Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2668 K.2023/6695

Taraflar arasında ilk derece mahkemesinde görülen ve maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı ... yönünden reddine, davalı ...Ş. yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, 31.08.2014 tarihinde davalı Yapı Kredi Sigorta A.Ş. tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası ile teminat altına alınan ticari otobüsün karıştığı tek taraflı trafik kazasında davacı küçüğün yaralandığını, aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ve zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası bulunmadığını,

bu sigorta türleri ile ilgili olarak sorumluluğu bulunan Güvence Hesabına oluşan zararın tazmini ile ilgili olarak dava açıldığını beyanla şimdilik kalıcı sakatlıktan kaynaklanan güç ve efor kaybı nedeni ile 100,00 TL ve geçici iş göremezlik sebebiyle 100,00 TL olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, kalıcı işgöremezlik oranına göre ferdi kaza koltuk sigortasından şimdilik 100,00 TL'nin de davalı ...

Hesabından tahsiline, her iki alacağın da dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizleri ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş. 29.05.2017 tarihli dilekçesiyle talebini toplam 80.011,44 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Ş. (Yapı Kredi Sigorta A.Ş.) vekili, meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, meydana gelen zarardan sorumluluğunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemenin 20.01.2015 tarihli ve 2015/54 Esas, 2015/21 Karar sayılı kararı ile; taraflar arasındaki ilişkinin tüketici işlemi olduğu, davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemelerine ait olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin görev yönünden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02.06.2015 tarihli ve 2015/7642 Esas, 2015/8139 Karar sayılı ilamıyla. "Somut olayda, davanın, kazaya neden olan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası şirketine, Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası bulunmadığından davalı ...’na karşı açılmasına, taraflar arasında 6502 sayılı kanun kapsamında herhangi bir satış ya da hizmet ilişkisi bulunmamasına,

zorunlu sigortanın ve Güvence Hesabının sorumluluğunun 6102 sayılı TTK’nda düzenlenmesine ve aynı yasanın 4 üncü maddesi uyarınca bu kanunda düzenlenen işlerden kaynaklanan davaların ticari dava niteliğinde olduğunun kabul edilmesine göre, uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir" gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 06.07.2017 tarihli ve 2015/1016 Esas, 2017/772 Karar sayılı kararı ile; iddia, savunma ve toplanan delillere göre; davalı ... Hesabına karşı açılan davanın reddine, davalı ...Ş. (Münfesih Yapı Kredi Sigorta A.Ş.)'ye karşı açılan davanın kabulü ile 80.011,44 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... şirketinden alınarak davacı yana verilmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02.06.2020 tarihli ve 2017/5382 Esas, 2020/3030 Karar sayılı ilamıyla; kaza tarihine göre Hazine Müsteşarlığınca çıkarılan 2010/8 sayılı genelge ile dava konusu aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası yaptırma zorunluluğu bulunmamasına göre, davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddine karar verildikten sonra "...

Somut olayda; davacı taraf davacının yolcu olduğu aracın ticari taşıması esnasında karıştığı kazada yaralandığını iddia ederek tazminat isteminde bulunmuştur. Kaza tespit tutanağında; kazanın Bursa Uludağ istikametinden Karacabey - Doburca istikametine giderken meydana geldiği, 28 yolcunun yaralandığı belirlemesi yapılmış, araç tescil bilgilerinde de aracın ticari servis aracı olarak kayıtlı olduğu bildirilmiştir. Yukarıdaki düzenlemeler ve somut olaya göre.

Taşıma kanunu ve yönetmelik hükümlerine göre Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırma zorunluluğu düzenlenmiş olup, mahkemece kazaya karışan araç hakkında bu hususta bir araştırma yapılmadan davalı ... Hesabına açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Bu nedenle; soruşturma/ceza dosyası getirtilerek öncelikle kazaya karışan aracın zorunlu taşımacılık mali mesuliyet sigortası yaptırması gereken taşıtlar (kapasite-güzergah) kapsamında kalıp kalmadığı yasa ve yönetmelik hükümlerine göre araştırılmalı, il trafik komisyonunun bu hususta alınmış bir kararı olup olmadığı sorularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; şehir içi taşımalar için Karayolları Zorunlu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası yaptırılması zorunluluğu bulunmadığının anlaşılığı, bu nedenle davalı ... Hesabının sorumlu tutulamayacağı, ancak ... poliçesi kapsamında işletene düşen zarardan ... poliçesini düzenleyenin sorumlu olacağı, davalı ... şirketinin belirlenen tutarı ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle; davalı ... Hesabına karşı açılan davanın reddine, davalı ...Ş. (Münfesih Yapı Kredi Sigorta A.Ş.) ye karşı açılan davanın kabulü ile 80.011,44 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili, mahkemece bozma ilamında belirtilen hususlarla ilgili araştırma yapılmadığını, Bursa Valiliği'nin düzenlemesinin bulunup bulunmadığının araştırılmadan il içi taşıma yapıldığına dayanılarak davanın reddine karar verilmesinin yerinde olmadığını, aracın zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ve zorunlu ferdi kaza koltuk sigortasının bulunmaması sebebiyle meydana gelen zarardan öncelikle davalı ...'nın sorumlu olduğunu belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (...) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun trafik sigortacısından ve Zorunlu Karayolları Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası ve Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası yapılmaması nedeniyle ...'ndan sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 17 inci maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı bozmaya uymakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; davalı ...Ş. vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ...Ş.'nin tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,