Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/15794 K.2024/12033

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde; davacının davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı araç içinde yolcu iken meyadana gelen 03.06.2020 tarihli trafik kazasında, davacının yaralandığını, sigorta şirketince kısmi ödeme yapıldığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 41.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini 352.684,35 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olarak yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, kusuru ve sunulan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davacının emniyet kemeri belirsiz olduğundan müterafik kusurlu olduğunu, olayda hatır taşıması olduğunu, faizi kabul etmediklerini, davacı lehine vekalet ücretinin tam verilemeyeceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun kısmen kabulü ile 221.907,68 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 31.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve davacı taraf vekillerince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının itirazının kabulüne, davalı vekilinin itirazının reddine yeniden hüküm kurulmasına; başvurunun kabulü ile 352.684,35 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 31.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak başvurana verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, kusuru ve sunulan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davacının emniyet kemeri belirsiz olduğundan müterafik kusurlu olduğunu, olayda hatır taşıması olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap dilekçesinde hatır taşıması def’inde bulunulmuş, nitekim Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı (yolcu) ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün arkadaş oldukları gerekçesiyle, tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmıştır. Davacı vekilinin karara itirazı üzerine, İtiraz Hakem Heyetince salt taşınanın yararına bir taşıma yapıldığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davacı vekilinin itirazı kabul edilmiştir. Ancak varılan sonuç hatalı olmuştur.

Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma dosyasındaki ifadelerde davacı ile sürücünün arkadaş oldukları ve birlikte yolculuk yaptıkları sırada kazanın meyadana geldiği anlaşılmaktadır.

Şu halde davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir. Aksi durum davacı tarafça ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde yanılgılı değerlendirme ile hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,