Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/17159 K.2023/3925

Taraflar arasında görülen tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı ...'a ait ... plakalı aracın müvekkili şirkete kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, ...'ın 12.11.2010 günü maliki olduğu araçla Taşova istikametinden Erbaa istikamatine seyir halinde iken karayollarının orta refüj çalışmasında yol üzerinde bıraktığı toprak yığınına çarparak direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, yoldan çıkarak takla atması sonucu ölümlü ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, araçta meydana gelen hasar karşılığı olarak sigortalının mirasçılarına ...

Sigorta AŞ tarafından 23.000,00 TL ödendiğini ileri sürerek mirasçılara ödenen 23.000,00 TL'nin fazlaya ilişkin dava ve hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.425,00 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, ödeme tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini talep etmiş, 23.02.2015 tarihli dilekçesiyle talebini 13.000,00 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

1.Davalı Eko İnş. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; kazaya karışan aracın aşırı hızlı olduğunu, karayolunun yapımının müvekkili şirket ve diğer davalı ... İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti'den oluşan ortak girişim tarafından üstLenildiğini, kazanın meydana geldiği yol yapım işinde müvekkili şirketin söz konusu ortak girişimdeki payının %1 oranında olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı ... İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, açılan davaya konu olayda müvekkili şirketin tamamen kusurlu göstermenin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı şirketin sigortalısının hız limitine uymadan trafiğe açık ve her türlü trafik levha ve işaretlerinin olduğu bir alanda aşırı dikkatsizliği ve tedbirsizliği ile kazaya yol açtığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazanın meydana geldiği yerde yüklenici firmanın mesai saatleri içinde gerekli işaretlemeleri yapıp, yolun tek şeride düşürdüklerini, mesai saatini bittikten sonra yolun tamamen temizlendiğini, konulmuş olan işaretlerin kaldırıldığını, gerekli tedbir alındıktan sonra yolun trafiğe kapatılarak çalışmalara devam edildiğini, kaza anında çalışma yapılmadığını, iki şeridin de trafiğe açık olduğunu, bahse konu toprağın trafik şerit çizgisinin dışında orta refüj hendeğinde olduğunu, trafik akışına engel olmadığını, sürücünün emniyet şeritlerini kullanmayıp sol refüj trafik çizgisinden dışarı çıkarak orta refüje girmesi sonucu kazanın meydana geldiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemece 16.06.2015 tarihli ve 2012/106 Esas, 2015/456 Karar sayılı kararıyla; toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davanın kabulü ile 13.000,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen 10.425,00 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte 2.575,00 TL'sinin ıslah tarihi 04.03.2015'den itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ...Ş. vekili ile davalılar Eko İnş. Tic. Ltd. Şti., ... İnş. Taah. Tic.San. vekili ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 20.09.2018 tarihli ve 2015/15631 Esas, 2018/8038

Karar sayılı kararıyla; "....ceza dosyasında alınan Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesinin 26.09.2012 tarihli raporda dava dışı sürücü ...'ın %30 oranında, davalı ...

İnşaatın %70 oranında kusurlu olduğunun saptandığı, mahkemece kusur incelemesi yaptırılmaksızın ceza dosyasındaki kusur durumuna göre karar verildiği, ceza mahkemesinin kusur durumlarına ilişkin tespitinin, maddi olgu olarak kabul edilemeyeceği, davalı ... ve diğer davalı taşeron Eko İnşaatın meydana gelen kazada kusur durumlarının gözetilmek suretiyle İTÜ trafik kürsüsünden seçilecek bilirkişi heyetinden tarafların kusur durumuna ilişkin ayrıntılı rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiği, kabule göre de mahkemece makine mühendisinden alınan raporda hasar bedeli olarak 13.000,00 TL belirlendiği,

kusur indirimi yapılmaksızın bu miktar üzerinden tazminat kararı verilmesinin hatalı olduğu ...." gerekçesi ile hükmün bozulmasına, davalıların diğer temyiz itirazlarının reddine, davacı ...Ş. vekilinin temyiz isteminin süreden reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 26.11.2020 tarih 2019/209 Esas, 2020/331 Karar sayılı kararı ile davanın kabulü ile 9.100,00 TL'nin davalılar Eko İnş. Tic. A.Ş. ve ... İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... yönünden yargı yolu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 26.11.2020 tarih ve 2019/209 Esas, 2020/331 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 20.10.2021 tarihli 2021/2362 Esas 2021/7148 Karar sayılı kararı ile "...davacının dava dışı ...'ın kullandığı araçta yolcu olarak bulunduğu sırada Taşova istikametinden Erbaa istikametine seyir halinde iken karayollarının orta refüj çalışmasında yol üzerinde bıraktığı toprak yığınına çarparak direksiyon hakimiyetini kaybettiği, yoldan çıkarak takla atması sonucu gerçekleşen kazanın davalıların kusurlu davranışı nedeniyle meydana geldiği iddiası ile eldeki davayı açtığı, bu hali ile uyuşmazlığın 2918 sayılı Kanun’dan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Şu durumda, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda, eldeki davanın görüm ve çözüm yerinin adli yargı olduğu gözetilerek mahkemece, davalı idare yönünden işin esasına girilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yargı yolu nedeniyle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun olmamış, kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir." gerekçeleri ile bozma kararı vermiş, bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin diğer temyiz itirazları incelenmemiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 11.10.2022 tarih, 2022/329 Esas, 2022/397 Karar sayılı kararı ile bozma ilamına uyularak alınan bilirkişi raporunda meydana gelen trafik kazası sonucunda davalı Eko Ltd. Şti.' nin %70 oranında asli kusurlu olduğu, davacı sigortalı aracın sürücüsünün ise %30 oranında tali kusurlu olduğunun tespit edildiği, kaza öncesi aracın değerinin 23.000,00 TL olduğu, sovtaj bedelin düşülerek 13.000,00 TL zararın olduğunun tespit edildiği, davalı Eko Ltd. Şti.'nin %70 oranındaki kusuruna denk gelen kısmın 9.100,00 TL olduğu gerekçesi ile 9.100,00 TL tazminatın 18.01.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; bozma kararı sonrası alınan kusur raporunda müvekkili kurumun dava konusu kazanın meydana gelmesinde hiç bir kusuru bulunmadığının tespit edildiğini, ceza yargılaması sırasında aldırılan kusur raporunda da müvekkili kurumun hiç bir kusuru bulunmadığının belirtildiğini, mahkemece bilirkişi raporları dikkate alınmayarak müvekkili aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ıncı maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472 nci maddesi, Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi uyarınca davalı ... Müdürlüğünden harç alınmamasına,