Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16596 K.2023/6407

in istinaf başvurusunun esastan kabulüne, davalı Çağlayan Soğutma San. ve Tic. Ltd. Ştiv vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine

İLK DERECE MAHKEMESİ

Konya 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2017/163 Esas 2021/343 Karar

Taraflar arasındaki trafik kazasından kaynaklanan maddi zararın giderilmesi istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ...Soğutma San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalı ...Soğutma San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 12.03.2009 tarihinde yolcu olduğu ve davalılardan ...Soğutma San. ve Tic. Ltd. Şti. ait, davalılardan ...’ in sürücüsü olduğu aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında yaralandığını ve malul kaldığını, belirterek açılan belirsiz alacak davasında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 50.000,00 TL manevi tazminatın ve 50,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek müteselsil tahsilini talep etmiş; 04.06.2021 tarihinde geçici iş göremezlik tazminatı talebini 3.314,10 TL’ ye, sürekli iş göremezlik tazminatı talebini 126.644,21 TL’ ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı ile müvekkilinin arkadaş olduğunu, birlikte Konya' dan Düzce iline seyahat etmeyi kararlaştırdıklarını, aracın diğer davalı ...Soğutma Ltd.

Şti. adına kayıtlı olduğunu, müvekkilinin aracın sahibinin kim olduğunu bilmediğini, tanımadığını, yola çıkmadan önce davacının uzun yol tecrübesinin olmadığını, uykulu olduğunu söylediği, bunun üzerine müvekkilinin davacının talebi üzerine aracı kullandığını, Cihanbeyli ilçesinde tek taraflı kazaya karıştığını, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin bir kusurunun bulunmadığını, aracın başka bir araca çarpmadığını, tamamen saatin gece olması ve kavşaktaki çalışma ile ilgili etrafta bir uyarı tabela bulunmaması nedeni ile kazanın meydana geldiğini, davacı tarafın emniyet kemeri takmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ...Soğutma San. Ve Tic. Ltd. Şti. cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maddi tazminat talebinin kabulüne, 3.314,10 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 126.644,21 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; her iki davalı için ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili için de hükmedilen manevi tazminat miktarının çok düşük olduğunu, hesaplanan yargılama giderinin de yapılan yargılama giderinin altında ve red kabul oranına göre daha yüksek olması gerektiğini, müvekkilinin maddi tazminat alacağının daha yüksek olması gerektiğini, yapılan hesaplamaya itirazlarının bulunduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davacının alacağının zamanaşımına uğramasından dolayı davanın reddine kararı verilmesi gerekirken bu hususun dikkate alınmadığın, somut olayda hatır taşıması mevcut olduğunu, bu nedenle maddi tazminattan indirim yapılması gerekirken bu hususun dikkate alınmadığını, hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu, davacı tarafın yıllardır herhangi bir işte çalışmadığını ve gelirinin olmadığını, müvekkilinin de sanayide asgari ücretle çalışan bir işçi olduğunu, hükmedilen tazminatı ödeyecek maddi güce sahip olmadığını, hükme esas alınan raporun da usul ve yasaya aykırı olduğunu, hesaplamanın hatalı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ...Soğutma San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde; Yerel Mahkemece kazaya karışan üçüncü kişilerin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufta bulunup bulunmadığı konusunda yeterli araştırma yapılmadığını, aracın müvekkili şirketin himayesinde ve mahiyetinde olmadığını, müvekkili şirketin fiili hakimiyetinin de bulunmadığını, davacı araç ile diğer davalıya geldiğini, davacının müvekkili şirketin çalışanı olmadığını, ayrıca gerekçeli karardaki olay anlatımında kazada bir hatır taşıması olduğunun da açık olduğunu, bu hatır taşımasına dair bir indirim yapılmadığını, yapılan tazminat hesaplamasının da bu nedenle yanlış olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı dosya kapsamından davalının açılan davaya süresinde cevap vermediği ve dolayısıyla işletenlik itirazında bulunmadığı, bu itibarla, süresinde cevap dilekçesi verilmediğinden davalı yönünden, dava konusu vakıaların inkar edilmiş sayılacağı, yeni vakılar ileri sürülemeyeceği,

bu kapsamda beyan sayılan istinaf dilekçesindeki "işletenlik sıfatına itirazı" ile ancak yine bu cevap dilekçesinde ileri sürülebilecek "hatır def'i"si bakımından 'savunmanın genişletilmesi ve değiştirilmesi yasağı' ile HMK 357/1 kapsamında inceleme konusu yapılması mümkün bulunmadığından ve ayrıca bu hususun resen nazara alınması gereken kamu düzenine ilişkin de olmadığı, buna yönelik itirazın da incelenmesinin mümkün bulunmadığından davalı şirketin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği,

her iki davalıya karşı manevi tazminat talebinin kısmen ret gerekçesi aynı olduğundan manevi tazminat yönünden davalılar lehine iki ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğundan davacının sadece bu yöne ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne karar verildiği, somut olayda davacı ile davalının yakın arkadaş oldukları, kazaya karışan araçla birlikte seyahate gittikleri, yine bu şekilde birlikte seyahat esnasında kazanın meydana geldiği,

bu hâlde davacının hatır için taşındığı anlaşılmakla, süresinde geçerli hatır definde bulunan davalı ... lehine % 20 oranında indirim yapılması gerekirken, bu konuda herhangi bir değerlendirme ve gerekçe içermeyen karar ile aksi yönde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, davalı ... vekilinin buna ilişkin itirazının kabulü ile hükmedilen geçici ve sürekli maluliyet tazminat miktarından % 20 oranında yapılan indirim sonucunda 2.651,28 TL geçici iş göremezlik.

101.315,37 TL sürekli iş göremezlik tazminatına hükmedilmesi gerektiği davalı ...'nin sadece hatır taşımasına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, karar verildiği gerekçesiyle; davalı şirketin istinaf başvurusunun esastan reddine davacı ve davalı ...'in İstinaf başvurularının kısmen kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) nci alt bendi uyarınca İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, davacının maddi tazminat talebinin kabulüne, 3.314,10 TL geçici iş göremezlik tazminatı,

126.644,28 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek müteselsil tahsiline, (davalı ...’ in geçici iş göremezlik tazminatı olarak 2.651,21 TL’ dan, sürekli iş göremezlik tazminatı olarak 101.315,37 TL’ dan sorumlu olacak şekilde) manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 30.000,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek müteselsil tahsiline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuş, davalı ...Soğutma San. Ve Tic. Ltd. Şti vekili ise katılma yoluyla temyiz talebinde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; tazminat hesabının hatalı olduğunu, hesaplamada TRH-2010 tablosunun kullanılması gerektiğini, manevi tazminat miktarının çok düşük kaldığını, yargılama giderlerinin doğru hesaplanmadığını, davacının daha çok gider yaptığını, belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ...Soğutma San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde, kazanın davalı şirketin işinden, iş ilişkisinden, iş yapması dolayısıyla işletmesinden kaynaklanmadığını, sorumluluğu bulunmadığını, kusura ilişkin raporun bu yönden eksik olduğunu, aracın müvekkili şirketin fiilen hakimiyetinde olmadığını, işleteni olmadığını, bu husustaki delillerinin toplanmadığını, somut olayda hatır taşıması bulunduğunu bu nedenle hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, ödeme tarihi itibariyle hesap yapılırken hatır taşıması indirimi yapılarak hesap yapılsa idi, yapılan ödemenin yeterli olacağının görüleceğini, belirterek kararı temyiz etmektedir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; tek taraflı trafik kazasında davacı yolcunun, araç sürücüsü ve maliki olan davalılara yönelik geçici iş göremezlik tazminatı, sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 ve 56 ncı maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90 ve 91 inci maddeleri,

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekili ve davalı ...Soğutma San. Tic. Ltd. Şti. vekilince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Davacı vekili ve davalı ...Soğutma San. Tic. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacı ve davalı ...Soğutma San. Tic. Ltd. Şti.'ye yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,