Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2124 K.2025/121

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikte ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı borçlu ... aleyhine yapılan takibin semeresiz kaldığını, borçluların mal kaçırma amacı ile İzmir İli, ......İlçesi, ...... Köyü, 591 ada, 10 parsel, 1. kat, 4 nolu bağımsız bölüm meskenin 3.000,00 TL bedelle 13.03.2014 tarihinde davalı ...'ye; ondan da yine 3.000,00 TL bedelle 27.03.2014 tarihinde .....'e. İzmir İli, ....İlçesi, .....

Köyü, 591 ada, 10 parsel, 2. kat, 9 nolu bağımsız bölüm meskenin 3.000,00 TL bedelle 13.03.2014 tarihinde ... a; ondan da yine 3.000,00 TL bedelle 27.03.2014 tarihinde ...e. İzmir İli, .......... İlçesi,...Köyü, 236 ada, 25 parsel zemin kat, 18 nolu bağımsız bölüm meskenin 29.000,00 TL bedelle 13.03.2014 tarihinde ...'ye. İzmir İli, ......İlçesi, ......

Köyü, 591 ada, 10 parsel, 1. kat, 6 nolu bağımsız bölüm meskenin 3.000,00 TL bedelle 10.02.2014 tarihinde ...'e devredildiğini, davalı ...'ın bu tasarruflarının davacının alacağına engel olmak amacıyla yaptığını belirterek, bu tasarrufların iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkili davalının müteahhit olduğunu, ticari faaliyetlerini .....'da sürdürdüğünü, yaptığı iş nedeniyle müşterileriyle arasında kat karşılığı inşaat sözleşmeleri yaptığını ve bu sözleşmeler ile kendisine düşen bağımsız bölümleri müşterilerine satarak ticari faaliyetlerini sürdürdüğünü, davacının söz ettiği taşınmazların satış işlemlerinin de ticari faaliyetleri çerçevesinde hukuka uygun şekilde yapıldığını belirterek, davanın reddini talep etmiştir. Diğer davalılar süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, "...davalılardan ...

1. kat 4 nolu bağımsız bölüm ve zemin kat 18 nolu bağımsız bölümleri ...’dan bilirkişiler tarafından işlem tarihi itibariyle belirlenen rayiç değerden mislini aşacak derecede az bir değere tapuda devir aldığı ve mahkememize verdiği beyanında da borçlu ...’dan alacağı karşılığında bu devirleri aldığı beyanı dikkate alındığında işlemin İİK 278. maddesinde belirtilen ve akdin yapıldığı sırada kendi verdiği şeyin değerine göre borçlunun pek aşağı bir fiyat kabul ettiği akitler kapsamında kalan ve İİK 279. maddesinde belirtilen mutad ödeme vasıtalarından gayri bir suretle ödeme yapılmış olması nedeniyle geçersiz işlemler olup alacaklının bu

tasarruflarının iptalini ve nakdi elden çıkarmış oldukları değer kadar tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır.

Davalı 4. kişi ...'in davalı-borçlu ...’ın, davalı 3. kişiler ... ve ...’a değerine göre pek aşağı bir fiyat ile devrettiği 4 nolu bağımsız bölüm ve 9 nolu bağımsız bölümü bu 3. kişilerden sonra 4. kişi olarak devraldığı, cevap süresi geçtikten sonra mahkememize verdiği beyanda her ne kadar kat karşılğıı inşaat sözleşmesine aracılık etmesi ve mimar olması nedeniyle borçlu müteahhitten bu devirleri aldığını ifade etmiş ise de devirlerin doğrudan borçlu müteahhit tarafından yapılmaması arada 3. kişilerin yaptığı işlemlerin mevcut olması,

işlem değerlerinin taşınmazın değerinden pek aşağı bir fiyata denk gelmesi ve iyi niyetli borçlunun durumunu bilmeyen kişiler olduklarına dair bir subut bulunmaması ve borçlu müteahhit ile iş yaptıkları dikkate alınırsa bunu da bilebilecek durumda olması nazara alınarak alacaklının bu kişiye karşı davasında da haklı olduğu ve her ne kadar 4. kişi ise de 3. kişi ile birlikte elden çıkarmış oldukları değer kadar tazminat bedelinden sorumlu olması gerektiği anlaşılmıştır.

Davalı – 3. kişi ...ise 6. nolu bağımsız bölümü 3.000,00 TL bedelle borçludan devralmış olup kendi verdiği şeyin rayiç değerine göre borçlunun pek aşağı bir fiyat kabul etmiş olması, ...in davaya hiç cevap vermemesi, iyi niyetli olduğu,

borçlunun durumunu bilmediğine dair herhangi bir iddia ve delil ileri sürmemesi nedeniyle İİK 278. maddesi uyarınca işlemin geçersiz olduğu anlaşılmakla alacaklıya bu taşınmaz açısından cebri icra yetkisi verilmiştir..." gerekçesi ile 6 numaralı bağımsız bölümüne ilişkin borçlu ile davalı ... arasındaki tasarrufun iptaline, 4 numaralı bağımsız bölümüne ilişkin borçlu ile davalı ... ve ... arasındaki 13.03.2014 ve 27.03.2014 tarihlerinde elden çıkartılan malın değeri yerine geçen 101.000,00 TL üzerinden iptali ile davacıya,

İzmir 13. İcra Müdürlüğünün 2014/8406 sayılı takip dosyasındaki alacak ve ferileriyle sınırlı olmak üzere 101.000,00 TL'nın davalılardan tahsiline, 9 numaralı bağımsız bölümüne ilişkin borçlu ile davalı ..., ... arasındaki 13.03.2014 ve 27.03.2014 tarihlerinde elden çıkartılan malın değeri yerine geçen 107.000,00 TL'nın davalılardan tahsiline, 18 numaralı bağımsız bölümüne ilişkin borçlu ile davalı ... arasındaki 27/03/2014 tarihinde elden çıkartılan malın değeri yerine geçen 139.412,00 TL TL 'nın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, esasla ilgili istinaf başvurusunun reddine ancak harç ve yargılama giderleri yönünden başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak, yargılama giderlerinde düzeltme yapılarak yeniden davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, müvekkilinin davalı borçluyu tanımadığını, borçlunun müteahhit olarak anlaşma sağladığı arsa sahibi Sevim Üsküp'ü tanıdığını onun istemi üzerine 27.03.2014 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesi hükümleri gereğince adına tapu devrinin yapıldığı gibi sözleşmenin fesh edilmesi üzerine bir başkasına devir yaptığını, borçlunun mali durumu ile ilgili bir bilgisinin olmadığına belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, İİK'nın 277 ve devamı maddelerine göre tasarrufun iptali istemine ilişkindir. İİK'nın 282/1. maddesine göre iptal davaları borçlu ve borçlu ile hukuki muamelede bulunan veya borçlu tarafından kendilerine ödeme yapılan kimseler ile bunların mirasçıları aleyhine açılır .Bunlardan başka kötü niyetli üçüncü kişiler aleyhine de iptal davası açılabilir.

Somut olayda ..., dava konularından 4 ve 9 nolu bağımsız bölümleri borçlu dışında üçüncü kişi ...den satın alan dördüncü kişi konumunda olduğundan, bedel farkı bu şahıs için iptal nedeni olarak sayılmamıştır. Davalı ...'nin kötü niyetinin ispatı halinde bu davalı yönünden de davanın kabulü mümkündür.

Dava konularından 4 ve 9 nolu bağımsız bölüm 13.03.2014 tarihinde davalı üçüncü kişi ...ye satılmış o da 27.03.2014 tarihinde davalı ...'ye satmış,... 16.05.2014 tarihinde her iki bağımsız bölümü dava dışı şahıslara devretmiştir.

Davalı ... savunmasında, 27.03.2014 tarihinde borçlu müteahhit ile yakından tanıdığı arsa sahibi ... ve vekili ...ün kat karşlığı inşaat sözleşmesi imzaladığını, sözleşme gereği ve arsa sahiplerinin ısrarı ile inşaatın mimarlık ve proje işini üstlendiğini ve bunun karşılığında sözleşme gereği iki dairenin tapusunun verildiğini, sözleşmeden önce borçluyu tanımadığını , sözleşme fesh edilince dairelerin iadesi istendiğinde borçlunun gösterdiği şahıslara devir yapıldığını belirtmiştir.

Anılan davalı bu savunmasını ispatlamak üzere 27.03.2014 tarihli noterde düzenlenmiş kat karşılığı inşaat sözleşmesini sunmuştur. Sözleşme kapsamından müteahhidin borçlunun şirketi ...İnşaat Ltd. Şti. ile arsa sahibinin... olduğu...' e vekaleten sözleşmeyi ...ün imzaladığı, sözleşmede davalı ...'den "işe aracılık" eden olarak bahsedildiği, iki adet dairenin verileceği kararlaştırılmış, proje ve izinlerin alımı işi davalı ...'ye verildiği anlaşılmıştır.

Daha sonra arsa sahibi ... 03.04.2014 tarihinde taşınmazla ilgili ifraz ve diğer işlerin yapılmasını içeren geniş yetkileri olan bir vekaletname vermiştir. 15.05.2014 tarihinde ise davalı ... dava konusu taşınmazların satış ve devri için ...ü vekil tayin etmiş, 16.05.2014 tarihinde ...'nin vekili olarak ...tapuda dava konusu taşınmazları dava dışı şahıslara devretmiştir.

Sunulan bu belgeler, davalı ...'nin aslında arsa sahibi ... ve akrabası ...ün tanışı olduğu, onların talebi ile dava konusu sözleşmeye müdahil olarak taşınmaz devrinin yapıldığı sonrada iade edildiği iddiasını teyit eder niteliktedir. Mahkeme kabulünün aksine davalı ...'nin borçlunun mimarı olarak görev yaptığı yönünde bir delil bulunmamaktadır.

Bu halde, davacı alacaklının davalı dördüncü kişi ...'nin iddialarının aksine borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve mal kaçırma amacını bilen kötü niyetli şahıs olduğunu ispatlar somut delil sunmadığından anılan davalı yönünden davanın reddi ile bedelden sadece ...nin sorumlu tutulması gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı omuştur.

VI. KARAR