Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2022/2788 K.2025/11838

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ... adına kayıtlı ... İlçesi, ...

Mahallesi, 6677 parsel sayılı taşınmazın davalı tarafından kullanım hakkı muvafakati alınmaksızın kazı sahası içerisine alındığını ve üzerinden yol geçirilip el atılarak kullanıldığını ve bu durumun Emlak İstimlak Müdürlüğü tarafından tespit edildiğini, imar durumuna göre dava konusu taşınmazın jeolojik sakıncalı alanlar gösteriminde kaldığını, bu nedenle parsele inşaat izni verilemediğini, davalı yanın kazıları sonrasında doğal karakteri korunacak alanda yer alan taşınmazın jeolojik yapısının bozulduğunu ve heyelan sebebiyle jeolojik sakıncalı alan haline gelen taşınmaz sahiplerinin mülkiyet haklarını kullanamadığını,

davalı şirket tarafından hafriyat yapılmak ve yol geçirilmek suretiyle kullanılamaz hale getirilen taşınmazın eski hale dönüştürülmesinin çok zor ve zemin bedelinin üzerinde bir bedele mal olacağını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL taşınmaz bedelinin davalıdan tahsiline ve ödeme sonrasında dava konusu taşınmazın belediye adına tapu kaydının iptali ile davalı şirket adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı belediyenin kayıtlarda malik olarak yer aldığı bu taşınmazı bedelsiz şekilde tahsis ile elde ettiğini, bu taşınmaz için bedel ödemeyen davalı idarenin geri kalan parselleri vatandaşlara bedel karşılığı sattığını, usulsüz ve yasaya aykırı şekilde oluşan bu parsellerin çifte tapulama vb. problemler oluşturmasından dolayı 2000 yılına dek vatandaşların ve davalı idarenin tapuları üzerinde kısıtlayıcı şerhlerin mevcut olduğunu, dava konusu 6677 parselde bulunan taşınmazın davacı iddialarının aksine müvekkili şirket tarafından kazı sahası içerisine dahil edilmediğini veya üzerinden yol geçirilmediğini,

dava konusu taşınmaz üzerinde müvekkili şirketin hiçbir müdahalesinin olmadığını, davacının bu yöndeki iddialarının tamamen asılsız olduğunu, davacı belediyenin esasa ilişkin geçerli bir hakkı mevcut olmadığını, olayda zamanaşımı süresinin geçtiğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davacı her ne kadar tapu kütüğünde malik olarak görünse de, bunu sağlayan işlemin hukuken muteber ve geçerli olmadığından davacının kazanılmış bir mülkiyet ve buna bağlı olarak tazminat talep elme hakkı olmadığını, müvekkilinin bu sahalarda maden hakkına dayalı olarak çalıştığını,

anılan maden hakkının 1959 tarihli Bakanlar Kurulu Kararnamesine dayalı olduğunu ve bu hakkın 1970 yılında tapu siciline tescil edilerek ayni bir hak niteliğini kazandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın tapu kaydının incelenmesinde davacı ... Belediyesi adına kayıtlı olduğu, dava konusu parselin davalı ... Çimento Fabrikası Türk A.Ş tarafından malzeme alınarak doğal dokusu bozulan ve şirket tarafından güvenlik teli ile çevrilen hafriyat sahası dışında kaldığı, söz konusu parselin güvenlik telinin yaklaşık 120 metre batısında olduğu ve doğal dokusu bozulmayan alanda kaldığı, davalı tarafından fiilen herhangi bir el atma olmadığının 19.07.2019 havale bilirkişi raporu ile sabit olduğunun yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın doğal dokusu bozulmayan alanda kaldığı hususunun nasıl belirlendiğinin açıklanmadığını, çit dışında kalmış olması sebebi ile bu tespite yer verilmiş ise de mevcut parselde yapılaşma hakkı olmadığı ve jeolojik sakıncalı alanda kaldığı düşünüldüğünde eksik inceleme ile varılan bir tespit olduğunu, davalı tarafından jeolojik yapısı bozulan alanın bir bütün olarak kabul edilmesi ve dava konusu parselin davalı şirketin kazı çiti içindeki parselden ayrı tutulmaması gerektiğini,

çevresel dengeyi bozan ve tüm doğal yapıyı yok eden davalı yanın fiili eylemi sebebi ile kusursuz sorumluluğu bulunmakta olup el atılmayan kısımlar için plan bütünlüğü kapsamında iş bu davanın kabulü gerektiğini, davalı şirketin taşınmaz bedelinin tamamından sorumlu olduğunu, dava konusu taşınmazın davalı şirketin kazısı ve işlemleri sebebi ile çevredeki jeolojik dokunun bozulmasına neden olmasından kaynaklı olarak yapılaşma hakkını yitirdiğini, bu nedenle yasal anlamda davalının eylemlerinin sonuçlarına katlanmakla yükümlü olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davacının tapuda adına kayıtlı taşınmazına davalının haksız olarak el attığı iddiasıyla açılan tazminat istemine ilişkindir. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ve özellikle kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,