Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/16795 K.2023/1957

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun reddine karar verilmiştir.

Karara davacılar vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacılar vekilinin itirazının reddine karar verilmiş, temyiz incelemesi sonucunda Dairece ... kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

... kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı araç sürücüsü destek ... 'nın 12.10.2014 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası neticesinde vefat etmesi nedeniyle müvekkillerinin müşterek çocukları müteveffanın desteğinden yoksun kaldığını beliterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı anne ve baba için ayrı ayrı 5.001,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; yargılama sırasında bedel artırım dilekçesi ile talebini ... yönünden 58.995,93 TL ve yönünden 69.870,58 TL olmak üzere toplam 128.866,51 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müteveffanın eşine 112.805,47 TL tutarında ödeme yapıldığını ve teminat miktarının bu miktarda azaldığını, müteveffanın kendi kusuru ile ölümüne sebebiyet verdiğini, bu nedenle davacıların destek tazminatı talep etme haklarının bulunmadığını, üçüncü kişi sayılmış olsalar bile davacıların kanuni mirasçı olmalarından dolayı alacaklı ve borçlu sıfatının birleştiğinı ve tazminat haklarının doğmadığını, destek sürücünün emniyet kemeri kullanmadığının tespit edilmesi durumunda müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, avans faizi talebinin yerinde olmadığını ve başvuran lehine tam vekalet ücreti isteminin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; desteğin %100 kusuru ile meydana gelen kazadan dolayı davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkı olmadığı gerekçesi ile başvurunun reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 25.04.2019 tarih ve 2019/İHK-4796 sayılı kararı ile; dava konusu destekten yoksun kalma tazminatının Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası teminatı kapsamında olmadığı ve ... kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 07.04.2022 tarihli ve 2021/13853 Esas, 2022/7107 Karar sayılı ilamıyla; "...Eldeki dosyada, sigorta şirketine karşı açılan davada Uyuşmazlık Hakem Hakem Heyetince, her ne kadar; davacıların desteği kendi kusuruyla kazaya ve ölüme sebebiyet verdiğinden, davacıların davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunamayacakları gerekçesiyle başvurunun reddine ve İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Davaya konu kaza 12.10.2014 tarihinde meydana gelmiş olup, destek ... 'nın ölümünün kaza sonucu meydana geldiği anlaşılmakla kaza tarihinde yürürlükte olan ve yukarıda açıklanan Yasa ve Genel Şartlar hükümleri ve konuya ilişkin Yargıtayın yerleşiklik kazanan içtihatlarına göre; davacıların talebinin trafik sigortası teminatı kapsamında kaldığı gözetilerek, davacıların davalı ...Ş'den destek tazminatı talep etme hakkı bulunduğundan, İtiraz Hakem Heyetince, davacılar vekilinin itirazının reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir..." şeklindeki gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyularak alınan bilirkişi raporunda PMF Yaşam Tablosu ve progresif rant esasına göre davacıların isteyebileceği tazminat tutarının belirlendiği ve alınan raporun yerleşik Yargıtay içtihatlarına da uygun olduğu gerekçesi ile başvurunun kabulü ile başvuran ... için 58.995,93 TL ve başvuran ... için 69.870,58 TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.07.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre güncel aktüer raporu düzenlenmesi gerektiğini ve davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacıların destek tazminatı isteminin teminat kapsamı dışında olduğunu, bu nedenle başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğini ve davadan önce tüm belge ve bilgiler ile müvekkil şirkete ihbarda bulunulmadığını, bu nedenle başvuru belgesine itibar edilerek müvekkil şirketin 20.07.2018 tarihinden itibaren temerrüde düştüğünden bahisle faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. Trafik kazası sonucu meydana gelen ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ... sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (...) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ... Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacıların hak kazanabileceği destekten yoksun kalma tazminatının tespit edilebilmesi için ... tarafından PMF 1931 Yaşam Tablosu’na göre ve progresif rant yöntemi uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı ve bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davacıların talebi gözetilerek TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ... süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle tazminatın belirlenmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle PMF 1931 Yaşam Tablosu esas alınarak belirlenen tutar esas alınarak yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

2. Bozma neden ve şekline göre, taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan ... kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,