Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/15857 K.2023/12638

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, 09.09.2020 tarihinde davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasından dolayı araçta yolcu konumundaki müvekkilinin yaralanarak malul kaldığını belirtip fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri olarak toplam 5.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, talebini 241.440,00 TL'ye çıkartmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını ve sorumluluklarının bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, dava dilekçesi, dosyadaki bilgi ve belgeler, bilirkişi raporunu dikkate almak suretiyle davanın kabulüne, sürekli iş göremezlik tazminatı için 224.910,00 TL, geçici iş göremezlik tazminatı için 13.000,00 TL ve bakıcı gideri için 3.530,00 TL olmak üzere toplamda 241.440,00 TL’nin 05.11.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Bereket Sigorta A.Ş.’nden alınarak başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; poliçeden kaynaklanan sorumluluğun yerine getirildiğini, dosyanın kusur bilirkişisine gitmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun ve tazminat hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, başvuranın askerlik süresinin tazminat hesaplamasından düşülmediğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatının poliçe kapsamı dışında kaldığını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini,

ıslaha konu rakam için ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, başvuranın SGK’dan ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini, başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuru sahibi lehine tarifeye göre hesaplanan nispi vekalet ücretinin 1/5 inin karar tarihinde geçerli maktu ücretinin altında kalması nedeniyle maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tam vekalet ücretine karar verilmiş olması nedeniyle davalının buna ilişkin itirazının kabulü ile kararın bu kısmının düzeltilmesine, diğer itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; poliçeden kaynaklanan sorumluluğun yerine getirildiğini, dosyanın kusur bilirkişisine gitmesi gerektiğini, bilirkişi raporunun ve tazminat hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz dikkate alınarak hesaplanması gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olmadığını, başvuranın askerlik süresinin tazminat hesaplamasından düşülmediğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatının poliçe kapsamı dışında kaldığını, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, ıslaha konu rakam için ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, başvuranın SGK’dan ödeme alıp almadığının araştırılması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı ücreti talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları,5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ıncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların ve eşin taşınmasında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez.

Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def’inde bulunulmuştur. İtiraz Hakem Heyetince, hatır için bedelsiz taşındığını kabule imkan olmadığı gerekçesiyle davalının hatır taşıması itirazının reddine karar verilmiştir. Dosyadaki ve davacının dava dışı sürücünün beyanlarında davacı ile arkadaş olduklarını ve gezmek için yola çıktıkları beyan edilmiştir.

Davacının, davalı şirkete sigortalı araçta yolcu olarak bulunduğu ve sürücü ile arkadaş oldukları sabit olup davacının taşıma için arkadaşına ücret ödemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu kabul edilmelidir.

Bu durumun aksi ispat edilemediğinden davalı ... şirketinin süresinde yapılan hatır için taşıma savunmasına itibar edilerek TBK’nın 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE

2.Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,