Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16201 K.2024/13252

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.07.2020 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde ... plakalı aracın karıştığı kaza sonucu aynı araçta yolcu konumunda bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah ile talebini toplam 411.471,50 TL olarak belirlemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigorta şirketine başvuru sırasında geçersiz maluliyet raporu sunulduğu için başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun düzenlenmediğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini, müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, başvuran lehine 1/5 oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; talebin kabulüne, 395.801,20 TL sürekli iş göremezlik, 14.198,80 TL geçici iş göremezlik ve 1.471,50 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere 411.471,50 TL tazminatın 22.03.2021 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 15.08.2022 - K- 2022/207239 sayılı kararına ... Sigorta A.Ş. vekilinin yaptığı itirazın kabulüne, itiraza konu kararın kaldırılmasına ve yeniden hüküm kurulmasına, talebin kabulü ile hesaplanan tazminattan %20 hatır taşıması indirimi yapılarak sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 329.177,20 TL tazminatın 22.03.2021 tarihinden itibaren işlemiş yasal faizi ile birlikte sigorta şirketinden alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilinin yolcu konumunda bulunduğu araç sürücüsü ... ile akrabalık bağı bulunduğunu, dosya kapsamında görüleceği üzere; araç sürücüsü ve yolcu konumundaki müvekkilinin soyisimlerinin "..." olduğunu, davacı ile sürücünün amca çocukları olduğunu, hatır taşıması indirimi yapılmasının doğru olmadığını, hatır taşıması indiriminin gerçek zarardan yapılması gerektiğini, tam vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı taraf Sigortacılık Kanunu gereğince usulü yükümlülüğü olan başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin dava açtığından davanın usulen reddi gerektiğini, maluliyet raporunun usule ve yönetmeliğe uygun düzenlenmediğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant esas alınarak yapılması gerektiğini, yine tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hükmedilecek vekâlet ücretinin AAÜT'de belirtilen vekâlet ücretinin 1/5'i tutarında olması gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin tüm temyiz itirazları ile davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 2918 sayılı Kanun'un 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların taşınmazında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def'inde bulunulmuş, İtiraz Hakem Heyetince davalının bu yöne ilişkin itirazı kabul edilerek tazminattan %20 hatır taşıması indirimi yapılarak karar verilmiştir. Hatır taşıması savunması def'i niteliğinde olup davacı ile sigortalı araç sürücüsü arasındaki ilişkinin ne olduğu dosya kapsamından anlaşılmamaktadır. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Şu hâlde İtiraz Hakem Heyetince; olayla ilgili soruşturma dosyası ve dava açılmış ise ceza dosyası da getirtilerek davacının yolcu olduğu araçta menfaat karşılığı mı hatır için mi taşındığı konusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılıp 6098 sayılı Kanun'un 51 inci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılıp yapılmayacağı tartışılarak sonucuna göre davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3. Dosyanın incelenmesinde, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından davacının sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri talebi yönünden hesap raporu alındığı, bilirkişi hesap raporunda davacının toplam 624.803,50 TL sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı, 1.471,50 TL bakıcı gideri talebi hakkı olduğu açıklanmıştır.

İtiraz Hakem Heyeti tarafından davacı yolcu ile sigortalı araç sürücüsünün arkadaş olduklarına dair ifadeleri dikkate alındığında davacının yolcu konumunda bulunduğu araçta hatır için taşındığının kabulü ile davacı aleyhine hatır taşıması nedeniyle %20 oranında indirim yapılmasına karar verilmiş, indirimlerin bilirkişi raporunda hesaplanan toplam tazminat üzerinden değil, davalı ... şirketinin poliçe limiti olan 410.000,00 TL üzerinden yapılması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 329.177,20 TL tazminata hükmedilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Şu halde, İtiraz Hakem Heyetince hatır taşıması indiriminin davalı ... şirketinin poliçe limitinden değil, bilirkişi raporu sonucu belirlenen gerçek zarar üzerinden yapılarak (davalı ... şirketinin poliçe teminat limiti gözetilerek) sonuca gidilmesi gerekirken, poliçe limitinden hatır taşıması indirimi yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) ve (3) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,