Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16400 K.2023/6931

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 27.08.2011 tarihinde davacının imam nikahlı eşinin kendi kusuruyla sebebiyet verdiği kaza sonucu vefat ettiğini, her ne kadar destek ile davacı arasında resmi nikah söz konusu değilse de imam nikahlı eşinin destekten yoksun kalma tazminatı alma hakkının olduğunu, desteğin kullanmış olduğu olaya karışan aracın trafik poliçesinin davalı tarafından yapıldığını,

dava tarihi itibariyle davalı sigorta şirketinin poliçe limiti ve nispetinde hükmedilecek tazminattan sorumlu olduğunu belirterek açılan belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsili ile dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, miktar artırım dilekçesi ile talebini 200.00,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı, yetki ve husumet itirazı ile birlikte kazanın murisin kendi kusurundan kaynaklandığından dolayı davacıya ödeme yapılmayacağının bu nedenle davanın reddinin gerektiği aksi durumda da davacının imam nikahlı olduğunu ispatlaması gerektiğini, ayrıca poliçe limiti ile sorumlu olduklarını faizin dava tarihinden ve ıslah olur ise ıslahtan itibaren yasal faiz olarak talep edebileceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının desteğinin meydana gelen trafik kazasında hayatını kaybetmesi nedeni destekten yoksun kaldığının belirlendiğini, desteğin kullandığı aracın zorunlu trafik sigortasının davalı şirket tarafından düzenlemesi nedeni ile sorumluluğunun doğduğunu açıklayarak davanın kabulü ile 200.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; düzenlenen tarihsiz hesap bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, davacının, müteveffa ... ile 18.08.2009 tarihinden sonra aynı evde yaşadığını ispat etmesinin gerekmekte olduğunu ve ispat edemiyor ise davanın reddi gerektiğini, dosyada resmi belgelerle bu durumun ispat edilemediği halde kabul kararı verilmesinin yerinde olmadığını, murisin aracı kullanırken kendisinin tam kusuru ile meydana gelen kazada ölmesi sebebiyle açılacak davalarda zamanaşımı süresinin 8 yıl olduğunu ve kaza tarihinin 27.08.2011 olduğu gözetildiğinde zamanaşımı süresinin 27.08.2019 tarihinde dolduğu ve ıslahın zamanaşımı süresi dolduktan sonra yapılmış olduğunu savunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaza tarihi itibari ile henüz 15 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı, davacının destek ile aralarında fiili ve düzenli bir birlikteliğin varlığının kabul edildiği, desteğin kaza tarihinde annesinin hayatta olduğu anlaşılmakla, anne için pay ayrılmadan hazırlanan hesap raporunun hatalı olduğu,

davalının bu yöndeki istinaf başvurusunun kabulü gerektiği anlaşılmakla davalının istinaf başvurusunun kısmen kabul, kısmen reddi ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulü ile 190.795,35 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 27.08.2011 tarihli trafik kazası sonucu resmi nikahsız eşin destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52, 53 ve 55 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89 ve 90 ıncı maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Tarafların hayatlarını ömür boyu birleştirme niyetiyle gerçekleştirdikleri hukuki nitelikli evlilik sözleşmesi olmaksızın evlenme vaadiyle yaşadıkları birliktelik evlilik dışı birliktelik olarak adlandırılmaktadır.

Evlilik sözleşmesi olmaksızın birlikte yaşayan nikahsız eşin, desteğin ölümü ile nikahlı eş gibi, yaşama yaşının sonuna kadar ve özellikle yaşı, sosyal durumu, yaşadığı ortam ve aile bağları gibi nedenlerle, desteğin evinde yaşamını sürdüremeyeceği hususunun kabulü gerekmektedir.

Nikahsız eşin, güçlü olmayan aile bağı nedeniyle müşterek haneyi terk edeceği, kendisine yeni bir yaşamı tercih edeceği üstün olasılık içinde olmakla, bakım ihtiyacının nikahlı eşte olduğu gibi bakiye ömrün sonuna kadar devam etmesi ihtimalinin zayıf olması varsayımının göz önünde tutulması gerekmektedir.

Şu halde mahkemece yukarıdaki açıklamalar ışığında 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51-52 nci maddeleri gereğince belirlenen tazminattan, hak ve adalete uygun bir miktar indirim yapılması gerekirken bu hususun gözetilmemiş olması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

24.05.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Somut olayda davacı resmi nikahsız eş, 27.08.2011 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu desteğin ölümü nedeniyle desteğin kullandığı aracın trafik sigorta poliçesini düzenleyen sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı talep etmiş; Bölge Adliye Mahkemesince yeniden kurulan hükümde davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 55 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Destekten yoksun kalma zararları ile bedensel zararlar, bu Kanun hükümlerine ve sorumluluk hukuku ilkelerine göre hesaplanır. Kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri ile ifa amacını taşımayan ödemeler, bu tür zararların belirlenmesinde gözetilemez; zarar veya tazminattan indirilemez. Hesaplanan tazminat, miktar esas alınarak hakkaniyet düşüncesi ile artırılamaz veya azaltılamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.

6098 sayılı Kanun'un 51 ve 52 nci maddelerinde sayılan şartlar gerçekleşmeden hâkimin takdir yetkisini kullanarak tazminatta hakkaniyet indirimi adı altında indirim yapmasını gerektirecek kanuni bir düzenleme bulunmadığı gibi, yukarıda açıklanan 55 inci maddede hâkimin keyfi indirim yapması yasaklanmıştır.

Diğer taraftan desteğin tazminat talep eden kişi ile arasında fiili, düzenli ve sürekli bir bakım ilişkisinin varlığı ve destek yaşamış olsaydı hayatın olağan akışı içinde bu bakım ilişkisinin devam edeceğinin ispatı yeterlidir. Ayrıca kişiler arasında mirasçılık ilişkisi, resmi nikah ilişkisi aranmamaktadır.

Fiili, düzenli ve sürekli bir bakım ilişkisi içinde karı koca olarak yaşadığı ispat edilen kişilerin nikahlı ya da nikahsız oluşlarına göre evliliği sürdürüp sürdürmeyeceği varsayımına dayalı olarak indirim yapılması, destekten yoksun kalma tazminatının özüne de uygun değildir.