Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16428 K.2023/2097

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara davacı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacının itirazının kabulüne karar verilmiştir.

... kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 21.08.2018 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında, davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu araçta yolcu olan davacının yaralandığını belirterek, belirsiz alacak olarak 5.100,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini 100.729,60 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zamanaşımı defini ileri sürdüklerini, maluliyetin tespiti için yönetmeliğe göre 12 ay geçmesi ve tekrar muayene edilerek ATK'dan maluliyet raporu alınması, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1.8 teknik faiz esas alınarak hesap yapılması, kusur oranının tespiti, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması, faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olması, vekalet ücretinin AAÜT tarifesi uyarınca belirlenen tuıtarın 1/5 i oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen tarih ve sayılı kararı ile; ''.. sunulan raporun yönetmeliğe uygun düzenlenmediği '' gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B.İtiraz Sebepleri Davacı vekili itiraz dilekçesinde; dosyaya sunulan raporun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre düzenlediğini belirterek, ... kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

...'nin yukarıda belirtilen kararı ile; ''.. kazanın 21.08.2018 tarihinde meydana geldiği, başvuru tarihinin 31.05.2019 tarihi olması karşısında zamanaşımı definin yerinde olmadığı, 10.04.2019 tarihli maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmeliğe göre düzenlendiği, tek taraflı kazada yolcu olan davacının kusurunun bulunmadığı, belgeye dayalı olmayan tedavi giderlerinden, geçici iş göremezlik giderinden de TBK 54. Madde gereği davalının sorumlu olduğu, başvuruya konu kazanın iş kazası niteliğinde olmadığı, başvuranın emniyet kemeri takıp takmadığına ilişkin kaza tespit tutanağında belirsiz olarak işaretli olduğu,

aksine de delil bulunmadığından zararın artmasına sebep olacak eyleminin bulunmadığı, davalı ... şirketinin davacı ile olan son yazışma tarihi olan 09.05.2019 tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası olan 22.05.2019 tarihinde temerrüde düştüğü '' gerekçesiyle davacı vekilinin itiraz başvurusunun kabulüne ... kararının kaldırılarak yeni hüküm kurulmasına, başvurunun kabulü ile 100.729,60 TL'nin 09.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

...'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; yasanın emredici hükmünün aksinin uygulanabilmesi için yeni bir yasal hükmün mevcudiyeti gerektiğini, tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği ve resen dikkate alınacak nedenlerle ... kararının bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun usulden reddi, aktüer hesabının 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe gire poliçe genel şartları hükümlerine göre yapılması, kusur durumunun tespiti, maluliyet oranının tespiti hususunda ATK'dan rapor alınması, hatır taşıması indirimi yapılması, vekalet ücretinin AAÜT tarifesi uyarınca belirlenen tuıtarın 1/5 oranında olması gerektiği ve resen dikkate alınacak nedenlerle ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) poliçesi ile teminat altına alınan araçta yolcu olan davacının meydana gelen tek taraflı trafik kazasında yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir

2. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17. md. ve 19.01.2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6. maddesi ile Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin 13. fıkrasına "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir" hükmü eklenmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin (AAÜT) 17/2. maddesinde ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir" düzenlemesi yapılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16. maddesinin (13) numaralı fıkrasının uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi ve AAÜT'nin 17. maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, maktu vekalet ücretinin altında kalacak biçimde eksik vekalet ücretine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3. Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 818 sayılı BK'nın 43. (6098 sayılı TBK’nın 51.) maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hakim tazminattan mutlaka indirme yapmak zorunda değilse de bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi gerekir.

Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir.

Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.

Ayrıca hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi, indirim yapacak ise de Dairemizin uygulamalarına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapması gerekmektedir.

Somut olayda, davalı vekili cevap dilekçesinde olayda hatır taşıması olduğunu savunmuştur. Davacı yolcu konumundadır. Soruşturma dosyasındaki ifade tutanaklarına göre, davacının arkadaşı ile birlikte otostop çekmek suretiyle daha önceden sürücüsünü tanımadıkları sigortalı araca bindikleri anlaşılmakla, meydana gelen kaza nedeniyle olayda hatır taşıması bulunduğunun kabulü ile davalı aleyhine hükmedilen tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken yanılgılı gerekçeyle karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeple davacı vekilinin, (3) numaralı bendinde açıklanan sebeple davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde davacı ve davalıya iadesine,