Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2066 K.2023/7850

Taraflar arasındaki hakem kararının iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki menfaat bulunmadığından dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 29.05.2020 tarihinde davalı tarafın genişletilmiş artı kasko sigortacısı olduğu davacıya ait aracın karıştığı kaza sonucu sigorta şirketine yapılan başvuruya rağmen ödeme yapılmadığını belirterek 5.000,00 TL hasar bedelinin davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini 53.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde; sigortalı araçta oluşan hasarın belirlenmesi için eksper görevlendirildiğini, sigortalı aracın ön tarafında oluşan hasarın beyan edildiği şekilde meydana gelemeyeceği anlaşıldığından hasar tazminatı ödenmediğini, başvurucunun belirsiz alacak davası açamayacağını, avans faizi talep edilemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. ... KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince; bilirkişi tarafından düzenlenen raporda davacıya ait araçta meydana gelen hasarın incelendiğini, aracın ikinci el değeri ile hasarlı değerinin karşılaştırıldığını, onarımın ekonomik olmadığının tespit edildiği raporun benimsendiği gerekçesiyle, taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 5.000,00 TL hasar tazminatının 20.07.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; kazanın beyan edilen şekilde meydana gelmediğini, hadisenin teminat dışında olduğunu, hasar ispatı süresinde yapılmadığından ispat külfetinin yer değiştirdiğini belirterek kararın kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile itiraz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetince; ispat yükünün yer değiştirdiği ve başvuru sahibinin rizikonun teminat dışı hallerden biriyle gerçekleşmediğine yönelik ispat külfetini yerine getiremediği gerekçesiyle davalının itirazının kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir.

D. İPTAL DAVASI

A. İptal Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından iptal davası açılmıştır.

Davacı vekili kararın iptali talepli dava dilekçesinde; kazaya ilişkin mobese kamera görüntülerinin temin edilemediğini, bilirkişinin raporunun yeterli olmadığını, kazanın belirtildiği şekilde olduğunu ileri sürerek hakem kararının iptalini talep etmiştir.

V. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

HMK 439 uncu maddedeki hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceğine ilişkin düzenlemeye karşın, sigorta tahkim sistemi ile ilgili usul ve esasları düzenleyen özel kanun niteliğindeki 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun uygulama önceliği olduğu; sigorta sözleşmesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesiyle ilgili sigorta tahkim komisyonunun hakem heyeti kararlarının iptali istenemeyeceği, 5684 Sayılı Yasanın 30/12 gereği taraflar arasında yapılan sözleşmede daha yüksek bir tutar belirlenmemişse.

40.000,00 TL'na kadar olan kararlar her iki taraf için kesin. 40.000,00 TL'nın üzerinde olan kararlar içinse yasa yoluna gidilebileceği, ... kararlarına karşı iptal davası açılamayacağı; iptal davası açmakta hukuki yararın bulunmadığı; ... kararının iptali yönünden hukuki menfaat bulunmadığından, söz konusu kararın temyiz edilmesi mümkün bulunduğundan dava şartı yokluğundan talebin reddine karar verilmiştir.

VI. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde.

Sigortacılık Kanunu'nun uygulama önceliği olduğu ifadesinden hareketle, hakem kararlarının iptalinin istenemeyeceğini ifade etmişse de Sigortacılık Kanununda yer alan "Temyize ilişkin usul ve esaslar hakkında Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun uygulanır" ibaresine aykırı davranılmadığını, ..., 23.02.2021 tarihli 2021/ İHK- 3464 K. sayılı kararı ile kesin karar vermiş olduğundan, dosya kapsamındaki açık hukuka aykırılıklar nedeniyle HMK’da belirtili kanun yoluna başvurulmasına dair amir hüküm, Sigortacılık Kanunun 30. maddesinin 12. fıkrası ile 23. fıkrasıile ilgili olduğunu, 12. fıkraya ek olarak 23. fıkrada da,

bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usûlü Muhakemeleri Kanununun hükümleri, sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanacağını ibaresi yer aldığından, temyiz hükümlerinin uygulanamadığı (somut davada, kesin karar olması sebebiyle) hallerde ve açık kamu düzenine aykırılıklar halinde hakem kararlarının iptali istenebileceğini ileri sürerek istinaf talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 439. maddesinin 1. bendinde hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceğine ilişkin düzenleme mevcut ise de ihtilafın çözümünde sigorta poliçesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usul ve esasları düzenleyen özel kanun niteliğindeki 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun uygulama önceliği bulunduğu, 5684 sayılı Kanun'un 30/12. maddesi gereğince Sigorta Tahkim Komisyonunca verilen kararlar için 40.000,00 TL'nin üzerinde bulunması halinde temyiz kanun yolunun düzenlendiği,

hakem kararının iptaline ilişkin HMK'nın 439. maddesine atıf yapılmadığından ... kararına karşı HMK'nın 439. maddesine dayanılarak iptal davası açılmasının mümkün olmadığı, bu nedenle davacının ... İtiraz Hakem kararının iptali için dava açmasında yasal dayanak bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

VII. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçelerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılması ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alınan davacının aracında meydana gelen hasar talebinin reddine ilişkin ... kararının iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ve 439 uncu maddesi, 6102 sayılı Ticaret Kanunu'nun 1401 vd. maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Kasko Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme: Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına,

yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 439. maddesinin 1. bendinde hakem kararına karşı yalnızca iptal davası açılabileceğine ilişkin düzenleme mevcutsa da ihtilafın çözümünde sigorta poliçesinden doğan uyuşmazlıkların çözümlenmesine yönelik olarak sigorta tahkim sistemi ile ilgili usul ve esasları düzenleyen özel kanun niteliğindeki 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun uygulama önceliği bulunduğu, 5684 sayılı Kanun'un 30/12. maddesi gereğince ... ... tarafından temyiz kanun yolunun düzenlendiği,

hakem kararının iptaline ilişkin HMK'nın 439. maddesine atıf yapılmadığından ... kararına karşı HMK'nın 439. maddesine dayanılarak iptal davası açılması mümkün olmadığından davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VIII. KARAR

Açıklanan sebeplerle, Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı kalan onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,