Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16432 K.2023/2522

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen ... kararı hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 4. Hukuk Dairesince bozma kararı verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; itirazın reddine karar verilmiştir.

... kararı davacı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre,temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 19.06.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davalı nezdinde Ailem Güvende Sigorta Poliçesi ile sigortalı muris ... 'un vefat ettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik toplam 70.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddini, murisin aşırı alkollü olması nedeniyle talebin ferdi kaza sigortası genel şartları gereği teminat dışı olduğunu, murisin diğer mirasçıları tarafından da sigorta tahkim komisyonuna başvuru yapıldığını, ödenecek tazminat tutarının her bir mirasçı için eşit olması gerektiğini, AAÜT gereğince belirlenecek vekalet ücretinin beşte birine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile vefat edenin aşikar alkollü olması sebebiyle zararın teminat dışı kaldığı gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiş; ... kararına karşı davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 01.03.2022 tarih 2021/9306- 2022/3637 sayılı kararı ile ''...somut olayda meydana gelen kazaya ilişkin dosya kapsamında Edirne 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/254-2017/517 sayılı dosyasına ait gerekçeli karar bulunmaktadır.

Gerekçeli karar içeriğinde; ''Adli Tıp Kurumunun 15/09/2017 tarihli raporunda sanık sürücünün far ışığı altında seyri esnasında görüş alanını kontrol altında bulundurması, mahal şartlarını dikkate alarak seyredip taşıt yolun girmiş olan yaya nedeniyle etkili fren tedbiri alması gerekirken almaması nedeniyle tali, ölen yayanın ise asli kusurlu, sanık müdafiinin ölenin alkollü olduğuna ve kusura ilişkin savunmalarına itibar edilmeyerek ATK raporu hükme esas alınmıştır'' denilmiş ve verilen karar istinaf sonucu düzeltilerek istinaf talebi esastan reddedilmiştir.

Bu halde İtiraz Hakem Heyetince ceza mahkemesi dosyası getirtilerek davacı murisinin kazada vefat etmesinde alkolün etkili olup olmadığı ve sonucunda davacının talebinin poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekirken, sadece davacı murisinin 162 promil alkollü olması ve kazada asli kusurlu olduğu gerekçesiyle talebin teminat dışında olduğuna karar verilmesi yerinde görülmediği '' gerekçesiyle ... kararı bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ''...davacı murisinin belirgin olan sarhoşluğunun bulunduğu, bu hususun Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları gereği teminat dışı olduğu'' gerekçesiyle davacının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın bozma ilamına aykırı olduğunu, bozma gereği işlem yapılmadığını, murisin alkollü olmasının kazada mühasıran etkili olup olmadığına dair rapor alınması ve bilirkişi ücretinin ispat yükü kendisinde olan davalı tarafından karşılanması gerektiğini belirterek ... kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... ile davacı murisi arasında düzenlenen ferdi kaza sigortasından kaynaklı vefat teminat bedeli istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 370 inci maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1507 inci maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

İtiraz Hakem Heyetince uyulmasına karar verilen bozma ilamında ''ceza mahkemesi dosyası getirtilerek davacı murisinin kazada vefat etmesinde alkolün etkili olup olmadığı ve sonucunda davacının talebinin poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekirken, sadece davacı murisinin 162 promil alkollü olması ve kazada asli kusurlu olduğu gerekçesiyle talebin teminat dışında olduğuna karar verilmesi yerinde görülmediği'' belirtilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozma ilamına uyulduğu belirtilmiş ise de, bozma ilamının gereği tam olarak yerine getirilmemiştir. Şöyle ki; bozma sonrası yapılan yargılamada ceza mahkemesi dosyası getirtilmeden bozma öncesi verilen kararda olduğu gibi davacı murisinin aşikar sarhoşluğu sonucu vefat ettiği, talebin Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartları gereği teminat dışı olduğu gerekçesiyle dava reddedilmiş ise de varılan sonuç doğru değildir.

Sigortalı murisin diğer hak sahibi olan ...'in davacı olduğu hakem heyeti dosyasının temyiz incelemesi sonucu Dairemizin 09.12.2021 tarihli 2021/6380-2021/10094 sayılı kararında da belirtildiği üzere;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 1507 nci maddesinde; “Kaza sigortası, belli bir prim karşılığında, sigortalının uğrayacağı kaza sonucu ölüm, geçici veya sürekli sakatlık ya da işgöremezlik hâlleri için sigorta teminatı sağlar. Ölüm, ani olarak veya kaza tarihinden itibaren en çok bir yıl içinde gerçekleşmiş ise sigorta bedeli sigorta ettirene yahut onun tarafından belirlenmiş kişiye; geçici ve sürekli sakatlık veya işgöremezlik hâllerinde ise sigortalıya ödenir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.

Ferdi kaza sigortaları, can sigortası türlerinden olup meblağ sigortası olması itibariyle de ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesini gerektirir. Uyuşmazlık halinde bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin, tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlarının 4 üncü maddesinde kaza olarak sayılamayacak haller belirlenmiş ve (d) bendinde; “Aşikar sarhoşluğun, sigortanın şumulüne giren bir kazanın icap ettirmediği ahvalde uyuşturucu madde kullanmanın, ilaç ve zararlı madde almanın” şeklinde düzenleme getirilmiştir.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden; davalı ... ile davacının murisi ... arasında ferdi kaza sigortası düzenlendiği, poliçe kapsamında ani gelişen kaza sonucu sigortalının vefatı halinde hak sahibi mirasçılarına defaten ödeme yapılması gerektiği, vefat edenin kanında 162 mg etanol bulunduğu, kaza tespit tutanağında dava dışı araç sürücüsü ve davacının murisinin kusurları sebebiyle olayın vuku bulduğu, olay sebebiyle yapılan ceza yargılamasında alınan Adli Tıp Kurulu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığı raporunda; muris yayanın asli ve araç sürücüsünün tali kusurlu olduğunun tespit edildiği dikkate alındığında olayın murisin aşikar alkollü olması sebebiyle gerçekleşmediği anlaşılmaktadır.

Şu halde; İtiraz Hakem Heyetince yukarıda izah edilen açıklamalar, yasal düzenleme ve genel şartlarda yer alan kaza olmayacak haller dikkate alınarak, davacının babasının kanındaki alkol oranının kazanın oluşumunda münhasıran etkili olmadığına göre poliçe kapsamında davacının talebinin değerlendirilmesi için kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümününde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın, İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,