu edildiğini, ihtiyari dava arkadaşı olan davacıların her birinin ayrı talepte bulunduğunu ve buna göre kendisini vekille temsil ettiren davalı lehine reddedilen her bir miktar üzerinden ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi gerektiğini, dava dilekçesinde delil olarak sadece tanık, keşif, bilirkişi ve sair delil dayanıldığını,

yasal süre içinde murisin gelir durumunu ispatlar delil ibraz edilmediğini,buna rağmen murisin ölümü öncesi şirkette hangi konumda çalıştığı ve gelir durumuna ilişkin açıklayıcı bilgi verilmediğini, delil sunulmadığını, mahkemece verilen süreler geçtikten sonra davalının 24.11.2020 09.01.2018 tarihli dilekçelerinde, iddia ve savunmasını genişlettiğini, yeni deliller ibraz etmediğini, davacıların yeni delil bildirimine yönelik ıslah talebi de olmadığını, raporlar arasında çelişki giderilmeden, önceki bilirkişilerin istediği bilgi ve belgeler toplanmadan düzelenen raporun hükme esas alınmasının hatalı olduğunu,

hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda destek zararına ilişkin seçenekli hesaplama yapıldığını, ikinci seçenekte yer alan hesaplamanın kabulünün hatalı olduğunu, davacının kaza tarihi ile 18.08.2013 tarihleri arasında üniversite okuduğunu gösterir bilgi ve belge olmadığını, 27.10.2014 tarihli belgede davacının anılan tarihlere üniversitede eğitim gördüğünün anlaşılamadığını, varsayımsal kabulle sonuca gidildiğini, davacı ...'ın ölen eşinin desteğine ihtiyacı olmadığını, talebin zamanaşımına uğradığını, SGK ödemesinin tazminattan düşülmesi gerektiğini, manevi tazminatın çok yüksek olduğunu, kusur oranını kabul etmediklerini,

davacılar..................ve ...'nin maddi tazminat talepleri reddedildiği halde maktu ücretin altında vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1.Davacılar ..........., ..., ... ve .........’nin temyiz itirazları ve davalının bu davacılara dair temyiz itirazları yönünden, miktar veya değeri temyiz kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352/1-(b) hükmü uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı hem davacılar hem de davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Dosya içeriğine göre hüküm altına alınan ve temyize konu edilen toplam miktar davacılardan ................. için 10.000,00 TL manevi tazminat, ... için 26.743,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminat; ... için 20.362,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminat ve ............ için 20.000,00 TL manevi tazminat olup Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kalmaktadır, bu davacılar yönünden temyiz dilekçelerinin miktardan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, kusur raporunun dosya kapsamı ve mevzuata uygun, açık ve denetlenebilir olmasına, hesap raporunun dosya kapsamı ve mevzuata uygun, açık ve denetlenebilir olmasına göre davacı ... vekilinin tüm, davalı ... Müh. Dan. Hiz. San.ve Tic. Ltd. Şti vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Haksız eylem sorumluları oldukları ileri sürülen davalının sorumluluğu dava dışı kurum çalışanına karşı takip veya dava açılmasına bağlı değildir. Davalı ve üçüncü kişiler, kurum zararı nedeniyle davacıya karşı müteselsil (zincirleme, dayanışmalı) olarak sorumlu durumundadırlar. Olay tarihinde yürürlükte olan 818 sayılı Borçlar Kanunu’nun 142. (Türk Borçlar Kanunu'nun 61.) maddesine göre alacaklı, müteselsil borçluların tümünden veya birinden (veya birkaçından) borcun tamamının veya bir kısmının ödenmesini isteyebilir. Borcun tamamının ödenmesine kadar bütün borçluların sorumluluğu devam eder.

Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davanın başlangıçta ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı, Karayolları Genel Müdürlüğü ve İçişleri Bakanlığı’na karşı da açıldığı belirtilen idarelere karşı açılan davaların tefrikine karar verildiği anlaşılmakla, konusu ve hukuki sebebi aynı olan eldeki davada hüküm altına alınan tazminat miktarının diğer dosya ile tahsilde tekerrür olmamak üzere ödetilmesine karar verilmesi gerekirken, bu hususun gözetilmemiş olması doğru değil ise de; anılan yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca hükmün düzeltilerek onanması uygun görülmüştür.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte gösterilen nedenle davacılar .........., ..., ... ve .............’nin temyiz dilekçesi ve davalının bu davacılara dair temyiz dilekçesinin ayrı ayrı miktardan REDDİNE

2.Yukarıda (2) numaralı bentte gösterilen nedenle, davacı ... vekilinin tüm, davalı ... Müh. Dan. Hiz. San.ve Tic. Ltd. Şti vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Yukarıda (3) numaralı bentte gösterilen nedenle davalının temyiz itirazının davacı ... yönünden kabulü ile bu davacı yönünden temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (V.2 ve V.3) numaralı bentlerinde yer alan " yasal faizi ile birlikte” şeklindeki sözcük dizesinden sonra gelmek üzere “ tefrik edilen dava dosyası ile tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere...” sözcüklerinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

40.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalı ... Müh. Dan. Hiz. San.ve Tic. Ltd. Şti'ye verilmesine,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ... Müh. Dan. Hiz. San.ve Tic. Ltd. Şti'ye iadesine,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı ...'ye yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,