Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16382 K.2025/8938

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. Adana Vergi Dairesinin 22.01.2014 tarihli yazısı ile dava dışı ... Tem. Gıda ve Taş. A.Ş.'nin kurumla yapmış olduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet işi ile ilgili işler nedeniyle ücret ve ücret sayılan ödemelerden dolayı 1.139.307,41 TL vergi borcu bulunduğunun bildirildiğini, dava dışı ... Tur. Tem. Gıda ve Taş.

A.Ş.'nin davacı üniversitenin temizlik ve sair hizmet işlerini ihale ile üstlenen firma olduğunu, firmanın davacı idareye karşı taahhüt ettiği edim (hizmet yüküm) henüz devam etmekte iken davalı idarece dava dışı şirketten olan vergi alacaklarının tahsili amacı ile davacı idare nezdindeki kesin teminat mektuplarının nakde tahvil edilerek vergi borcunu karşılayacak kadarının vergi dairesine ödenmesini temin amacı ile haciz yazısı tebliğ edildiğini,

oysa haciz talep tarihi itibariyle borçlu şirket veya külli halefi firmalarca taahhüt olunan hizmet işlerinin henüz tamamlanmamış olması nedeni ile davalı vergi dairesinin teminat mektuplarının nakde tahvilini talep hakkının bulunmadığını belirterek davacı üniversitede ... Tem. Gıda ve Taş. A.Ş'nin 3.028.274 TL tutarında bir mal, hak ve alacağının bulunmadığının tespitine, davalı ... Bakanlığına borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Hazinesi vekili cevap dilekçesinde; davacıya tebliğ edilen haciz ihbarnamesine yasal süre içinde itiraz edilmediğini, yasal süre içinde menfi tespit davası açılmadığını, 1 yıl içerisinde açılması gerektiğini, süresi içerisinde itiraz edilmediğinden davaya konu alacağın davacı kurum nezdinde bulunduğunu ve ödeme yükümlülüğünün kesinleştiğini, 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesi uyarınca menfi tespit davası açılması halinde belirli bir teminatın tahsil dairesine ibraz edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ... Üniversitesinin dava dışı ... Turizm Temizlik A.Ş. ile hizmet alım işi sözleşmesi yaptığı, işçilerin olası prim borçları vs. için üç adet teminat mektubu aldığı, dava dışı ... Turizm Temizlik Şirketinin vergi borcu nedeniyle davaya konu ...

Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 07.03.2014 tarih ve ... sayılı haciz ihbarnamesinin gönderilmesi üzerine davacının teminat mektubu aldığı bankaya yönelttiği nakde çevirme talebinin reddi üzerine bu menfi tespit davasını açtığı, haciz bildirisinin tebliğ tarihinin 14.03.2014 olduğu, davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, dava dışı ...

Turizm Temizlik A.Ş'nin işi süresinde ve eksiksiz yerine getirdiği, sözleşme bitiş tarihinin 31.12.2013 olduğu, davacıdan alacağı olmadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile, dava dışı ... Turizm Tem. Gıda ve Taş. A.Ş.nin ödeme emrinin tebliği tarihi itibariyle davacıda hak ve alacağı bulunmadığının tespiti ile davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava dışı ... Turizm Temizlik AŞ’nin, davacı kurumdan almış olduğu ihale nedeniyle, davalı kurumdan herhangi bir alacağı olmadığının tespit edildiği, bu haliyle dava konusu edilen alacağın varlığına gerekçe olarak gösterilen teminat mektuplarının dahi davacı kurum nezdinde bir alacağın doğmasına imkân vermeyeceği, davacı tarafa haciz bildirisinin 14.03.2014 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmakla davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava değerinin 3.028.274,00 TL olarak açık ve net bir şekilde belirtilmek suretiyle davanın açıldığını, haklı görülerek davanın kabulüne karar verildiğini, dava vekillerce takip edilmesine karşın vekalet ücretine hükmedilmemesinin, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Yönetmeliğine aykırılık teşkil ettiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; 6183 Sayılı Yasanın 79/4. maddesi gereğince menfi tespit davasının 1 yıl içerisinde açılması gerektiğini, 07.03.2014 tarihli haciz bildirisinin tebliğinden itibaren 1 yıl içerisinde iş bu dava açılmadığından davanın zamanaşımı/hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, davacının 6183 Sayılı Yasa kapsamında borcunun olmadığını ispat edemediğini, davacı tarafından haciz ihbarnamesine süresi içerisinde bir itiraz yapılmadığından, davaya konu alacağın davacı uhdesinde kalmış olup, davacı tarafın ödeme yükümlülüğü ve Vergi Dairesi tarafından yapılan haciz işlemlerinin kesinleştiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre açılmış menfi tespit davasıdır.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, 2547 sayılı Yasanın 56/b maddesi gereğince davacıdan harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 13/J maddesi uyarınca davalıdan harç alınmamasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,