Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16747 K.2025/165

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın 25.01.2022 tarihinde karıştığı çift taraflı kaza sonucu müvekkillerinin oğlunun vefat ettiğini, davacıların destekten yoksun kaldığını belirterek tahkikat sonucunda destekten yoksun kaldığı miktarın kesin olarak belirlenmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere müvekkili ...... için 20.000 TL, müvekkili ........,

için 20.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 25.01.2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 08.08.2022 tarihli talep artırım dilekçesiyle talebini müvekkili ..... için 265.576,43 TL, müvekkili....... için 234.423,56 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe üzerinde ölüm/sakatlık halleri için kişi başına teminat limiti ile azami 430.000,00 TL olarak sınırlandırıldığını,

dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine tevdi edilerek kusur durumunun netleştirilmesi gerektiğini, hesaplamalarda TRH Kadın ve Erkek Mortalite Tablolarının, teknik faiz oranlarının kullanılması gerektiğini, başvuranın kaza tarihinden itibaren faiz isteminin haksız ve mesnetten yoksun olduğunu, faiz türünün yasal faiz olması gerektiğini, başvuran lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekalet ücretinin beşte biri oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "başvuru sahibi .......'ın tazminat talebinin kabulü ile, 265.576,43 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 02.03.2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte başvuru sahibine ödenmesine, başvuru sahibi .......'ın tazminat talebinin kabulü ile, 234.423,56 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 02.03.2022 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte başvuru sahibine ödenmesine" karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kusura ilişkin bilirkişi raporunun, ayrıntılı ve denetime elverişli olarak dosya kapsamına ve olayın oluş şekline uygun düzenlenmiş olduğu, hesap raporunda, TRH 2010 Tablosu, progresif rant yöntemi uygulanarak hesaplama

yapılmasının Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu, raporda başvuranların TRH 2010 Tablosuna göre muhtemel ömürleri de dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, hatır taşıması defi olup, cevap dilekçesinde ileri sürülmediğinden, hatır taşımasına ilişkin itirazların reddine karar verildiği, aktüer raporunda, ........ için 338.223,48 TL, ....... için 383.170,46 TL destek tazminatı hesaplandığı, toplam tazminat miktarının poliçe limitini aşması nedeniyle garameten paylaşım yapılarak ........, için 234.423,56 TL, ....... için 265.576,43 TL destek tazminatı hesaplandığı,

Uyuşmazlık Hakem Heyetince, destek, alkollü sürücünün aracına bilerek bindiğinden %20 müterafik kusur indirimi yapılması gerekmekte ise de indirimin garameten paylaşım yapılmadan belirlenen tazminat miktarından yapılması gerektiği, sonucun bu sebeple değişmeyeceği gerekçesi ile garameten yapılan paylaşımla belirlenen miktarın kabulüne karar verilmesinin doğru olduğu gerekçesiyle itiraz başvurusunun reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine tevdi edilerek kusur durumunun netleştirilmesi gerektiğini, ......plakalı araç sürücüsü .........’in Karayolları Trafik Kanununun 57/c-2 maddesinde düzenlenen "Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise motorlu araçlardan soldaki sağdan gelen araca geçiş hakkını vermek zorundadırlar." hükmünü ihlal ettiğini, 84/h maddesinde düzenlenen kavşaklarda geçiş önceliğine uymama nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğunun açık olduğunu, çelişkiyi gidermek için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden kusur raporu alınması gerektiğini belirtmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölen yolcunun desteğinden yoksun kalan davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Dosyanın incelenmesinde; dosya içerisinde bulunan Kaza Tespit Tutanağında sigortalı araç sürücüsünün KTK 52/1-a ve 84/1-g maddelerini ihlal ettiğinin tespit edildiği, ceza soruşturması sırasında alınan 30.05.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda kazaya karışan dava dışı araç sürücüsü.......'nin kırmızı fasılalı ışıkta durmayarak ve kontrolsüzce kavşağa çıkarak bu kazaya sebebiyet verdiği için Karayolları Trafik Kanunu'nun 84-h ve aynı kanunun 47/1-b maddelerinde düzenlenen kuralları ihlal ettiğinden %75 oranında asli kusurlu,

davalı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün KTK 52/1-a kuralını ihlal ettiğinden %25 tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince dosyaya alınan 05.08.2022 tarihli kusur raporunda davalıya sigortalı araç sürücüsünün KTK 52/1-a ve aynı kanunun 84/1-g maddeleri gereğince %100 asli kusurlu olduğunun belirlendiği, kazaya karışan diğer araç sürücüsünün kendi istikametine göre karşı yönden gelen araçların şeridine geçen araç nedeniyle tedbir ve kural ihlali olmadığından kusursuz olduğu, kusur atfedilecek başka bir kişi ya da kuruluş bulunmadığının belirtildiği,

Uyuşmazlık Hakem Heyetince dosyaya alınan kusur raporuna itibar edilerek, davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada %100 kusurlu olduğunun kabulü ile hüküm kurulduğu, davalı vekilinin kusura yönelik itirazının İtiraz Hakem Heyetince reddedildiği anlaşılmaktadır.

Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda, sigortalı araç sürücüsünün 25.01.2022 tarihli ifadesinde geçen ve kazaya sebebiyet verdiğini beyan ettiği, dosya içerisinde bulunan 17.02.2022 tarihli araştırma tutanağı ile plakası tespit edilen ve ......Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/1332 soruşturma numaralı dosyasında alınan 30.05.2022 tarihli bilirkişi ek raporunda %75 asli kusurlu olduğu belirlenen dava dışı araç sürücüsünün kazaya etkisi olup olmadığı değerlendirilmemiş, bu haliyle raporlar arasında çelişki meydana gelmiştir.

Yargılama makamlarınca çelişkili raporlardan birine neden itibar edildiği, diğer raporun neden tercih edilmediği gerekçelendirilmeli veya her iki rapor arasındaki çelişkiyi gideren üçüncü bir rapor alınmalıdır.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince, dosyanın konusunda uzman bilirkişi kuruluna tevdii ile kaza tespit tutanağı ve tüm dosya kapsamı ile oluş şekline göre olaydaki kusur oranlarının duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti ile kusura ilişkin raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek yeni bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

3-6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi uyarınca emniyet kemeri takılması zorunluluğu bulunan araçlardan biri de otomobildir.

Desteğin emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; davalıya sigortalı araçta yolcu konumunda bulunan desteğin, kaza esnasında emniyet kemerini takmadığı davalıya sigortalı araç sürücüsü ........ın Kahramanmaraş 8. Asliye Ceza Mahkemesinin 23.09.2022 tarihli 2022/202 Talimat sayılı duruşmasındaki beyanı ve desteğin ölüm sebebinin trafik kazası sonrası gelişen kafa ve genel beden travmasına bağlı iç organ harabiyeti olması nedeni ile sabittir.

Buna göre; desteğin emniyet kemeri takmaması nedeniyle zararın artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR